Maker Grafgrafie krijgt dikke douw

RTV Noord meldt dat een 53-jarige Veendammer en een iets jongere vrouw uit Utrecht elk voor 500 euri beboet zijn wegens grafschennis. Iemand zag de Veendammer de naakte en geketende vrouw fotograferen op een Utrechtse begraafplaats, en klaagde bij de beheerder, die aangifte deed, met de boetes als gevolg.

Die fotograaf komt me bekend voor. Althans, er is een weblog van een Veendammer, Grafgrafie, waarop ook foto’s van dames, maar dan decent en gothic geklede, op begraafplaatsen worden getoond. Een half jaar geleden was daar een kleine discussie over in de nieuwsgroep nl.regio.groningen. De meningen waren toen al verdeeld van “moet kunnen” tot “walgelijk”. Maar de man ging daar in Utrecht natuurlijk nog wel even een eindje verder dan op zijn site, waarop al een half jaar geen nieuw bericht meer geplaatst is, en die dus naar de normen van web-log al verwijderd had moeten zijn.


De dood verslonden tot overwinning

148984020_dc8a11227d

We blijven nog even in Noord-Groningen. Daar maakte Jan Glas, alias Kokjebalder, onlangs een fotoserie (slideshow) van de fameuze lucht achter Uithuizen, kwelders en wad, een vreemd bushokje, een eenzame fieter en het gruwelijk afgetakelde graf van de helaas veel te jong gestorven dominee Johannes Marissen van Loon (1825-1856).


Loop niet naar de pomp

Noordhorn

Ik lees hier dat ze de ouwe dorpspomp van Noordhorn weer “in ere” willen gaan herstellen. Maandag waren gemeentewerkers er bij de hervormde kerk bezig met het planeren van grond voor parkeerplaatsen. Ze vonden een put die met een ijzeren plaat afgedekt was. Volgens een lokale deskundige was er op die plek eeuwenlang een dorpsput en later dus de dorpspomp geweest. Vandaar de resurrectie-gedachte.

Als ze nou maar niet op het quasi-barmhartige vervolg-idee komen om het water uit die put zonder nader onderzoek ter beschikking te stellen aan dorstige passanten. Zo dicht bij het kerkhof lijkt me dat vocht niet gezond.

In de stad Groningen had je in de negentiende eeuw een bij het volk immens geliefde drinkwaterput pal op het Martinikerkhof, ‘stroomafwaarts’ van de Grote Markt. Op het tussenliggende gedeelte kwamen een paar jaar geleden bij een opgraving honderden kisten met skeletten tevoorschijn. Die publieke Sint Jansput stond zo’n beetje voor het Feithhuis en in tijden van cholera vielen er juist onder de vaste klandizie van deze prachtvoorziening heel wat doden.

Hoe lang de put in Noordhorn al niet meer gebruikt wordt is onbekend, maar met de komst van de waterleiding zal hij geleidelijk aan in onbruik geraakt zijn.

In Noordhorn kregen ze vast later waterleiding dan in de stad. Vandaar dat ik nog even in Pim Kooij  zijn proefschrift over Groningen rond 1900 heb opgezocht wanneer er waterleiding in de stad kwam en wat voor gunstige gevolgen dat had. In 1881 kregen de eerste 221 adressen hier een tappunt, en daarna liep dat steeds verder op, ook omdat de minst-draagkrachtigen vanaf 1883 het leidingwater gratis kregen. Tegelijkertijd daalde het sterftecijfer van 31,9 promille in 1870 tot 11,4 promille in 1914. Vooral de besmettelijke epidemische ziekten verdwenen als doodsoorzaak. De laatste cholera-epidemie was toen al geweest, maar er vond in deze periode wel degelijk een opmerkelijke daling van de sterfte aan typhus plaats.


Hoogpotige langsnavel

grutto van mezelf

Deze maakte ik vanmiddag zelf, aan de stadskant van Wierum. Hij was zo weinig schuw, dat ik hem gemakkelijk met mijn cameraatje bereiken kon. Merk hoe hij tussen twee verdroogde koeienvlaaien door schrijdt. Hij pookte ter plaatse hevig in de grond, kennelijk zit daar veel voedzaams in. Komen er geen koeien meer in de wei, dan verdwijnt ook een groot deel van de weidevogelstand.


Lutjepotje wordt een begrip buiten Groningen

14 lutjepotje

Het Eindhovens Dagblad had van de week een fotoberichtje uit een kinderdagverblijf te Zaltbommel:

“Het lijkt een nieuwe trend te worden: het Lutjepotje ofwel een buitenhuisje voor kinderen.”

Dat berichtje zat een abonnee van Groninger komaf niet helemaal lekker. Zij greep de telefoon en belde de krant. “Lutjepotje is het Groningse woord voor baby”, legde ze de lezersredacteur van de krant uit:

“In Groningen zullen ze het maar raar vinden om een lutjepotje in een Lutjepotje te leggen.”

Dat het babybuitenhuisje buiten Groningen Lutjepotje heet, komt doordat daar inmiddels de naam van de fabrikant en verhuurder op het produkt overgeslagen is. Vanaf 1987 maakt de firma Lutje Potje in Saaxumhuizen bij Eenrum de huisjes al. En dat Groningse bedrijf noemt ze zelf nog steeds heel gewoon ‘huisjes’.

Het oorspronkelijke ontwerp is van een huisarts uit Eenrum, die er in de jaren dertig via de regionale Groene Kruisverenigingen propaganda voor maakte:

“In de buitenlucht bouwen baby’s meer vitamine D op, waardoor ze meer weerstand krijgen. Ook is frisse lucht goed voor de longetjes van uw baby. Door het horregaas kunnen insecten, maar ook katten, honden en kinderen uw kindje niet lastig vallen.”

Op het Groninger platteland zie je hier en daar nog steeds van die huisjes op tuinen staan. De laatste tijd komen er steeds meer in gebruik bij kinderdagverblijven buiten de provincie.

Naschrift
Het overslaan van een bedrijfsnaam op een produkt (in het algemeen) komt wel vaker voor: aspirine, maggi, bakeliet en waxine. Met dank aan Siemon Reker, die even Eponiemen van Ewoud Sanders erbij pakte.


Het rode vaandel strijken wij

De gestaalde kaders zijn vastgeroest en afgedankt. Zelfs in hun allerlaatste reservaat liggen zij nu op de oud ijzerbult der geschiedenis.

Dat is goed, want om voorzitter Mao nog even aan te halen: ‘Streef ernaar oude metalen en andere overbodige materialen te verzamelen!’


Zie en hoor de klokken

Filmpje, gemaakt in de klokkengieterij van Simon Laudy in Finsterwolde. Daar komt ook de klok van Grupstra vandaan, die vandaag goed was voor 50 euri boete.


Tien miljoen liter water

Recent filmpje van het watermanagement-bedrijf Delft Hydraulics dat simuleert hoe de Tussenklappenpolder volloopt. De 1,8 meter diepe waterberging tussen Zuidbroek en Muntendam kan bijna tien miljard liter water aan.

Eind oktober 1998 was de Tussenklappenpolder al eens noodberging. Door een wekenlang durende, overvloedige regenval kon de provincie Groningen geen druppel meer verstouwen. Op 27 en 28 oktober vonden er nog eens extreme buien plaats in het deel van Drenthe, dat op Groningen afwatert, en tot overmaat van ramp kon er door de hoge zeewaterstanden ook nog eens niet op zee worden geloosd. Het Groninger Museum kreeg te maken met een kleine overstroming, en ook laaggelegen woonwijken bij Groningen en Winschoten dreigden onder te lopen. Met het doorsteken van Tussenklappenpolder-dijk werd dat voorkomen. Het water in het Winschoterdiep zakte binnen twee etmalen 70 centimeter.

Bronnen
Van der Eijk
Noorderbreedte


Lekker leven aan zee

Tien kleine politiekers
bestierden het arme Delfzijl
ze speelden een spelletje beentje licht
en gingen voor de bijl.


Aangenaam verpozen

En dan trof ik nog dit bankje aan op een Pieterpadweblog. Elders staat op Pieterpadwijzers enerzijds Pieterburen en anderzijds Pietersberg, met de aantallen kilometers naar deze eindbestemmingen, maar de Rembrandt van Mensingeweer negeerde deze opgelegde symmetrie.


CDA-ers zweren geloof in opstanding af

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Volgens het DvhN zet de CDA-fractie in de gemeenteraad van De Marne vraagtekens bij grafrechten die de gemeente niet kan opzeggen. De fractie betwijfelt openlijk of een “eeuwigdurend graf” nog wel van deze tijd is.

De christen-democratische twijfels in het gemeentehuis van Leens zijn opmerkelijk, omdat belijdende Christenen, of ze nou katholiek of protestant waren, in navolging van hun grote voorganger altijd hebben geloofd in een zo materieel mogelijke wederopstanding. In de kerk van Leens getuigt daarvan bijvoorbeeld het graf uit 1715 van de schoolmeester en organist Willem Wolthuis. “Verwacht een zalige opstandinge in Christo Jesu“, staat er op Willem zijn steen, en dat is een zinsnede die je met kleine spellingsvariaties op tal van oude grafmonumenten terugziet.

E al laten behoudende Christenen tegenwoordig niet meer dergelijke teksten op hun grafstenen beitelen, nog steeds zijn ze tegen crematie gekant, een weerzin die voortkomt uit de angst om de boot te missen bij Christus’ terugkeer op aarde. Vanuit dezelfde aversie gingen lokale of kerkbestuurders ook altijd alleen tot het ruimen van graven over, als dat echt niet anders kon.

Het schrappen van de mogelijkheid om een permanent plekje op een kerkhof te verwerven, waar de Marnster christen-democraten nu op aansturen, staat dus haaks op eeuwenlang gekoesterde geloofswaarheden. En daarin zijn ze beslist niet uniek. Ook in het algemeen doen zich noemende Christenen zoveel water in de wijn, dat de wijn totaal wegvalt in het mengsel. Zo kan je de intelligent design theorie, waar onze CDA-onderwijsminister Maria van der Hoeven zoveel mee opheeft, beschouwen als een concessie aan de evolutietheorie, in die zin dat intelligent design de ontwikkeling van soorten in de plaats stelt van een schepping uit het niets, hoewel het achter die ontwikkeling nog wel zoiets als een God vermoedt.

Ikzelf ben geen Christen en laat me cremeren, als het zover is. Maar voor Christenen die hun geloof in waarde laten, heb ik veel meer respect, dan voor christenen die er een onherkenbaar slap aftreksel van maken. Alleen in naam is het CDA nog christelijk, dat maakt het voorbeeld uit De Marne weer eens duidelijk. Opnieuw hebben christen-democraten er perfect hun eigen overbodigheid aangetoond.


Reboelie in Winschoot

De convocatie die de gemeente Winschoten morgen de deur uitdoet lijkt zo onschuldig. Ze spreekt over een “concept-ontwikkelingsvisie”, waarin ze voorstellen doet voor de inrichting van het lokale Marktplein, met het oog op een beter beheer en een groter aantal activiteiten. Maar volgens rtv Noord wil Winschoten “een complete metamorfose, met de sloop van twintig panden en het weer opengraven van de gedempte Rensel.

Als het regent in stad, drupt het in Winschoot. De Stichting Oud Winschoten, waakhond voor Sodoms’ historische aanzien, is op voorhand niet overtuigd van de noodzaak der plannen, en denkt de problemen rond het Marktplein beter in de sfeer van de ‘software’ dan in die van de ‘hardware’ opgelost kunnen worden. Die problemen ontstaan immers door de horeca aan het centrale plein. Door het publiek dat deze horeca aantrekt voelen andere mensen zich er niet meer senang. Het afbreken van panden, zoals een eeuwenoude bakkerij, lost dat niet op. Wel ziet de stichting wat in ’t – naar voorbeeld van stad – verkleinen van het plein en de reconstructie van de Rensel als jachthaven, zodat Winschoten beter kan meeprofiteren van de Blauwe Stad.


Kerkdief

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

De kerk van Eenum is haar zeventiende-eeuwse koperen kroonluchter kwijt dankzij een kerkdief, die door een klein raampje binnenkwam en via de voordeur de kerk weer verliet.De stichting Oude Groninger Kerken raamt de waarde van de kroonluchter op enige duizenden euro’s. Maar er is ook immateriële schade. Een kerk neerzetten was een zaak van de hele lokale gemeenschap, een kerk verlichten evenzo. De dief steelt dus niet zomaar een antieke kroonluchter, hij eigent zich een tastbaar bewijs van collectieve inspanningen toe.

Kerkdieven zijn er altijd geweest en zullen er altijd zijn. Ooit golden deze vaak gespecialiseerde criminelen als extra abject, en kregen ze extra zware straffen. Wat mij betreft gaat de kerkdief van Eenum straks ook extra voor schut. Opdat hij zal leren met zijn vuile fikken af te blijven van ons aller kunstbezit.

Kerkdief uit Emmen, nog op vrije voeten?

Kerkdief nam relikwie Karel de Goede mee.

Kerkdief bleek gewetenloze moordenaar

God straft Portugese kerkdief onmiddellijk

Gewezen kerkdief helpt nu kunstschatten opsporen.


Op de boerderij

(Van mijn achterneef Johannes in Feerwerd):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA


Langs het Reitdiep

Gister wezen fietsen en omdat het wel eens de laatste echt mooie fietsdag van het jaar kon zijn, maar even een favoriete route gevolgd, langs het Reitdiep.

Paddepoelsterweg. Op het heem links woont familie van familie. Je kan er honing kopen:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Bocht voorbij Wierumerschouw. Aan de dijk – een slaper – kan je zien hoe die in etages opgezet werd:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Wetsingerbrug (ca. 1890):

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Bij Garnwerd. Die ene molenwiek ziet er niet echt jofel meer uit:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

De Aduarderzijl:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Voor de negentiende eeuw een strategisch punt: wie deze zijl beheerste, had de controle over de zeeweg naar en nog belangrijker: het waterpeil rond de stad. Als jochie zwom ik hier tijdens vakanties. Mijn jongere broer hengelde er een keer een joekel van Chinese wolhandkrab op en sprong er ook eens door het dak van een kruisertje heen.

Twee aquarellisten bovenop de zijl:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Antiek waterstaatkundig object:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Er zit een beschaduwde zonnewijzer op de gevel van het Waarhuis:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

De vraag is of deze er oorspronkelijk wel op zat, of dat het gaat om een vernieuwing door de huidige bewoners, Wouter de Koning en Rika Dijkstra.