Dick Verel en zijn muziekinstrumenten

Het jaarlijkse redactie-uitje van de UK ging vanmiddag naar het muziekinstrumenten-museum Vosbergen in Eelde.

Een aanrader voor een niet al te grote groep. Rieteke Verel, een violiste, ontving ons uitstekend met koffie, thee en lekkernijen. En Dick Verel, een oud-leraar natuurkunde, zorgde voor een bevlogen en zeer humoristische rondleiding. Al sinds zijn twaalfde verzamelt hij muziekinstrumenten, en hij weet alles over hun werking en geschiedenis.

Draailier (het filmpje is van vanmiddag):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Viool, begin twintigste eeuw gebruikt voor grammofoonplaat-opnamen:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Serpent, een blaasinstrument (*):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Glasharp:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

VPRO’s de Avonden 12 maart 2008 met opnamen uit Vosbergen


‘Adem in, adem uit’

Martin Bril is weer terug in de Volkskrant. Eergister schreef hij een stukje over het platteland, met name Westervelde, bij Norg:

“Van alle provincies vind ik Drenthe de mooiste, vooral als ikzelf de enige bezoeker ben, dat moet ik er wel bij zeggen.”

Zie


De 808-ste Zuidlaardermarkt

Geplaatst op 21 oktober 2008  a

Even een rondje langs de media wat betreft de Zuidlaardermarkt. Want er werd dit jaar flink wat reclame voor gemaakt. Hoewel de wanklank vooraf ook niet ontbrak.

Volgens de organisatie was de 808-ste editie “een groot succes”. Het aantal ter markt gebrachte paarden groeide maar liefst met bijna 15 %.

RTV Noord maakt gewag van “enkele opstootjes, waardoor er een grimmige sfeer ontstond”. Zo raakte haar reporter Okkie Smit, iemand die gewoonlijk toch weinig weerstanden oproept, door toedoen van bezopen onverlaten zijn microfoon kwijt.

RTV Drenthe oordeelt dat alles “rustig verlopen” is, en meldt “enkele incidenten”. In de reportage die deze zender maakte is daar echter geen sprake van, al lijkt de uitgelatenheid aan het begin wel even op het soort stemming dat subiet om kan slaan.

De foto boven dit bericht is al wat ouder en van Dondersteen. Natuurlijk heb ik gekeken of er foto’s van dit jaar op het web te vinden zijn, maar dat is niet het geval. Sowieso valt het nogal tegen wat er aan foto’s van de Zuidlaardermarkt op internet staat. Je hebt dus een serietje van Dondersteen (slideshow), je hebt er een van Bouke Peterson (slideshow), en er is een van Eric de Leeuw (slideshow). Daarmee houdt het op, terwijl de Zuidlaardermarkt toch een evenement is waar je als fotograaf wel aan de gang kunt blijven.

Er volgend jaar zelf maar eens heen. Ik denk dat het me vergaat als Jacob van Geuns in 1797.


Paardenboerenlobby wil beeld Drenthe naar eigen hand zetten

“Paard moet schaap verdringen als symbool van Drenthe”, kopt het Dagblad van het Noorden vandaag. Dat doet het zonder aanhalingstekens. Waarmee het zich tot spreekbuis maakt van paardenboeren, die Drenthe willen profileren als “dè paardenprovincie van Nederland”.

Nu was ik me er niet zo bewust van dat het schaap nog steeds als symbool fungeerde van d’Olde Landschap. Maar vooruit, laten we dat eens aannemen. Is het dan erg dat zo’n beeldmerk plaatsmaakt voor een ander?

Nee, dat is niet erg. Zoals landbouwhistoricus Jan Bieleman aantoonde in zijn prachtstudie Boeren op het Drentse zand, heeft de paardenfokkerij zelfs de oudste rechten in de Drentse landbouw. Vanaf de Hoge Middeleeuwen tot in de achttiende eeuw was die fokkerij een pijler van de Drentse economie. Via de paardenmarkten in de kop van Drenthe gingen er ieder jaar duizenden veulens naar de Groningse en Friese kleigebieden. Begin negentiende eeuw echter, lag deze handel goeddeels op zijn kont. Daarentegen was het schaap in de Middeleeuwen nog vrij onbetekenend in Drenthe. Pas vanaf de Gouden Eeuw kwam het  op, en het beleefde kwantitatief zijn finest hour in het midden van de negentiende eeuw.

Het schaap is dus ook maar een voorbijgaand verschijnsel. Maar moet Drenthe dan toegeven aan die paardenboerenlobby? Nee, dat dunkt me nou ook weer niet. Ten eerste gaat het om een relatief dure liefhebberij, waarvan de economische levensvatbaarheid wel eens geringer kan zijn, dan de Drentse manege-houders in hun wensdromen hopen. Bovendien vinden zij, aldus weer het Dagblad, dat hun “edele viervoeters” ook “het ijzeren ros” ver achter zich moeten laten. En dàt nu, lijkt mij regelrechte overmoed. Want er zijn nog altijd veel meer fietsers, dan ruiters in Drenthe. Volgens een Engelse immigrant is de provincie zelfs “the world’s greatest cycling country”. Als er dan toch een nieuw symbool voor Drenthe moet komen, wil ik maar zeggen, neem dan de fiets.


Spoor Stadskanaal-Emmen kan op oude spoordijk

Geplaatst op 18 oktober 2008  a

Tussen Veendam en Emmen heeft vroeger al een spoorlijn gelegen, die langs Stadskanaal, Gasselternijveen, Drouwen, Buinen, Exloo, Valthe en Weerdinge liep en deel uitmaakte van de nog veel langere Noord-Ooster Lokaal Spoorweg Maatschappij (NOLS). In 1905 kwam deze spoorlijn in gebruik, in 1945 maakte men een eind aan het personenvervoer en eind jaren zeventig werden de laatste lange stukken rails weggehaald.

Neemt niet weg dat grote delen van het tracé nog goed in het landschap te herkennen zijn. Sommige stukken van de spoordijk zijn weliswaar verdwenen in een zandafgraving, of uitgevlakt in een weiland, maar op andere delen liggen fiets-en wandelpaden en stroken bos. In elk geval zou voor een nieuwe lijn tussen Stadskanaal en Emmen vrij gemakkelijk gebruik gemaakt kunnen worden van de zandlichamen die indertijd de lijn fundeerden. Wat aanzienlijk in de aanlegkosten scheelt.

Op internet is de NOLS ruimschoots aanwezig. Wikipedia heeft er een artikel over, dat doorverwijst naar een veel uitgebreidere website. En vorig jaar nog, verkende Victor M. Lansink van Railtrash het tracé tussen Emmen en Stadskanaal in twee gedeelten. Op 19 augustus liep hij van Emmen naar Buinen, en op 9 september van Stadskanaal naar Buinen. Op die tochten fotografeerde Lansink niet alleen het tracé op zich, maar ook de nog veel vergankelijker NOLS-relicten zoals stationsgebouwen, spoorstaven, hectometerpaaltjes en stootjukken. Met zijn fotoseries heb ik me zonet kostelijk vermaakt.


Met Lanz en Borga – oogstfeest in Eelde

Het is niet het soort evenement waar ik nou doelbewust heenga, maar als ik er toevallig langskom, wil ik er wel even kijken. Aan de Esweg in Eelde stond er gister ten eerste een hele batterij oude, met heel veel zorg opgeknapte tractoren te pronken. Waaronder een stuk of drie Lanz Bulldogs:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Meer plaatjes vind je hier. Verderop stond een lokomobiel, een stoommachine uit 1910, wel op wielen voor het vervoer, maar schrap gezet op blokken (filmpje 1). Ook dit was een fabrikaat van Lanz in Mannheim. Vrouwen en meisjes hadden er nauwelijks belangstelling voor – die zaten liever op het terras bij de zuipkeet. Het ding oogstte voornamelijk bekijks van (oude) mannen en jongens:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

De ketel van de lokomobiel bleek een produkt van de Gebroeders Middendorp te Uithuizen. Om de haverklap viel de lokomobiel stil, dan ging de meester weer de ladder op, ook om de boel even door te smeren:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

En er valt nogal wat te smeren aan zo’n apparaat:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Vanaf de lokomobiel liep een lange aandrijfriem naar de stro-pers (voor) en de daarmee verbonden dorsmachine uit 1940 (filmpje 2 en filmpje 3). Ook hierbij ging het weer om een Gronings fabrikaat, en wel van Borga. Dat merk kwam van de machinefabriek Ter Borg & Mensinga in Appingedam, die honderden van zulke dorsmachines heeft gebouwd en ze afleverde tot in Zeeland aan toe:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Aan de andere kant van de dorsmachine legden ‘arbeiders’ de schoven op een omhooglopend vlak. Op de machine stond een derde, oudere man die de schoven de machine in voerde:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Deze schovenvleiers (filmpje 4, filmpje 5, filmpje 6) nog even in tegenlicht:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Het gestamp van de dorsmachine, de stro-pers en de lokomobiel werd begeleid door min of meer toepasselijke accordeonmuziek:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA


Haren, Eelde, Bunne, Winde, Peize

Hartvormige kastanje, Rijksstraatweg stadskant Haren:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Hoek Kooiweg – Oosterbroekweg tussen Haren, Glimmen en Eelde:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Obsoleet hek bij landgoed Oosterbroek onder Eelde:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Klitten, landgoed Oosterbroek:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Beuk met ingekerfde letters en hartjes in de bast, sterrebos Oosterbroek:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Schlemielige koe tussen Eelde en Bunne:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Ouderwetse mestvaalt in Winde:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Peizerwolde – kwak het hier maar neer:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Route


Met de ballon van Stad over Hoogkerk naar Langelo

Dankzij een tip van Henk Landkroon zie ik dat er gister gemaakte foto’s van een ballonvaart op Smilda.net staan. De reis voerde van het Stadspark, langs onder meer Hoogkerk naar Langelo, tussen Roden en Norg. Jammer van al die letters op de foto’s, maar enfin. Ziehier…


Restanten hert

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Zeegse


Gepimpt hert

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Het uithangbord van herberg en pleisterplaats ‘Het Rode Hert‘ in Roderwolde is onlangs opgeknapt. De hertebok werd wat slanker en kreeg een liever snoetje en een breder gewei.


Zevenhuizen v.v.

Vanmiddag bij Mieneke haar boek opgehaald en er thee gedronken. Onderweg gezien:

– Bomen op een onlogische plek I (Hoogkerk):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– Bomen op een onlogische plek II (hartje Tolbert, de nieuwe schuur staat er achter):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– Een in hinderlaag liggend schaap tussen Niebert en Zevenhuizen:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– Gast vist op snoek of snoekbaars met een blinker of een plug (rand Zevenhuizen):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– Een kolossale roodbonte stier (op het Blauw, andere rand van Zevenhuizen):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– Favoriet plekje op de Weehorst onder Roden:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– Dampaal bij dat plekje:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– Een schimmel die afgeeft (Peize, dorp van curieuze witte paarden):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Route


’t Arcadia achter Eelde

Waar ooit die baanverlenging voor het vliegveld zou komen. Glooiend stuk hooiland achter Luchtenburg:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

De boer was er aan het zwelen (filmpje), wat met enig enig opwarrelend stof gepaard ging. Ik herinnerde me dat het vreselijk kon jeuken, hooien met dit weer. In je zweet blijft van alles hangen, ook allerlei kleine kriebelbeestjes die je liever niet op je huid hebt.

Even verder, op de Bokkestreek stond dat keuterijtje er nog steeds. Helaas lijken er nu gaten te vallen in het rieten dak. De gordijnen hingen er nog precies zo bij als in mei vorig jaar en iemand zou het ding dus kunnen kraken. Van de exorbitante vraagprijs ging inmiddels 21.000 euro af:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Drie tegen steekvliegen geblinddoekte paarden. Men merke op dat de eigenaar ze elk een contrasterende kleur blinddoek gaf:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Doorkijkje naar weiland met zwartbont vee:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA


Noordenveld

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA


Peizer paard wil bij de film

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA


Ros Beyaert was de Bob van Zuidlaren

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

“De vier Heemskind’ren moesten wis den drank geweldig minnen,
Wijl sy zijn ’t Uithangbord by waarden en waardinnen.”

(Bron: dezelfde als hier)

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Het uithangbord zag ik in Zuidlaren. Rond 1950 brachten Drentse schrijvers Zuidlaren om zijn paardenmarkt in verband met het Ros Beyaert, een mystificatie die een lokale hotelhouder gretig aangreep om zijn bedrijf naar de edele viervoeter te vernoemen. Het hotel is allang een cafetaria, dat anders heet, maar het uithangbord hangt er dus nog steeds.

Naschrift 23.6.2013:

Het uithangbord is omstreeks 2010 helaas verdwenen.