Bij een weggekapt wapenschild in Niekerk

Een jaar of wat terug was het monumentenfonds van de vereniging  Stad & Lande op zoek naar een nieuw project. Ik opperde de zilvervloot-plaquette uit 1629 op de toren van Niekerk (Marne), met als motivatie dat de letters in verval en de tussenliggende beeltenis al helemaal weg was, zodat enig geld hier heel goed van pas zou kunnen komen:

Op mijn suggestie hoorde ik niets. Maar daar kon ik me ook niet druk om maken, er zou vast wel een urgenter project zijn.

Inmiddels begrijp ik het stilzwijgen wat beter , want naar me nu blijkt, is die beeltenis, welke uit een dubbel wapenschild met het wapen Lewe bestond, al héél lang weg. Pathuis meent dat het “waarschijnlijk” in 1795 weggekapt is, maar dat lijkt me stug, omdat de Bataafse revolutionairen hier in eerste instantie helemaal niet zo voortvarend te werk gingen tegen aristocratische verschijningsvormen. Het jaar 1798, toen radicale democraten het even voor het zeggen kregen, komt volgens mij veel meer in aanmerking.

Bij die revolutie van 1798 werden we zeer tegen onze zin een eenheidsstaat, wat vooral betekende dat er geen enkele rem meer was op Hollandse machtshonger.  Hoogst ironisch is het dan, dat hier in Niekerk het wapen Lewe met zijn rode leeuw op een goudgele ondergrond weggekapt werd, terwijl dat in wezen hetzelfde wapen was als dat van Holland, ook al klimt die Hollandse versie de andere kant op.

Afschrift (18e eeuw) van het Niekerker opschrift uit 1629. RHC Groninger Archieven, Toegang 657 (Verzameling Keiser) inv.nr. 164.