Indian Summer in de Ommelanden

– Aalscholvers op poldermolen De Zilvermeeuw achter Onderdendam:

– Het kerkje van Breede:

– Arbeidershuisjes op de wierde van Rasquert, het tweelingdorp van Baflo:

– Gele boom in Rasquert (weet iemand de soort?):

– Vervallen kop-hals-rompboerderij bij Ranum:

Er liepen twee paarden in het weilandje ernaast, dat compleet kaalgevreten was. Die paarden heb ik maar wat bermgras gegeven, maar dat is natuurlijk geen structurele oplossing. Morgen A. maar eens bellen, die daar dichtbij woont.

–  Gezicht op Garnwerd vanaf Alinghuizen:

– Melkvee dat op springen stond, Klein Garnwerd:

– Er hing iets boven Park Selwerd:

Route: Noorderhogebrug, de Wolddijk, rechtsaf naar Bedum, Onderdendam (stop bij C.), Warffum, Breede, Rasquert, Baflo, Ranum, Winsum, Garnwerd, Hekkum, Wierumerschouw. Paddepoelsterweg etc. In totaal 58 kilometer.

’t Swieneparredies

Foto’s gemaakt in 2001 bij een UK-uitje naar ’t Swieneparredies in Nieuw-Scheemda, toen Violette Sanders nog leefde.

Rusthoven, een vervallen paradijs

Een poosje geleden kwam ik langs een gekraakte boerderij met een aantal woonwagens eromheen tussen Steendam en Tjuchem. En omdat de uitgestalde kunstwerken me intrigeerden en ook omdat ik dorst had, besloot ik er een praatje te maken.

De mensen zaten er inmiddels ruim drie jaar. In 2004 kwamen ze van het gekraakte terrein en de opstallen van de voormalige steenfabriek Rusthoven in Wirdum, die ze na veel vijven en zessen hadden moeten ontruimen. NB: voordat ze dat terrein van Rusthoven betrokken, was het ruim dertig jaar niet in gebruik geweest.

Ook in de periode dat ze er weg waren, gebeurde er niets. Maar vorige week werd dan bekend, dat een projectontwikkelaar luxe villa’s op het terrein van de oude steenfabriek wil gaan bouwen. Hij heeft het nog niet eens in eigendom, maar zijn verwachting is dat de koop volgende maand rond is. De wethouder van Loppersum ging al accoord met het bouwplan. Intussen hebben de restanten van de steenfabriek, en dan met name de ringovens, nog steeds een monumentale status. Dus hoe het daarmee moet?

Langs het Reitdiep (II)

Ik zag vanmiddag iemand waterskiën op het Reitdiep bij Dorkwerd. Filmpje:

Nog wat foto’s. – De bocht bij boerderij Hunzezicht:

– Schapen op de dijk (ook onder de zwarte heb je altijd een zwart):

– Hekje bij de Allersmaborg:

– De nieuwe beheerders van de borg kwamen juist naar buiten om bezoek te verwelkomen:

Daarna deed mevrouw weer een ketting om het toegangshek op de ophaalbrug. Toen ze dat nog niet deed kwamen er namelijk allerlei mensen zomaar het terrein oplopen, het huis in, en zelfs de trap op naar hun woonvertrekken. Nee, dat waren geen mensen uit het dorp, maar wildvreemden.

Langs het Reitdiep I

Te Koop

Van de vijftien uitstallingen, die ik zondag langs de weg kiekte, waren dit de mooiste:

– Bieten en siepels:

– Pompoenen:

– Holle vaten en een brievenbus:

– Van alles en nog wat:

De pruimen, de honing en de veedrinkbakjes bleven net buiten de selectie. Wel heb ik de stellige indruk, dat zulke uitstallingen in het Westerkwartier wat meer voorkomen dan in andere streken van Groningerland. Hebben de mensen hier wat meer handelsgeest, of wat minder schroom, of zijn de additionele inkomsten hier misschien wat meer gewenst?

Zuidelijk Westerkwartier

Rondje gefietst door het zuidelijk Westerkwartier, een streek waar ik dit jaar nog niet geweest was. Opmerkelijkheden:

– Een ouderwetse hooiopper bij Zevenhuizen (je kunt zien dat de ervaring weg is, want de bult ziet er niet helemaal uit zoals het wezen moet):

– Een uitheems stiertje met zijn poten in de modder tussen De Haspel en De Wilp. Het arme beest had duidelijk dorst, maar er stond alleen maar modderwater in de dobbe:

– Twee kamelen bij Marum, in een weiland waar verder lama’s, alpaca’s en tientallen ezels stonden. Een buurman van de eigenaar kwam de weg op om de pakjes hooi te tellen, en vertelde dat de kamelen Sara en Emir heten, en dat de eigenaar een ezelpark wil beginnen. Daarover had van de week ook een stuk in het DvhN gestaan. Achteraf blijkt dat die eigenaar zelfs een website heeft:

– Een feestelijke hooischudder – of hoe noem je zo’n apparaat – in het zonnetje bij Oostwold:

Route: Peizermade, Peizerwolde, Roderwolde, Foxwolde, Roden, Nieuw-Roden, Zevenhuizen, De Haspel, De Wilp. Marum, Nuis, Niebert, Tolbert, Midwolde (appelgebak bij het Theehuis), Lettelbert, Oostwold, De Poffert, Hoogkerk, Groningen. Maakt een rondje van ruim 67 kilometer. Bij Marum leek de wind van zuidoost naar zuid, zuidwest te draaien, zoals al aangekondigd was, daarom ben ik maar op de stad aangekoerst, in plaats van naar Grijpskerk of Buitenpost om daar de trein te pakken. Bij Niebert kreeg ik spijt van deze koerswijziging, want daar bleek dat de wind toch wel zuidoost bleef, met andere woorden, hij kwam half van opzij en ik had hem ook wel schuin tegen. Ik ben dan ook best moe.

Stro

Collectieve naam voor halmen en stengels van koren dat door dorsen van de zaadkorrels ontdaan is.

Gebruikt als onderlaag om op te slapen, hetzij op de vloer uitgespreid hetzij als vulling van bultzakken en matrassen. Als zodanig vooral in zwang bij armelui en soldaten. Vandaar dat ‘op het stro zitten’ staat voor: ‘gebrek lijden’.

In veel streken gaf een bosje stro, gebonden aan een voorwerp, te kennen dat de eigenaar dit voorwerp wilde verkopen.

Vroeger werden de doden eerst op stro neergelegd. Op stro liggen betekende: pas gestorven zijn.

(Noties uit het WNT)

Woordspeling

Gezien bij Tjuchem, aan de kant van Meedhuizen:

Haar website. En een diepte-interview uit de ‘Midhoester, dörpskraant veur Midhoezen en omstreken’.

De stilste plek van Groningen

De stilste plek van Groningen is wat mij betreft de Johannes Kerkhovenpolder. Ik kwam er vorige week op de fiets doorheen. Weliswaar oogste en verwerkte een combine het graan, maar dat was ook de enige combine van de hele wijde omtrek. Er is namelijk maar één, heel groot, boerenbedrijf in deze polder. Zelfs schapen en vogels zijn er nauwelijks te vinden.

Momenteel zijn diverse natuur- en milieuclubs naarstig op zoek naar die stilste plek van Groningen. U kunt uw nominatie nog tot 7 augustus naar ze opsturen. Onder de inzenders verloten ze vijf reisgidsen en de inzender van de ‘winnende’ locatie krijgt een ‘Er op uit’ pakket.

Langs het Eemskanaal naar Delfzijl

Naar Delfzijl gefietst langs de zuidkant van het Eemskanaal, en via Overschild, Steendam, Tjuchem, Meedhuizen, Schaapbulten, Weiwerd en Farmsum. Volgens Afstandmeten.nl was het tochtje bijna 45 kilometer. Opmerkelijk: in de Spurt had Arriva nu veel meer ruimte vrijgemaakt voor fietsen (je zou bijna denken dat ze Gelkinghe lezen).

Onderweg gezien:
– Het kanalenkruispunt vanaf de Ruisscherbrug; linksaf ga je als schipper het Nieuwe Winschoterdiep op, richting Winschoten, rechtsaf naar de Oostersluis en het Van Starkenborghkanaal, richting Friesland, en rechtdoor hou je het Eemskanaal aan naar de stad:

– Het Schildmeer bij Steendam:

– Op het Schildmeer zag je geen zeilers, alleen maar twee windsurfers die een enorme snelheid ontwikkelden voor de sterke zuidwestenwind, maar ook nogal eens onderuit gingen, als ze tegen die wind in weer naar hun uitgangspunt wilden:

– De haven van Delfzijl met de Ardita, die momenteel wordt afgebouwd door Niestern Sander:

In de haven stonden enkele tientallen antieke vrachtwagens. De foto’s daarvan post ik morgen. Onderweg ook nog wat bewegende beelden geschoten, van zo’n altijd fascinerend windmolenpark voorbij Schaapbulten, en van de geweldige hoeveelheden water die momenteel worden afgevoerd door de afwateringssluis waar Delfzijl zijn naam aan dankt.

Kudde op de weg

Je ziet bijna alleen nog maar jongvee en vleesvee, en nauwelijks meer volwassen melkkoeien in de wei.  Daarom heeft Friesche Vlag tegenwoordig zelfs een speciaal merk, dat moet garanderen dat de koe die deze dagmelk levert, minstens 120 dagen per jaar in de wei rondloopt.

Ik weet niet of zijn koeien leveranciers van deze melk zijn, maar feit is, dat een veehouder aan de Paddepoelsterweg tussen de Paddepoelsterbrug en Wierumerschouw, even buiten de stad Groningen, zijn meiden nog wel in de weide laat lopen. Op die plek kan men dus dagelijks tussen 16.30 en 17.00 uur genieten van een bijna uitgestorven tafereel, namelijk het langs de weg overbrengen van de kudde naar de stal waar de koeien gemolken worden.

De enkele fietser die het waagt de kudde te passeren raakt geheid ingesloten.

De boer, een echte Dutch Cowboy, hoeft zijn meiden eigenlijk helemaal niet achter de vodden te zitten, want ze weten de weg ook zo wel:

En zij trekken zich niets aan van een mannelijke soortgenoot op een belendend perceel, hoezeer die ook zijn loeiende best doet om hun aandacht te vangen:

De Cascade van de Breebaartpolder

Groningerland heeft sinds een jaar of wat een heuse cascade, een kleine waterval:

Deze maakt met een lichtscherm, een vijzelgoot, duikers en een opvangbassin deel uit van een vispassage door de Dallingeweersterdijk, waardoor palingen en driedoornige stekelbaarsjes de Polder Breebaart kunnen  bereiken.

Die polder ontstond doordat een dijk op Deltahoogte een wadplaat insloot, maar vervolgens is het gebied teruggegeven aan de natuur door er zeewater in toe te laten. Dankzij de gematigde eb- en vloedbeweging is er een brakwatermilieu ontstaan, waar bijvoorbeeld veel kluten op afkomen, al zijn de eerste lepelaars er ook al gesignaleerd.

De Breebaartpolder vormde vandaag zonder meer het hoogtepunt van mijn fietstocht langs Engelbert, Harkstede, Slochteren, Schildwolde, Hellum, Wagenborgen, Woldendorp, Termunten, de Johannes kerhovenpolder, de Carel Coenraadpolder, de Reiderwolderpolder, Finsterwolde, de Blauwe Stad en Winschoten (ca. 70 kilometer).

Oldambt

Het graf van Eltjo Siemens op het kerkhof van Finsterwolde. Siemens, van beroep groenteventer, werd bij de landarbeidersstaking van 1929 doodgeschoten door een marechaussee. Dat gebeurde terwijl hij zijn toevlucht zocht in het winkeltje van Glazenburg, een neef van mijn opa:

Nog een stukje van de graanrepubliek:

De tegenover dit land liggende boerderij op de Goldhoorn met zijn slingertuin:

Graf van een boer bij de kerk van Midwolda:

’t Hogeland

Eelswerd, een bijna verlaten wierde die in gebruik is als bouwland, met de nadelige gevolgen van dien voor het bodemarchief:

Stalen silhouet met Liudger en Bernlef bij de kerk van Usquert. De maker is Jaap van Meeuwen, die in Uithuizermeeden bij de kerk een galerie met zijn figuratieve beeldhouwwerk heeft:

De toren van Uithuizermeeden, met op de spits een zeemeermin. Die zat al in het wapen van Rensumaborg en de voormalige gemeente Uithuizermeeden en figureert tegenwoordig in het wapen van de gemeente Eemsmond, maar in Uithuizermeeden tref je werkelijk tientallen zeemeeerminnen op huizen etc. aan:

Station Roodeschool. Ik dacht dat het spoor daar doodliep, maar er blijkt ook nog een industrieel lijntje naar de Eemshaven te zijn: