Blauw gras

Foto’s die het afgelopen weekend bij Peizermade, Leegkerk en Wierum genomen zijn. Bij de Peizerweg is ook een veld, maar daar was de blauwe kleur vandaag alweer verdwenen.


444 jaar Slag bij Heiligerlee

Heb net met genoegen Noordmannen gehoord, op lokatie in Heiligerlee, waar de slag van 444 jaar geleden door de inwoners nagespeeld wordt en Lammert Doedens rugzakgast was.

– Gastheer Okkie Smit: “Historicus op hol” (toen Lammert inderdaad even te ver doordraafde).
– Sidekick Alex Vissering: “Drokke boudel was dat aignlieks” (droog komieke opmerking nadat Lammert de dertien zusters van de Vader des Vaderlands releveerde).

De Noordmannen weten getuige hun opmerkingen en vragen niet zo vreselijk veel van geschiedenis, of hebben er zelfs niet zoveel mee op (getuige Smits belegen mop “histericus” ter aanduiding van onze nobele professie) maar de gangbare meningen die er ingebakken zaten waren wel weer erg leerzaam.

Zo leeft de laatste oorlog veel meer voor Vissering dan de Tachtigjarige, omdat er “meer betrokkenheid” is. Die betrokkenheid impliceert welhaast morele vragen. Bij veel mensen vormen die een onmisbaar ingrediënt van de historische behoefte.

Er bestaat ook een tegenovergestelde vraag, die naar het vreemde, het onnavolgbare, het buitennissige. Daar heb ik persoonlijk iets meer mee.


Retour Uithuizen

De Liefde, zo heet de molen van Uithuizen:

Ik was er vanmiddag even om het kersverse boek Groninger molenhistorie op  te halen bij de auteur, die hier vrijwillig molenaar is. Hij gaf me meteen een rondleiding. Zo kwamen we langs de waaierkast, waarin het kaf van het koren werd geblazen:

En langs ingenieuze takelsystemen, die ook weer op gang werden geholpen door de wieken, spillen en raden bovenin:

Nog bedankt voor je uitleg, Bob!

Ik ging naar Uithuizen per trein, maar had de fiets bij me om me vanaf Uithuizen met de wind in de rug naar de stad af te laten zeilen. Het kerkje van Eppenhuizen:

Doorkruist aardappelland bij de Kantsterweg:

Zeven zusters aan de oprijlaan van Ewsum, bij Middelstum:

Een roestig tilletje bij Fraamklap dat me nooit eerder opviel:

Café Tuitman in Fraamklap is weer open. De zoon en de schoondochter van de vorige eigenares, die drie jaar geleden overleed, hebben besloten om de zaak voort te zetten. Dit is het wapen achter de toog:

Binnendoor over Ter Laan naar Bedum. Heel in de verte lag een koolzaadveld en daarachter weer Onderdendam. Door de extreme zoom ontstond een schilderachtig effect:

Gehalveerd contragewicht (melkbus met beton) aan damhek:

De toren van Zuidwolde:


Rondje Tolbert

Aduarderdiepsterweg:

Merkwaardig pluimvee in de berm:

Boerderij bij Den  Horn:

Tamelijk jong veulen:

Tuin tussen Den Horn en Enumatil:

Achter Tolbert:

Geen hinderlaag, de jongens schieten op een doel aan de andere kant van het veldje:

Daslook aan de voet van het viaduct tussen Lettelbert en Oostwold:


De fresco’s van Woldendorp

Gister bij de presentatie van Geschiedenis Woldendorper kerken, het boek van Albert Haan, uiteraard ook even naar boven gekeken, want op de gewelven van de hervormde kerk van Woldendorp zitten schilderingen uit de 13e, 14e eeuw. Deze kwamen tevoorschijn toen het kapotgeschoten en uitgebrande godshuis na de oorlog gerestaureerd werd.

Christus als heerser, met de symbolen voor de vier evangelisten om hem heen:

Koningsfiguur:

Maria met kind:

Krijger met kletsie, behorend tot een voorstelling van de strijd tussen Goed en Kwaad:

(Eenzelfde voorstelling, maar dan wat beter uit de verf komend, heb je ook in de kerk van Westerwijtwerd.)


Retour Nuis

De Poffert – het zijkanaaltje van het Hoendiep is tevens de gemeentegrens Groningen-Leek:

Een zilver zwart geloverde wyandotte in de berm, Midwolde:

Nuis, tegenover museum ’t Rieuw of de Coendersborg – pink of jonge koe met neusring die moet voorkomen dat ze melk drinkt bij andere koeien:

Een klein eindje verdererop dit paard met de kolder in de kop. In de wei naast hem liep een merrie. Je zou zeggen dat hij wel zin in haar had, ware het niet dat hij een ruin was:

Het Iwema-steenhuis in Niebert. Net als ’t Rieuw was het museum hier dicht op deze open museumdag:

Pinksterbloem met bij:

Uitstalling bij boerderij aan het Hoendiep zuidzijde:

Een van de futen op het Hoendiep tussen Enumatil en Westpoort:


Ommetje Lettelberterdijk

Koetje op een kaal erf, Leegkerk:

Hek, Lettelberterdijk dichtbij de A7:

Bij het viaduct over de A7 tussen Lettelbert en Oostwold:

Ingepakt stel bomen bij het Aduarderdiep onder Hoogkerk:


Ommetje Engelbert

Schattig sleepbootje in de Finse Haven:

De pas gerestaureerde, barokke kansel van Heveskes, in 1781 gemaakt door de Groninger kistemaker Abraham Bekenkamp, heeft een plekje gevonden in de kerk van Engelbert:

En alweer sneuvelde een monumentale boom, dit keer bij Ruischerbrug:

Voortuintje met blauwe flessen in de Oosterbadstraat:


Delfzijl-Winschoten met de wind in de rug

Ik dacht dat het vanmiddag was, de presentatie van het boek van Albert Haan over de kerken van Woldendorp. Stond om even voor half drie voor de kerkdeur en geen teken van leven. Maar even bij de sleutelbewaarder langsgegaan, om te vragen of het misschien op een andere plaats was. Bleek dat ik me een maand vergist had. De presentatie is pas eind april.

Kwam er, voortgestuwd door de strakke noordwester wind in de rug, op de fiets vanaf station Delfzijl en heb me vanaf Woldendorp maar door de Reiderwolderpolder naar Finsterwolde laten blazen en vervolgens langs de Klinkerweg en de Blauwe Stad naar Winschoten. Het zonnetje kwam er net mooi door, maar de pet is me wel drie keer van de kop gewaaid.

Moet je ook maar niet zoveel opzij kijken. Onderweg gezien:

– Een remake van een oud waarschuwingsbord, havengebied Delfzijl:

Vraag me nu af of er wel een modern equivalent van is.

– Het door industrie omsingelde kerkje van Heveskes:

– Ganzen op een winterfourageringsstrook in de Reiderwolderpolder

– Sticker met het logo van een curieuze motorclub in Finsterwolde:

Vraag me af hoe de ontwerper van de Groninger vlag, die eveneens afkomstig was uit Finsterwolde, tegen die Duitse legerkruisvorm aangekeken zou hebben. Hij hield niet zo van Duitse soldaten, meen ik. Overigens heeft de motorclub een gedicht van Fieke Gosselaar op zijn site staan.


Rondje Tolbert

Boekenmarkt in de kerk van Den Horn, waar ik een paar Groningana op de kop tikte:

Berk met nogal veel groeistoornissen aan de Traansterweg:

Lam met koeientekening, op ’t Kret:

De boerderij van Fredewalda in Tolbert heeft een nieuw dak:

Vond de thermometer van de binnengekomen giften daar niet zo hoog staan.


Rondje Ezinge

Aduarderdiep bij Nieuwbrug:

Een Belgische Chevrolet voor Café Nieuwklap:

Een erfopruiming tussen Den Ham en Saaksum:

Feerwerd, waar de molen weer in vol ornaat is:


Lagemeeden


‘Ook een wierde moet je beheren’

NCRV-documentaire (23 minuten) over het nationale landschap Middag-Humsterland, en het spanningsveld aldaar tussen monumentenzorg en landbouw. Met in de hoofdrol provinciaal archeoloog Henny Groenendijk, en in de bijrollen o.a. de boeren Harkema en Terpstra, de kok Dick Soek en Ploeg-kenner Han Steenbruggen:

Kritisch puntje: de getoonde opgraving is die van Matsloot (a, b)., en dat valt niet onder het nationaal landschap.


Tiddens en de zomer van ’40 op Groningerland

Het GAVA, dat de film deze week op zijn Vimeo-site  zette, spreekt van een “klassieker”. Sommige shots van deze toeristische promotiefilm van C.R. Tiddens uit 1940 zijn inderdaad al eens te zien geweest in historische programma’s op TV Noord. Integraal, voor het volle halve uur, zag ik hem nu echter pas voor het eerst.

De film is een tour over het Groningerland gedurende de zomer. Er wordt nog met de hand gemolken en koren ingehaald. Toch zijn er voor het melken, ploegen en dorsen ook al ‘moderne’ landbouwmachines, waarvan een goed bezochte demonstratie in beeld komt.

Het toertje van Tiddens gaat langs slikken, wierdedorpen, boerderijen en middeleeuwse kerken. Maar ook doet hij Delfzijl met zijn haven en strandje aan en tussendoor krijgen we bovendien zicht op de opgraving (door Van Giffen) van de abdij in Aduard (“De leerschool van de spade”).

Eindelijk in Oost-Groningen beland, verlaat Tiddens pijlsnel Winschoten in zuidelijke richting, waar hij beelden schoot van Ol Grait, het slot te Wedde, het kerkje van Sellingen met zijn plafondschilderingen, een kronkelende dorpsstraat met paard-en-wagenverkeer, het klooster Ter Apel en een Westerwolds keuterijtje.

De beelden van de monumenten zijn als altijd tijdloos, en kunnen nu nog zo ongeveer gemaakt worden. Die kan je dus eigenlijk wel overslaan. Jammer dat Tiddens geen statief gebruikte. Het zwartwit hoort bij de tijd, maar oh wat zou deze film aan kleur veel gewonnen hebben.

Groot op je scherm zetten en genieten maar.


De verwoesting van de laan bij Nienoord

Deze slideshow vereist JavaScript.

Het leek zondagmiddag wel of half Leek was uitgelopen om de verwoesting van de laan bij Nienoord te aanschouwen.

Heb alle stompen en gekapte stammen vluchtig bekeken. Ongeveer een kwart van de beuken was aangetast, hooguit bij 5 % ging het om gevaarlijke uithollingen.  Achteraf bekeken had het gros nog rustig een tijdlang kunnen blijven staan. Veel mensen waren dan ook verontwaardigd.

Hoe dichter bij Nienoord, hoe zieker de bomen waren. Het gedeelte van de laan voorbij de s-bocht, dat het dichtst bij Midwolde ligt, zou nog aan de beurt komen. Mijn prognose is dat daar nog minder stammen aangetast zijn. Daar hangen nu dus allemaal sjaals om, uit protest. Als dat gedeelte inderdaad ook gekapt wordt, zoals het er nu naar uitziet, is de lol helemaal af van die laan. Ik denk dat ik die de eerste jaren dan maar mijd.