De ijzeren vormgeving van de torenklok

Ezinge:

Niekerk:

Nieuw Scheemda:

Vriescheloo:

Je staat er niet bij stil, maar al deze torenklokken zijn twintigste-eeuws. En terwijl je op allerlei andere terreinen van vormgeving iets uit die eeuw op de tien jaar nauwkeurig dateren kunt, zijn deze torenklokken van een ‘klassieke tijdloosheid’.

Hang een modern vormgegeven wijzerplaat met dito wijzers op zo’n toren, en je jaagt de algehele bevolking de gordijnen in. Waarom zou dat nou toch zijn? Waarom mag de torenklok in uiterlijk niet meegaan met de tijd? Het zal samenhangen met de monumentale status van de toren. Als een bouwwerk die status eenmaal heeft, bevriezen zelfs de parafernalia in de tijd.

Juist dat voor eeuwig gestold zijn maakt het kijken naar ouwe ansichten van nog steeds bestaande monumenten tot een tamelijk vervelende bezigheid. De prentbriefkaarten verschillen alleen qua fotografische reproductietechniek. Noch in de architectuur, noch in de bijkomstigheden is er iets veranderd. Terwijl ons oog bij dat soort plaatjes juist naar verschillen haakt.

Zoniet bij de torenklok. Alleen de voortschrijding van de wijzers mag, nee moet eraan afleesbaar zijn. De wijzers en de plaat weerstaan verder elke wijziging. In de torenklok manifesteert zich zo onze gespleten omgang met de tijd.