Soberheid in meubelen en bouwkunst

Als vadertje Drees in 1951 in een radio-toespraak het motto van de Nederlandse Jeugdweek toelicht, wijdt hij ook een passage aan soberheid in meubelen en bouwkunst:

“Er zijn tijden dat men de aantrekkelijkheid van gebouwen en meubelen zoekt in overdaad van vormen en versierselen. Er staan bijna overal wel huizen met zinloze torentjes, doelloze krullen, en wat er al niet bedacht is om er vooral iets bijzonders van te maken. Bij meubelen is het niet anders. Er zijn er geweest en er zijn er nog maar al te veel die niet [onverstaanbaar] wat er overbodig aan is. Daar tegenover staat bij goede, maar niet dure huizen en meubelen de zuiverheid van een eenvoud, waarbij de schoonheid groeit uit doelmatigheid en goede verhoudingen.”

Drees lijkt hiermee een aanhanger van de Stijl en Adolf Loos. Vooral geen ornamenten en tierelantijnen. Weg met die “zinloze torentjes, doelloze krullen”.

Voor de meubels ligt het iets anders, maar qua gebouwen ben ik het volstrekt met hem oneens. Ik vind het bijvoorbeeld nog steeds schandalig dat “het huis van Vixseboxse” bij het oude schoolplein in Havelte twintig, dertig jaar geleden gesloopt is. Het zinloze torentje bracht de kinderfantasie op gang. Dat doet de binnenstebuitengekeerde badkamer die er nu staat niet. Die slaat elke fantasie dood.

Het citaat maakte me trouwens benieuwd naar wat voor meubels er zich bij Drees in huis bevonden. Blijkt dat zijn bureaustoel een sobere Thonet was van omstreeks 1910. Die stond zes jaar geleden al eens op een expositie in het Rijksmuseum. Net als het niet bepaald protserige bureau waaraan hij thuis zijn staatswerk deed, en de vrij eenvoudig en degelijk ogende asbak, brievenstandaard en bureaulamp.

Over ’s mans privé-werkdomein zijn we dus goed ingelicht. Zo niet over zijn huiskamer. Op de een of andere manier stel ik hem daar eerder voor in een ouderwets bolpotige rookstoel, dan in dat ding van Rietveld.