Hetgeen te bewijzen viel

Tussen Wierumerschouw en Wierum.

Langs het Hoendiep naar Eiberburen en linksom terug

Heen met de wind in de rug langs het Hoendiep/Van Starkenborghkanaal naar Eiberburen, dan linksaf en over Lutjegast, Westerzand, Oosterzand en Niekerk etc. terug.

Hoendiep in de buurt van Zuidhorn, met de Fanerbrug in de verte:

Dorpsgezicht Zuidhorn vanaf het Hoendiep:

Doodlopend wegje bij Briltil:

Zeeslag op surfplanken bij Briltil:

In de verte, over het spoor naar Friesland, een boerderij met een hoe heet-die-boom-ook-alweer. Ze zien er momenteel prachtig uit:

Rondvaartboot uit Eernewoude dobberde rond voor de Gaarkeukensluis. Deed een dagtoctje Groningen, zag ik op hun website:

Aardig hoekje op Westerzand:

Een van de vijf ooievaars die ik op hooilanden zag tussen Enumatil en Den Horn:

Beelden van een aangenaam tochtje

Dat tochtje naar en van Middelstum en Kantens, gister, was überhaupt een aangenaam tochtje.

Zonnebadende paarden op de Koningslaagte:

Pompoenen te koop bij zorgboerderij De Golden Raand aan de Wolddijk:

Fraamklap:

Koekplank met blije leeuw in museumbakkerij Mendels te Middelstum:

Oude tractoren op het Kerkplein aldaar:

Romaans doopvont in de kerk van Kantens:

Dorpsgezicht door kerkraam, Kantens:

Uitzicht vanaf het kerkhof van Stitswerd – de doden liggen hier niet in het grondwater:

Putdeksel op het kerkhof van Stitswerd (op termijn gevaarlijk voor jongens die overal opklimmen):

Raden van een acrobaat, Stitswerderweg:

Zonnebadende blaarkoppen, Stitswerderweg:

Klein minpuntje was dat de boeren overal aan het bemesten waren geslagen. Nou vind ik koeienpoep helemaal niet vies ruiken. Ik kan stil blijven staan op een plek waar een stalwind het pad kruist, om mijn neus daar vol behagen te vullen met zoveel godzalige heerlijkheid. Maar het spul waarmee ze het land tegenwoordig bemesten, daarvan waardeer ik de geur een stuk minder. Soms denk ik dat er varkensdrek uit Brabant wordt geïmporteerd, dat hier dan over de weilanden gaat. In elk geval wordt de plicht om te injecteren niet overal opgevolgd – deze ouderwetse manier van bemesting zag ik gister tussen Wierumerschouw en de Steentil:

Kantens zweert bij Jeremia

Opmerkelijk in de kerk van Kantens: drie Statenbijbels.

De eerste, op een tafel bij het romaanse doopvont, is opgeslagen bij Jeremia:

De tweede, op het marmeren blad van een barokke avondmaalstafel. opgeslagen bij – hé alweer – Jeremia:

En de derde, ook op het koor, maar dan op een lessenaar, opnieuw geopend bij de openingspagina van Jeremia:

De man die in de kerk oppaste wist niet waarom dit zo was. “Misschien omdat Jeremia midden in de bijbel zit en het boek zo het minst te lijden heeft”, giste hij. Toen ik de maat nam met duim en wijsvinger, bleek dit wel zo ongeveer te kloppen. Achteraf bedenk ik me dat het ook wel ongeveer midden in het kerkelijke jaar kan zijn (met een oogje dicht voor eventuele vertragingseffecten door de zomervakantie).

O ja, wat ook opvalt als ze op deze manier opengeslagen zijn: het betreft drie verschillende statenbijbels, met verschillend zetwerk en opgelegd in verschillende perioden. De derde is denk ik het oudst en mogelijk uit de zeventiende eeuw, de eerste zal uit de decennia rond 1700 zijn en de tweede zal in de volle achttiende eeuw opgelegd zijn.

Topstukken in de kerk van Middelstum

De kerk van Middelstum, hier gezien vanuit het westen, vormde vandaag de hoofdbestemming op mijn Monumentendagrondje:

Een Saenredammetje direct na de entree:

De kerk is bepaald niet een van de oudste Ommelander kerken, ze stamt pas uit de vijftiende eeuw, net als de gewelfschilderingen waar ze befaamd om is. Een ervan is deze zondeval waaruit blijkt dat schoonheidsidealen al net zo vergankelijk zijn als de menselijke schoonheid zelf:

Engel met bazuin:

Christus als rechter bij het Laatste Oordeel:

Nog meer hemelse muziek:

Salvator Mundi:

Epitaaf voor pastoor Egbert Onsta, eveneens vijftiende eeuw:

Van een paar eeuwen later dateert het overdadige houtsnijwerk, dat het jonkersgeslacht Lewe van Middelstum nog meer luister moest bijzetten. Wapen met leeuw en griffioen als schildhouders, gemaakt door Jan de Rijk:

Een andere leeuw:

Topstuk op de afscheiding van kerk en koor:

Detail:

De voorgangers van de Lewes als plaatselijke potentaten waren de Van Ewsums. Dit is de ingang van hun grafkelder op het koor (ca. 1600):

In die die tijd gaven de steenhouwers de memorabele doden van de mannelijke kunne op hun verzoek meestal geharnast weer. Hier niet. De man ligt bloot maar devoot op een soort doodskleed waarvan de uiteinden omhooggehouden worden door nogal atletisch ogende engelen. Eentje raakte zijn gezicht kwijt:

De koster van de kerk is een verzamelaar van theezeefjes en aanverwante artikelen. Hij had er in de zijvleugel een expositie mee ingericht. Klein stilleven:

Verkwikt door het kopje thee van de koster stapten wij de kerkdeur weer uit.

Rondje Schaphalsterzijl

Aduarderdiep nabij Nieuwklap – de vangst van de dag:

Aalscholver op een kanalenkruisbord nabij Steentil:

In 1597 overleed de vrouw van Gerrit Crabbe. Het wapen op haar graf in de kerk van Den Ham toont twee kreeften:

Binnenkort sneuvelt deze fabriekspijp van de gewezen zuivelfabriek in Ezinge:

Daar vlakbij stond deze Amerikaanse legertruck op een dieplader geparkeerd:

Windvaan op de toren van Ezinge:

Groeten uit Ezinge:

Engel met romeinse trekken op het doophek, in de kerk aldaar:

Leeuwekop:

Sinds kort vaart het Reitdiepveer tussen Aduarderzijl en Schaphalsterzijl. Dit pontje vandaag maar eens uitgeprobeerd, als allerlaatste klant van de dag in noordelijke richting. Bij de afvaartplaats in Aduarderzijl dit aardige salonbootje, de Nynke van Hichtum van rederij De Maren:

In de achterliggende boerderij zat ‘rond 1971 al horeca. Er stond een tafeltennistafel waar mijn jongere broer en ik wel eens op speelden.

Voor de boeg de oude zijl,  waar mijn broertje eens door het dak van een kruisertje sprong, maar ook eens sensationeel grote Chinese wolhandkrab ophaalde:

Helaas trok tijdens het vaartochtje net deze donkere wolk over:

Nieuweschans-Stedum

Tussen Nieuweschans en Nieuw-Beerta:

Zinnebeeldig ornament in topgevel van boerderij te Nieuw-Beerta:

Schuur, Nieuw-Beerta:

Bij Beersterhogen:

Het paardje op de toren van Beerta lijkt wel pumps aan te hebben:

De heilige Laurentius, weleer de schutspatroon van het kerspel Beerta en daarnaast onder meer van Rotterdam, koks, banketbakkers, brandweerlieden en leveranciers van barbecuebenodigdheden. Zijn attribuut is het rooster waarop de Romeinen zijn heilige vlees schroeiden, een mishandeling waarbij hij gezegd zou hebben: “Keer mij maar om, ik ben al gaar”:

Grote Canadese ganzen in het natuurgebied Reiderwolde.  Bij het maken van deze foto kwam me een mountainbiker achterop, die riep: “Opvreters bennent”. Mijn antwoord dat het hier een natuurgebied was, ontlokte hem een schampere lach:

Op de wieken:

Brigade van eggende tractoren bij de Wagenborgerweg onder Nieuwolda:

Een eindje verder, aan de Kopaf, vloog er een zwarte ooievaar op uit een sloot. Helaas over een bomenrij heen en uit zicht, zodat ik er geen foto van heb. Op 24 augustus werd er al zo’n vogel op de es van Leutingewolde gezien. Blijkbaar houdt hij van kaal en pas geploegd en/of geëgd land?

Oude hooiwagen tussen Wagenborgen en Siddeburen:

Het molentje van Laskwerd bij Appingedam:

Veldboeket bij de Eikemaheert nabij Stedum

Daar heerlijk en genoeglijk gegeten in de Meidenkamer bij Angela en Piet.

In totaal 62 kilometer gefietst.

Huis in Obergum verraadt zijn geheimen (2)

Weer in het pand in Obergum geweest. Er was een met gele waaltjes overwelfd, ooit met puin volgestort inpandig regenwaterkeldertje leeggehaald en wat bleek? Onderin lagen allemaal kapotte tegels en tegelfragmenten, overduidelijk afkomstig uit de woonkeuken zelf.

Tableau de la troupe:

Naast een waterkan, een theepot enn een herenpijp lag ook wat bestek tussen, zo te zien niet al te oud:

Fragmenten van het vogelkooitje, waarvan andere fragmenten zich nog op de muur bevinden:

Nog een landschapje:

Stuk van een kinderspeltegel – hinkelen op genummerde vakjes:

Mooie diepblauwe scheepjes:

Nog meer scheepjes, met hetzelfde patroon ter aanduiding van golven:

Er was enige discussie of de tegelwanden wel origineel in het pand zaten, immers de tegels komen uit zeer verschillende perioden: van de zeventiende tot de negentiende eeuw. Denkbaar is dat er een verzamelaar heeft gewoond, die zijn collectie op de muur heeft aangebracht. Hiertegen pleiten de specieresten op de muur, die authentiek zouden zijn. Mogelijk is dan de tegelwand met de tijd veranderd – stukken vielen af en werden vervangen door spul dat in de mode was.

NB: Op Open Monumentendag in september wil de eigenaar het pand openstellen voor het publiek. Mogelijk wordt dan ook een tipje van de sluier opgelicht over de onderaardse gang die naar in Obergum verluidt, naar de waterkelder zou hebben gelopen. Men zegt dat deze gang vanaf de Blauwborg liep en als vluchtroute heeft gefungeerd voor de beruchte Obergumer Blauwbaard. ;-).

Ommetje Zuidhorn – Oldehove – Winsum

Tante Til in Enumatil kreeg vanmiddag de Friese Harley Davidson Club op bezoek:

Bij het Hoendiep zoekt een kudde koeien de laatste restjes schaduw op:

De Zuiderweg naar Zuidhorn:

Zuidhorn, dorpsgezicht:

Pal achter het kerkhof in Noordhorn staat een ouwe dorpspomp:

Tussen Noordhorn en Oldehove = twee soorten populieren:

Engel boven de deur van de kerk in Oldehove:

Eindelijk daar eens binnen geweest – dolfijnekop op herenbank:

Griffioen op een andere herenbank

Kerkhof Maarslag – weegschaal op grafsteen:

De contouren van de kerk die er ooit stond, zijn, net als die van het koor in die kerk,  aangegeven met veldkeitjes. Binnen die contouren liggen er danig vervallen zerken uit de zeventiende eeuw:

Er zijn nog steeds mensen die menen dat het kunnen indrukken van een gaspedaal sport is:

v

Ooievaars verschalken mol

In de Heerlijkheid Harssens dit keer zes ooievaars en nu een stuk noordelijker, want voorbij het boerderijtje van stichting het Groninger Landschap.

Een stelletje was aan het klepperen en het leek erop dat de een de ander wilde bestijgen, wat niet doorging, maar toen ik dit volgende stelletje bezig zag met interessante manoeuvres, dacht ik in eerste instantie ook aan baltsgedrag:

Beiden bleken echte meer gefixeerd op iets op (of in) de grond, dan op elkaar:

Ze waren bezig met het tevoorschijn brengen van een buitengewoon vette mol, waar een van de ooievaars (het mannetje vermoed ik) subiet mee vandoor ging:

Het leek erop of hij in de verte de mol liefdevol neervlijde:

Maar dat was niet zo, want zodra de mol op de grond lag werd er keihard en nietsontziend op ingepikt.  De ooievaar liep nog verder met zijn prooi uit beeld, en herhaalde deze procedure. De mol moet danig lek geraakt zijn. Helaas geschiedde het verorberen van de mol uit zicht.

Rondje Ezinge

Bloemenzee bij de Westpoortbrug:

Het zag er even dreigend uit bij Hoogemeeden:

Bij Ezinge – gedwongen gespeend kalf met aantrekkelijke neus voor vliegen:

Stoppelveld bij Ol Diek onder Ezinge:

Joeswerd, de molen van Feerwerd:

Ooievaar bij Harssens:

Zo ver noordelijk had ik nog geen ooievaar gezien – al fouragerend kwam hij steeds dichterbij:

Gehakkelde aurelia op pruimenboom bij het crematorium:

Zinderende Oldambtrit

Plompe sleepboot in de Westerwoldse A nabij Nieuweschans:

Stadspolder:

Een zee van graan:

Stadspolder II, nu met veld met groenbemester (?):

Vanmiddag zeer gewaardeerde bomen in de Reiderwolderpolder:

Hier en daar ligt platgewarreld koren, waarvan de halmen nog groen blijken. Dat zal de reden zijn dat er nog bijna nergens gemaaidorst wordt:

Kunstwerk achter de dijk van de Carel Coenraadpolder:

Tinten:

Panorama vanaf de Carel Coenraadpolderdijk:

Landschap in bruin, geel, groen en blauw:

Pinken met de kolder in de kop op de kwelder:

Het bekende sluisbruggetje achter Hongerige Wolf.

De buurtschap Hongerige Wolf:

Dorpsgezicht Finsterwolde vanaf het Tjamme-fietspad:

Buizerd op een kunstwerk aldaar:

Kunstwerk in de Blauwestad:

V