1918 – 1919

Twee maal verwijld bij het einde van de Eerste Wereldoorlog, vandaag. In de New York Times (inschrijven verplicht) staat een artikel over de oorzaken van de Spaanse griep, waar mijn grootmoeder bijna aan onderdoor is gegaan en waar ze levenslang problemen met haar nieren aan overhield.

Die Spaanse griep van 1918 eiste wereldwijd 50 miljoen slachtoffers, vooral jonge en gezonde mensen. Wetenschappers hebben nu snippertjes longweefsel onderzocht van mensen die indertijd aan de Spaanse griep stierven. Het ging om soldaten en een vrouw uit Alaska. Het weefsel van de soldaten zat in een pathologische legerverzameling, de vrouw lag begraven in permafrost. Uit de reconstructie van de wetenschappers, die het virus ook op muizen testten, bleek dat het ging om een vogelgriep, die in de mens muteerde. Wat de huidige zorgen over een uitbraak van vogelgriep bevestigt. Aan de hand van de onderzoeksresultaten kan zo’n griep nu onmiddellijk worden herkend.

Mijn grootmoeder kwam van een boerderij op de Dijkstreek, bij Het Faan, maar bleef als Drentse electriciënsvrouw kippen houden. Als ze geweten had dat dat virus oorspronkelijk van kippen kwam, had ze daar wellicht toch wat anders tegenaan gekeken.

De tweede maal dat de Eerste Wereldoorlog ter sprake kwam, was bij de USVA, waar ik heenging om Renzo T. de boeken terug te brengen die ik leende voor het stuk over Amitav Ghosh. Heb er de lambrizering van Renzo’s directeurskamer zitten bewonderen. Renzo vertelde dat hij er meteen sigaren bij dacht, toen hij de kamer voor het eerst zag. De USVA zit in een voormalig bankgebouw, Renzo schatte dat het omstreeks 1900 gebouwd was, ikzelf hield het op 1920 – 1930. Toen we buiten de gevelsteen inspecteerden bleek het 1919, met wat vervaagd eronder: “Gebouwd in het vredesjaar”, wat natuurlijk sloeg op die miserabele Vrede van Versailles.
Renzo zou dat bouwjaar nu niet meer zo gauw vergeten, zei hij.