Verpande koffers

Toen in 1781 Sywert Scheffer en zijn vrouw vlak na elkaar overleden, en hun doch­tertje van anderhalf achter­bleef, liet de Groninger Weeska­mer dadelijk voogden over dat dochtertje aanzweren. Die voogden inventari­seerden ook meteen alle spullen in het loge­ment dat de Scheffers als eigenaars bewoonn­den: herberg de Hamburg aan de westkant van het binnen-Winschoter­diep, vlakbij Kleinpoortjeswal.

Elke ruimte in het logement gingen de voogden af: de turfzol­der, de boven­ka­mers, de gelagkamer, de keu­ken, de kelder, de schuur, de opkamer, de stal, en de kamers en zolder boven de stal. En in de laatste ruimte was het, dat ze een reiskoffer aantrof­fen,

“Met Enige Oude Kleeren en Medikamenten, zijnde staande geble­ven wegens 15 Gl. Vertering”.

De gast die de koffer als onderpand achterliet, betaalde nooit zijn schuld aan de Hamburg. De waard was te goed van vertrouwen geweest, want voor vijftien gulden kon je aardig wat verteren. Voor dat bedrag kreeg je ongeveer 10 dagen logies, of 50 liter jenever, of 300 liter Gronings kluinbier.

In dit geval bleef de debiteur anoniem, maar een collega raakte wijd en zijd bekend. In 1747 logeerde deze heer Johan Samuel van Bradens in het Posthuis te Nieuweschans. Hij vertel­de daar, dat hij voor een stadje fabrieken en koopvaardij aan het werven was. Bij zijn vertrek naar Holland bleek echter, dat hij te weinig reisgeld bij zich had. De waard van het Posthuis leende hem een bedrag, en Van Bradens liet een koffer als onder­pand staan.

Binnen veer­tien dagen zou hij die weer op komen halen, zo verze­kerde hij. Maar maan­den later had men in het Posthuis nog niets van hem vernomen. En daarom plaatste de waard een bekend­making in de Groninger Courant, om de heer Van Bradens aan zijn belofte te herinneren.

Net als alle kranten kwam de Groninger overal in het land. Zo bezien stond er voor heel de natie een oplichter aan de kaak. Of de bedrijvenwerver elders nog wel krediet kreeg, mag je dus betwijfelen.