De vriendelijke kant van de herfst

Gister –

De akker is geploegd, de akkerrand nog in volle fleur, bij Thesinge:
2013-09-21 012
Alom pompoenen in alle soorten en maten. Afvoer van de oogst bij Sint Annen:
2013-09-21 025
Het drietorensilhouet van Bedum:
2013-09-21 033
Veld met groene kolen bij Noordwolde:
2013-09-21 036
Vandaag – 

Grote groep fietsende pensionado’s doorkruist de Onlanden:
2013-09-22 009
Nog redelijk wat vee in het land, zoals hier achter een boerderij bij Roderwolde:
2013-09-22 012
Lijsterbessen (Roden):
2013-09-22 025
Landgeitebok bij Donderen:
2013-09-22 034


Rondje Leek

Bij de Kerkweg vanaf de brug over het Hoendiep naar Oostwold – dit zou een voorjaarsplaatje kunnen zijn, ware het niet dat het september is. Die boom heeft zo weinig blad gedragen, dat ze haar langste tijd zal hebben gehad:
001
Een kluster kattestaarten in de sloot:
004
Ze zijn begonnen aan de kap van de beuken bij het volgende gedeelte Nienoordlaan. Blijkbaar blijven er bij Midwolde ook nog wat bomen staan, die beschermd moeten worden tegen het houthakkersverkeer:
009
Vanaf een zijweg over het landgoed kwam ik er niet bij. Die liep hierop dood:
019
Een zo te zien gezonde boom.

Daarom terug en even gekeken bij een oude grassilo:
022
Het beukenlaantje bij de camping:
030
Tussen Leek en Roderwolde: pootjebaaiende kievieten:
040
Een zilverreiger in de Onlanden:
056


Onteigening van fietsersvoorrang

044

Het fietspad wordt ruim voor de kruising van de hoofdweg afgeleid. Niet alleen mag de fietser daarmee een stukje gaan omrijden, ook verliest hij met die haaietanden de hem voorheen rechtmatig toekomende voorrang ten opzichte van autoverkeer dat van de hoofdweg afslaat, of van links komt.

Deze onteigeningssituatie tref je nogal eens aan in Grootegast, een gemeente die sowieso al glansrijk in aanmerking komt voor de lelijkste van heel de provincie Groningen. Natuurlijk zullen ze er zeggen dat dit de verkeersveiligheid dient, dat het voor het bestwil van de fietsers is. Maar ik denk dat dat argument maar een alibi vormt voor de ingeblikte benzinejunks die in zo’n gemeente aan de macht zijn.


Rondje Westerkwartier

Achter Boerakker:

001
Lucaswolde:
014
Lucaswolde:
019
Lucaswolde – bramen voor 50 cent per bakkie. De meeste waren heerlijk zoet, maar sommige nog erg zuur en wrang:
024
Bij Opende in de buurt:
025
Opende, Kaleweg:
034
In Doezum hebben zelfs de mollen al telefoon tegenwoordig:
046
Maarsdijk bij Niekerk/ ’t Faan – korenbloemen op een plek waar ik nog nooit graan heb zien groeien:
050


Landbouwmuseum ’t Rieuw, Nuis

Klienbak, voor het kleintrappen en egaliseren van laagveenbagger, zodat er turf van gemaakt kan worden (eigenlijk hoort zo’n ding op de grond te liggen):
073
Vooroorlogs zitje:
082
De prijzenkast van een veefokker:
090
Zuivelprocedé’s:
094
De viefreis of vijfrijige schoffel) werd gebruikt om tussen rijen zaaigoed (bijv. winterwortels) het onkruid weg te schoffelen (met dank aan n.n.):
100
Vitrine met modelletjes van wringen (boerenhekken):
111
Bascule (weegschaal):
113
Op het achtererf een afdeling mechanisatie, zoals deze zweler:
123
Meer info


Ommelander reis

In de wilde plantencorridor langs het Hoendiep op Westpoort is gemaaid:
008
Schuurtje op Lagemeeden:
019
Bovenlicht met hijgend hert in Aduard:
035
Feerwerdermeeden – meeuwen zittend op het hooi:
049
Schilligeham, reclame voor kaasboerderij:
057
Dichtgroeiende watergang, Oude Zijl bij Winsum:
066
Vervallen boerderijtje, Ranum:
080
Landschap bij Lutje Saaksum:
096
Saaxumhuizen, opgekalefaterd kerkhofhek:
101
De toren van Den Andel:
108
De kerkdeur van Den Andel was opnieuw dicht. Er hangt ook geen briefje of zo waar je de sleutel kunt halen. De gastvrijheid voor bezoekers van elders lijkt niihil. Herinner me nu weer dat ik het zelfs wel eens telefonisch probeerde te regelen, en dat er toen niet werd teruggebeld.  Maar ooit zal ik de kerk van Den Andel van binnen zien (sprak hij vastberaden).

Intussen de swaalfkes op het dak van die toren:
111
Graanveld bij het spoor onder Warffum:
120


Termunten via Hellum en dan de Dollardpolders in

Wegwijzers in het ongerede:
006
De kerk van Hellum, nog steeds eigendom van de PKN-gemeente aldaar, bleek open. Op het opzetstuk van een verdwenen herenbank deze engel, die qua bovenlijf aan body building deed:
015
Op het koor deze helaas incomplete steen, die me romaans lijkt. Deksel van een sarcofaag? Er staat ook een sarcofaag – rechtop. De gids vertelde dat er in de jaren zestig meerdere sarcofagen tevoorschijn waren gekomen bij een restauratie en dat de meeste waren weggegooid. “Zo dacht men er toen nog over.” Oh?
025
Rouwbord (1630) voor de deugdzame Anna van Ittersum, wed. Edsart Rengers, 63 jaar oud toen ze stierf. Bevat het blazoen drie rode ezelskoppen, het helmteken draagt ezelsoren.  Je zou haast denken aan satire, maar het is echt zo.
029
Gezicht bij Woldendorp:
034
Op de dijk bij Termunten bleek de haven van Emden aan de overkant mooi uitgelicht:
038
Driewerf gemerkt schaap, op dezelfde plek aan mijn voeten:
040
De Dallingeweersterweg voorbij Termunten:
045
Carel Coenraadpolder:
058
Johannes Kerkhovenpolder:
061
Johannes Kerkhovenpolder:
064
Veld met zonnebloemen in de Reiderwolderpolder:
076


Vestingmuseum Oudeschans

Leuk, compact museum met allerlei bodemvondsten uit de voormalige vesting Bellingwolder- of Oudeschans.

Statenbijbel en avondmaalsgerei:
012
Schotels uit het begin van de 17e eeuw
028
Baardmankruik:
035
Kinderrammelaar, zoals die ook op sommige schilderijen uit de 17e eeuw staat:
036


Van Veendam naar Nieuweschans over Pekela, Alteveer en Veelerveen

Curieus pandje, Ommelanderwijk:
001
Jugendstilachtig detail:
004
Veenkoloniaal clichébeeld, Ommelanderwijk:
018
Schuur zonder muur, Nieuwe Pekela:
027
Ik was de enige bezoeker van het Kapiteinshuis, vanmiddag. Secretaire met hoerenhondjes, die varensgasten uit het Balticum meenamen voor moeders de vrouw:
040
Japans aandoende prent (19e eeuw) van de baai van Napels met werkzame Vesuvius en  schepen van vele naties:
051
Alteveer – beschoeiing van voormalige sluis:
084
Waar ze aan de Ommelanderwijk getuige een veelheid van protestborden en -posters mordicus tegen windmolens zijn, kan een inwoner van Alteveer er geen genoeg van krijgen. Dit is diens Dalton-serie (de kleine heet Joe en de grootste Averell):
089
Ook in Westerwolde zitten boeren die meedoen aan Bloeiend Bedrijf:
092
Een van de weinige plekken waar al gedorst werd, was bij het Ruiten A-kanaal:
113
De befaamde driewegbrug van Veelerveen:
120
De kerk van Veelerveen staat te koop:
127
Dorpsgezicht Veelerveen:
131
Aardig optrekje te koop in Bellingwolde. Ook deze zit in het makelaarsportfolio van Redres, de Erfgoedexpert:
144
Topkunst, Bellingwolde:
151
Station Nieuweschans – de sporen lijken niet helemaal recht te liggen:
161


Langs Luddeweer, de Graauwedijk en Laskwerd

Voor dit windmeeritje moest ik eerst de stad door. Oponthoud bij de A-brug. Voor één enkel bootje met 2 opvarenden moeten zo’n 150 mensen wachten:
002
Bij Lageland linksaf. Het is levensgevaarlijk in Luddeweer:
004
Pallet-kerkhof, Luddeweer:
005
Luchtland:
007
Vervallen boerderij:
012
De oprijlaan naar Hoog Hammen is voor eigen risico:
015
Op deze boerderij woonde eeuwenlang een familie Broekema, die tussen 1895 en 1925 ook een burgemeester van Slochteren leverde. Deze Harm Broekema kocht het stadswapen dat tot ca. 1875 aan de binnenkant van de Herepoort in de stad had gehangen en liet het inmetselen in de achtermuur van Hoog Hammen, waar het zich nu nog steeds bevindt, al is de muur intussen vervangen:

016
Woltersum in de verte:
026
Ook bij Overschild bloeiende akkerranden, al is het bloemenbeschot hier wat dunner dan in Drenthe:
038
Boerderijtje aan de Oude Tolweg tussen Laskwerd en Appingedam. Aan de andere kant waren de slopers al bezig geweest:
044
Wisselend bewolkt:
047
Bij het station van Appingedam had een kalf een plastic zak in de bek en zat erop te kauwen. De moeder kwam eraan, hield haar bek boven en opzij van haar jong en het kalf liet de zak vallen. Hier kijken beide in educatieve contemplatie naar de zak:
052


Retour Noordwijk

Gele berg bij de Roderwolderdijk, noordkant A7:
002
Talud viaduct A7 bij Matsloot:
005
Schuur tussen Niebert en Nuis:
008
Aardappelland bij de Trimunterweg achter Marum:
015
Langs een fietspad tussen Trimunt en Noordwijk:
017
In de kerk van Noordwijk – werk van Rein Pol, vooral (zelf)portretten:
026
Noordwijk, een jugendstil grafsteen:
031
Bij de Leidijk, Lucaswolde:
038
Vreemd creatuur in de tuin van Klein Wonderland, Hooiweg Lucaswolde:
044
Engel met zeis, in dezelfde hof:
048
Melktijd bij Boerakker. Koe wil niet.
053
Landschap bij Boerakker:
055


Bauke Mollema flitste voorbij de Jonge Held

VPRO-filmpje van jaren geleden toont Bauke Mollema, terwijl hij onderweg van Zuidhorn naar Groningen vertelt over het begin van zijn wielerloopbaan:


Rondje Westerkwartier

Costa Ruskenveen:
001
Bij de Tichelwerkbrug – koeien zoeken de schaduw op:
006
Terwijl de nubische geiten collectief liggen te zonnen:
009
Traansterweg – koe met enkelband:
024
Kerk van Tolbert – afgedankte windvaan:
029
In de kerken van Tolbert, Niebert, Nuis, Marum en Noordwijk is momenteel werk van realistische kunstenaars te zien. Dit stilleven met jeneverfles en oorijzer van Rob Møhlmann hangt in Tolbert:
030
En dit uiltje van Erik van Ommen zag ik in Niebert:
037
Overzicht interieur kerk van Niebert:
041
Curieuze vlag bij landbouwmuseum ’t Rieuw (waarover een andere keer meer):
070
Bouwvallige schuur bij Jonkersvaart:
133
Een laatste blik op de beuken van de Nienoordsingel nabij Midwolde die ze na de bouwvakvakantie gaan kappen:
135
De leeuw van Lettelbert (windvaan):
140


In het rechthuis van Aduard

Ik mocht vanmiddag even een kijkje komen nemen in dit pand aan de hoofdweg in Aduard:
001 was 035
Het werd omstreeks 1600 neergezet als rechthuis, wat het twee eeuwen bleef. In de negentiende eeuw was ’t het gemeentehuis van Aduard.  Al die tijd zat er een herberg bij. Er werd dus recht gesproken, vergaderd, er vonden aanbestedingen, veilingen en aangiftes voor de burgerlijke stand plaats en tegelijkertijd werd er ook nog bier en jenever geschonken. Die combinatie van functies vond men indertijd nog héél gewoon. Dit was de zaal waar dat allemaal gebeurde:
005
Voor het opknappen van het interieur kwam onlangs Europees geld los. Helaas is er in de loop der tijden nogal wat verbouwd in het pand, en houdt het aantal ondubbelzinnige sporen van de oorspronkelijke inrichting niet over. Maar deze vaas lijkt me empire en de schildering zal dan uit  de eerste decennia van de negentiende eeuw stammen.
012
Over de bouwgeschiedenis is er nog steeds discussie. Vlak boven de huidige vloer zie je bijvoorbeeld twee van zulke raampjes. De bruinige streep erboven laat hoogstwaarschijnlijk het niveau van een vroegere vloer zien. Erboven zat dan een kastenwand met bedsteden, en eronder een kelder, die zijn buitenlicht via zulke raampjes ontving:
013
Die kelder had de toegang aan de achterkant van het voorhuis. In de Middeleeuwen bevond zich daar nog de zuidelijke toegangspoort van de machtige Aduarder abdij, die ongelooflijk veel vastgoed in de omgeving bezat. Het rechthuis is deels opgetrokken van kloostermoppen, afkomstig van de gesloopte abdij. In de kelder van het rechthuis zal ooit de voorraad biervaten hebben gestaan. Hij bleek overwelfd:
018
Uit de steigeraarde kwam ook een vreemd stuk natuursteen tevoorschijn. Getuige de lijntjes lijkt het door mensenhand bewerkt. Als dat het inderdaad het geval is, zou het best eens een bouwfragment van de abdij kunnen zijn:
024
Paneel met behang uit de negentiende eeuw:
026
Een van de stichting Monument & Materiaal afkomstig jachttafereel, dat hier in het interieur zal worden verwerkt:
032


* Rondje Ezinge

Alle monumentale erfbeplanting van Kweeklust aan de Aduarderdiepsterweg is vorig jaar eruit geropt. Sindsdien staat er een hek met een bordje Verboden Toegang, maar veel aantrekkelijks gaat er niet uit van de distelplantage die er nu is:
005
Vanaf de Aduarderdiepsterweg: het door de fundamenten gezakte diksapbekken van de suikerfabriek, dat nu moet worden afgebroken. De vraag is wat voor fout ze daar precies gemaakt hebben. In elk geval bestaat de eerste meters bodem er uit een laag klei op een pakket veen. Mogelijk is dit zelfs de plek geweest waar voor 1300 het Eelderdiep aantakte op de Hunsinge (of ’t Peizerdiep), wat dan ook zijn sporen op de bodem kan hebben nagelaten. Een andere vraag is of het belendende diksapbekken niet aan hetzelfde euvel laboreert|:
007
Hek bij Leegkerk:
010
De stippelmotten waren ook weer bezig met hun spinsels in meidoorns:
013
Bij de Zijlversterweg ging een kudde pinken in de achtervolging:
024
Bij Aduarderzijl werd de vijand afgeslagen:
043
Nieuw bruggetje bij de gerestaureerde Wetsingerzijl naar een model uit de negentiende eeuw:
055
De zijl zelf:
057