Slapsma-Tiessens op fiedelsepee bij Fongers

Toen het DvhN vorige maand een vertaalwedstrijd rond een lang citaat van mevrouw Slapsma-Tiessens aankondigde, mailde ik Siemon Reker: “Slapsma-Tiesens overzetten is ja helendal niet slim moeilijk ja.” Maar Siemon was het, geloof ik, niet geheel met me eens. Zijn antwoord: “Je lijken wel aan de pijpkan!”

De boerenweduwe Slapsma-Tiessens, een creatie van Jo Rietema, was decennialang een zeer populair literair personage in het Groningse. Ze had het wat hoog in de bol, probeerde Nederlands te spreken, maar dat was vooral een vertaald dialect dat nogal op de lachspieren werkte.

Vanmiddag tikte ik in een antiquariaat ‘Bloemkes uit mijn dagboek’ op de kop, haar bundel uit 1940. Het eerste verhaal is meteen al raak. Daarin leert zij na twintig jaar weer fietsen, en wel bij de wielrijschool van Fongers aan de Hereweg. Eerst stuurde ze daar vanuit haar dorp, Kleistrum, een briefkaartje heen:

“…om te hooren wanneer ik komen kon en of ik ook oud goed aan trekken moest, om vallerij en zoo. Ik was wat gezet schreef ik erbij, wat zwaar van stuk, en als ’t daar ieder oogenblik ’n valbrudje wier, dan kwam dat vanzelfs nogal wat op mijn goed aan.
Nu twee dagen later had ik al eenen brief weerom en daar stond in dat ik kon alle dagen komen, zoo druk was ’t er niet in ’t volle zeizoen, meeste leerders kwamen vroeg in ’t voorjaar. En voor vallerij hoefde ik mij heel niet benauwd maken, ’t ging altemaal slim geleidelijk, dat ik kon mij gerust schier aankleeden, ongelukken waren er nog nooit gebeurd en net gelijk hoe zulke krukken er ook kwamen, in zo’n paar uur tijds had elk ’t rijden al goed aan ’t hoofd.”

Het viel haar niet mee, dat oefenen bij Fongers:

“Geeneen die ’t zelfs niet met gemaakt heeft kan begrijpen wat een zweetdruppen dat kost, dat fiedelsepeerijden, ook voor een als ik die ’t vroeger jaren al daan heeft. Maar ja, toen was ik zoo’n twintig jaar jonger en nog lang niet zoo gezet en al die jaren van mijn huwelijk had ik er nooit weer op geweest. Dat zoodoende viel dat altemaal slim af en ‘k was nog geen half uur aan gang daar in Fongers zijn wielrijschool of ik had geenen droogen draad meer aan ’t lijf. Slim begrootelijk, omreden ik had net altemaal schoon goed aan daan eigenste morgen, maar dat was nu niet anders en als ’t er op aan kwam had ik er ook best een goed zwetertje voor over.”

Het was flink heet in de wielrijschool, maar ze beloofde haar wielrijleraar een rijksdaalder als ze het diezelfde middag nog onder de knie had, en na twee uur durfde hij wel met haar naar het Sterrebos:

“Eerst naar een laantje daar ’t niet als te druk was, maar ’t duurde maar even of ik mocht op ’t middenpad, mank auto’s en wagens en ander fiedelsepees. Daar wier ik vanzelfs wel eerst slim zeenig van, maar ’t is best af loopen, ik ben nergens onder komen en zelfs heb ik ook geeneen ondersteboven reden, dat zodoende zei hij op ’t laatst ik kon ’t best avonturen om op fiedelsepee naar huis te gaan.”

Wat vinden jullie, is dit gemakkelijk vertaalbaar of niet?