‘Dodenrit’ gebaseerd op waar gebeurd verhaal

Geplaatst op 25 oktober 2010

Drs. P. zei zelf over zijn Dodenrit, dat het nummer ontstond na een schertsend gesprek met een striptekenaar,

Misschien besefte hij het niet, maar het motief was wel degelijk historisch. In tal van Nederlandse kranten stond in de derde week van maart 1895 namelijk dit bericht:

“Uit de stad Njezin, in Zuid-Rusland, komen berichten, die de haren te berge doen rijzen, over het verschijnen van geheele troepen wolven, waaraan vele menschen en dieren ten offer zijn gevallen. O.a. werd in het veld eene slede vervolgd waarin de eigenaar, een boer, met zijne vrouw en een klein kind gezeten was. Toen de boer zag, dat er geen kans was om te ontkomen, kwam hij in zijn doodsangst op de gedachte het kind aan de wolven toe te werpen, in de verwachting dat, terwijl de dieren dit offer verteerden, hij met zijne vrouw zou kunnen ontkomen. Maar de moeder verzette zich daartegen. Eindelijk wierp de man haar (= het kind, G.) met de vrouw uit de slede. De wolven echter hadden het oog op het span paarden en sloegen geen acht op de vrouw en het kind, maar zetten de slede na. Paarden en voerman werden het slachtoffer van de wolven, maar de vrouw met het kind kwam behouden thuis.”

Waar het Russische bericht nog een happy end had voor een substantieel deel der protagonisten, sloeg bij drs. P. het noodlot onverbiddellijk toe voor alle op de slee aanwezige mensfiguren. In zijn versie van het gebeuren bleek de kunst pessimistischer dan de werkelijkheid.


Geen wijven-, maar een meidenkeel

“I decided to stay in England”, vertelt Jantina Noorman in een interview uit 2004:

“…and joined Musica Reservata after all. Michael Morrow, the leader of the group, discovered my ability to imitate several vocal styles. For his interpretation of “early” music he did not want a “trained” voice, but a voice that sounded like “ordinary” people’s voices.”

De mezzosopraan benoemt hier precies wat Musica Reservata voor mij zo aantrekkelijk maakte. Ik hou niet zo van het belcanto dat veel oude muziek verknoeit, maar bij een goeie stem met folky interpretaties ben ik een en al oor.

Ik heb Noorman vanuit mijn geheugen wel eens een viswijvenscheur toegeschreven, maar dat was ten onrechte. Zo blijkt althans uit een stuk of wat nummers van Musica Reservata, die onlangs op YouTube zijn gezet door een bejaarde Columbiaan. Het gaat louter om Spaanstalige liedjes, en vooral het eerste toont aan dat Noorman eerder een meiden- dan een wijvenkeel opzette:

 


Lekker voor een persoon is ouder dan je denkt

In een verhoor uit 1729 probeert de stad-Groninger advocaat-fiscaal (aanklager) uit te vogelen of een getrouwde vrouw een verhouding had met haar kostganger. Die vrouw ontkent. Over haar kostganger zegt ze:

“weet niet of die man soo lekker is”.

Ook omdat de notities van de fiscaal niet altijd even leesbaar zijn, heb ik die zin indertijd een paar keer overgelezen. Ik twijfelde: stond er nou echt lekker? Die term kwam namelijk zo modern over. Maar het was echt zo, er stond inderdaad lekker. Het WNT bevestigde bovendien dat die term al heel lang het synoniem is voor aangenaam, en in die hoedanigheid niet alleen gebruikt werd voor voedsel, maar ook voor personen.

Ik moest aan dat twijfelgevalletje denken toen ik net in deel 3 van Onder de Groene Linde een paar versies tegenkwam van het lied ‘Er waren eens twee zoeteliefjes‘. Dat lied dateert van begin negentiende eeuw en de eerste variant bevat deze regels:

“En ik heb een man die zo lief en zo lekker is
En ik heb een man die mij zo teer bemint…”

Ook hier dus dat modern lijkende gebruik van lekker voor een persoon.

Overigens kan men de geluidsopnamen van de liederen in de drie bundels Onder de Groene Linde – die kersvers in de DBNL opgenomen zijn – uiteraard vinden in de Nederlandse Liederenbank. Van het vooral in Drenthe overgeleverde ‘Twee zoetelieffies’ zijn dat er zelfs enige tientallen. Mijn indruk is dat het lied vaak wat te snel gezongen werd, wat de dramatische thematiek niet ten goede kwam. Dit vond ik de drie mooiste opnamen:


Benefiet voor de kinderen van Fatma (II)

De lokatie was prima, de muziek onderhoudend, het weer viel reuze mee, er heerste een lekker sfeertje, en toch: het had wel wat drukker mogen zijn. Want met 150 à  200 bezoekers kreeg het benefietconcert voor de kinderen van Fatma een te klein publiek.

Als jij er niet bij was, heb je alleen al qua muziek dit gemist:

Meindert Talma:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Bert Hadders & the Nozems:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Tineke Rouw met haar buikdanseressen:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

– En de Bond tegen Harries (waardeloze naam, maar wat doe je eraan):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Van zonder meer de beste stem, zangeres Vera Sutman, heb ik helaas alleen een paar hele brave foto’s en daar doe ik niemand een plezier mee, en zeker mezelf niet. Maar wat een talent. Als ik haar was gaf ik subiet de brui aan die studie.


Benefiet voor de kinderen van Fatma

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Nu bijna een half jaar geleden, op 21 maart 2010, een zonnige zondagochtend, werd Fatma Abdelaziz met messteken om het leven gebracht. Misschien herinneren jullie je het nog. Het gebeurde in de Lierstraat. De hele buurt hoorde haar gillen op haar balkon. Het ging door merg en been.

Na de moord liep haar man, met wie ze in scheiding lag, verdwaasd en met bebloede handen rond op straat, waar de politie hem oppakte. In één klap zaten de vier kinderen, in leeftijd variërend van vijf tot dertien jaar, zonder ouders. Ze zijn opgevangen door een vriendin van Fatma en wonen inmiddels met deze pleegmoeder in een wat groter huis in Vinkhuizen.

Fatma werkte bij de Groninger Archieven en was dus een collega van mij. Verschillende mensen bij de Groninger Archieven wilden graag wat doen voor haar kinderen, ook omdat de pleegmoeder het niet breed heeft. Denk aan uitstapjes, lidmaatschap van sportclubs, muzieklessen en speelgoed, allemaal extraatjes die in een gewoon huishouden vanzelf spreken, maar hier niet. Deze collega’s hebben niet alleen geholpen bij het inrrichten van het nieuwe huis, ook zijn ze al met de kinderen op stap geweest. Bovendien hebben ze een stichting ‘Vrienden van Fatma’ opgericht, en die organiseert zaterdag 25 september aanstaande, dat is zaterdag over een week al, een benefietconcert in paviljoen Sassenhein te Haren.

Vanaf 16.00 uur zullen daar dan optreden:

  • De Bond tegen Harries
  • Bert Hadders & de Nozems
  • Meindert Talma
  • Linde Nijland & Bert Ridderbos
  • Vera & Sabina
  • Anneke Claus
  • DJ Fonkymonky
  • Alina Kiers (presentatie)

De kaarten kosten à ƒ 10,00 per stuk, maar kinderen tot 12 jaar hebben vrij toegang. De gehele opbrengst komt ten goede aan de stichting ‘Vrienden van Fatma’.  De kaarten kunt u kopen bij de Groninger Archieven, Cascadeplein 4 en bij Astoria aan de Rijksstraatweg 200 te Haren. Maar ze zijn ook te bestellen via [mailadres verwijderd]

Voor meer informatie

Zie ook


Martini-orgel met de voeten bespeeld

Vroeger kwam er jaarlijks huis aan huis een kerel aan de deur met kaarten van de Removos. Op deze kaarten stonden kunstwerken die invalide mond- en voetschilders gemaakt hadden. Mijn oma kocht steevast een setje of twee.

Ik moest er onwillekeurig aan denken toen ik het onderstaande filmpje zag. Het toont Sietze de Vries, terwijl hij met zijn voeten het orgel van de Groninger Martinikerk bespeelt (al smokkelt hij bij het uittrekken van de registers):

De opname maakt deel uit van de documentaire ‘Martinikerk Rondeau’, die weer in een set zit met de naam ‘Pronkjuwelen in Stad en Ommeland’. Hier te koop.


Hammond-orgel in zakformaat

Ach kijk, wat een lief klein Hammondorgeltje.

En toch, geef mij maar het echte werk.

 


Groninger aspecten van Brel

De moeder van Jacques Brel heette Elisabeth Van Adorp, lees ik hier.
Zij werd “door hem steevast Mouky genoemd”.
Volgens de Wikibiografen zou dat “een Franse bastaardspelling van het Nederlandse moeke” zijn.
Ha! Wij in Groningen weten dat natuurlijk wel beter. Moeke is geen Nederlands, maar een Gronings woord.

Vandaar dat hij zo graag zong over het vlakke land.

Mooie r had de man overigens. Zo maken we ze haast niet meer.


Het occulte verleden van Elly & Rikkert

Best een aardige deun, eigenlijk.


Anti-oorlog


4 x Antieke Dubliners


Hoe jazz de volksgezondheid ondermijnde

Geplaatst op 8 juli 2010  a

Bewijsstuk 1

Bewijsstuk 2


Thomas Morley – Joyne Hands

Op die plaat van Les Menestriers staat ook hun versie van het vrolijke Joyne Hands van Thomas Morley en ik was benieuwd of dat stuk ook op YouTube zou voorkomen. Vaak vind je ettelijke interpretaties, maar nu is het er maar één. Deze van een Stockholms Barockensemble:


Menestriers Domino

Ha, een leuke plaat teruggevonden. Begin jaren zeventig gekregen van een Franse correspondentievriendin, maar absoluut niet meer draaibaar. En nu gedownload via Folk Yourself.


De treurige Middeleeuwen