Ranja in het reclamevakblad

Voorlopig lijkt De Reclame van al die vakbladen het meest op te leveren. Het verscheen van 1922 tot 1937, de tijd dat het merk Ranja dankzij reclamecampagnes landelijk opgang maakte. Daarom besloot ik eens te kijken of het periodiek daar ook over schreef.

En dat deed het. In het nummer van februari 1922 klaagt ene Haesen uit Maastricht over de vervalsing van zijn merk Pleegzuster Bloedwijn:

“Is het niet diep treurig, dat zoo iets in ons land kan plaatsvinden, zonder strafbaar gesteld te zijn”,

vroeg hij retorisch. Om eraan toe te voegen:

“Deze nabootsers parasiteeren dus op het succes behaald door onze energie en langdurige kostbare reclame.”

Een ander voorbeeld dat hij kent is dat van Ranja:

“De welbekende firma C. Polak te Groningen brengt in den zomer van 1920 haar thans algemeen bekende Ranja-limonade in den handel, die, dankzij de systematische reclame die hiervoor op touw gezet werd, grooten opgang gemaakt heeft en ‘erin zit’; – er is geen plaats of gehuchtje in ons land, of het kleinste kind weet wat ‘Ranja’ is. Wat zien wij nu gebeuren?
Een tiental, neen, ja wel een twintigtal déloyale concurrenten zijn als de kippen erbij, om een ongeveer gelijk product onder allerlei misleidende namen als Pranja, Sinja, Granda, Ronza en ik weet al niet onder wat spitsvondige aanduidingen van deze reclame te profiteren en hun waren onder deze misleidende benamingen aan den man te brengen. Is dit gewoon geen diefstal plegen ten koste van het doorzicht, talent en zakenkennis, gepaard met een grootsch opgezette, kostbare reclame door bovengenoemde firma.”

Haesen vraagt het blad om te helpen bij het stoppen van deze praktijken. Zonder zulke “wantoestanden” en met een merkenrecht dat ook boetes kent, zouden zakenmensen volgens hem veel meer voelen voor grote reclame-campagnes.

II

Dat de redactie van ‘De Reclame’ het met de ingezonden briefschrijver eens was, blijkt uit het nummer van maart 1923, waarin ze zelf ook de Ranja-parasieten gispt. Ze toont daarbij een “staaltje van grove, unfaire reclame”, dat haar toegestuurd is:

“Begrijpt deze firma nu niet, dat ze er haar eigen glazen mee ingooit. Afkammen van een concurreerend artikel is steeds een fout, het toont slechts eigen zwakheid. Als daarin de kracht gezocht moet worden, is het eigen aangeboden artikel nooit veel zaaks.”

III

Niet altijd echter, was De Reclame zo lief voor Ranja. In het nummer van augustus 1925 vond columnist W. den Hoonert, een tekenaar van professie, Ranja-Rienes, het mannetje van de Ranja-campagnes, sterk lijken op een alcoholist. “In allen ernst, mijnheer Polak”, zo hield hij de Groninger fabrikant voor,

“…acht U werkelijk dezen waggelenden dronkelap den aangewezen propagandist voor uw Ranja? Deze doorgezakte pierlala met z’n drank-gezwollen-oranje-kleurigen dikken kop ? z’n doorgezakte slappe knieën, z’n waterige ogen ? de hoed over een hoek van 30 graden schuins op z’n schedel. Meent u het serieus?”

In een ingezonden brief kwam ene Downs voor de Ranja-mascotte op. Volgens hem getuigde het manneeke toch wel van “een streven naar lijn”. Als Van den Hoonert op een dergelijke manier de plantjes vertrapte in de tuin van iemand, die alleen maar zijn best deed, dan moest hij ook zorgen voor een schadevergoeding, in de vorm van iets mooiers en beters:

“daarmede dient ge meer het belang van de reclame dan met knuppelen in ’t wilde weg”

Maar Van den Hoonert wilde helemaal geen eigen ontwerp maken, tenzij de fabrikant het hem vroeg. Volgens hem was zijn kritiek opbouwend, ja zelfs goedig geweest.

🙂

Hoe dan ook, Ranja-Rienes bleef nog jaren in zwang bij de Ranja-campagnes,