Het volk geeft Gelkinghe gelijk in kwestie om stationsnaam

Laatst fulmineerde Gezinsbode-columnist Herman Sandman op zijn weblog tegen het correcte taalgebruik, dat sommige lezers van hem verlangen:

“Ik kreeg eens een telefoontje van een mevrouw die vond dat we Hoofdstation moesten gebruiken in plaats van Centraal Station. Dat had Jacques Wallage ook gezegd. Maar je kunt aan de gang blijven. Ik vind het dus allemaal gelul.”

In een reactie gaf ik die mevrouw groot gelijk:

“Het is inderdaad Hoofdstation. Centraal Station is een inkruipsel van Arriva-mietjes. :-)”

Maar Herman hield voet bij stuk:

“…als Centraal Station de officiele benaming is heb je dat als krant maar te gebruiken.”

Waarop ik repliceerde:

“Het wàs officieel Hoofdstation, tot iemand nog niet zo gek lang geleden op het onzalige idee kwam om die term te vervangen door het karakterloze Randstedelijke equivalent.. En dat zonder enigerlei inspraak. terwijl het om een lokale en regionale voorziening van de eesrte orde gaat. Daar wordt een mens narrig van.”

Vervolgens schreef Herman een column over de kwestie Hoofdstation of Centraal Station voor de papieren krant, waarin ik nogal wat veren in de kont gestoken krijg. Gelkinghe noemt hij “een leuke weblog”, en over mijn persoon zegt hij:

“Perton zit nooit verlegen om een mening, maar laat die doorgaans vergezeld gaan van steekhoudende argumenten. Daarbij is hij goed geïnformeerd over stadse aangelegenheden.
Dus ik zal de laatste zijn om hem tegen te spreken.”

Desondanks week Herman – als goed Groninger – in de principale kwestie nauwelijks van zijn standpunt af:

“… ik denk wel en dat had ik ook al toen die mevrouw belde: is dat nou zo belangrijk, of het nu Centraal Station of Hoofdstation is?”

Onder dankzegging voor de complimenten, wilde ik ook wel wat toegeven:

“Er zijn inderdaad belangrijker kwesties. Maar met behoud van de naam Hoofdstation houdt Groningen wel iets van zijn eigenheid. Er is al genoeg ingeleverd, wat dat betreft. Kijk maar eens in de grote winkelstraten, of naar de streektaal. Alles neigt naar eenheidsworst.”

Dat De Gezinsbode nog steeds goed gelezen wordt, bleek me de afgelopen week, want ik kreeg aardig wat aanspraak door die column van Herman. Maar belangrijker, De Gezinsbode gaf de kwestie Hoofdstation of Centraal Station ad referendum op zijn website. En dit is op heden de stand bij die poll:

Mocht u ook nog uw stem willen laten gelden, ga dan naar de site van de Gezinsbode!

City Box en Centraal Boekhuis helpen ‘Boekito’

Hans was hier net even op visite. “Ik ben een hype”, zegt hij.

Het was een gekkenhuis. Nadat het DvhN en rtv Noord het bericht brachten, hebben bijvoorbeeld het ANP, de Telegraaf, het AD, het Reformatorisch Dagblad, de VARA radio, Radio 538, SBS 6 en de Wereld Draait Door hem gebeld of bezocht. En via het ANP kwam het weer in allerlei andere media terecht, zoals de NRC en de Metro.

Een schoonzoon waarmee hij al twee jaar geen contact meer had belde hem op. Op straat steken volslagen onbekenden de duim tegen hem omhoog.  Iemand riep zelfs over straat Boekito! tegen hem.

De overgrote meerderheid van de reacties op allerlei sites is positief voor hem, terwijl ik vooraf dacht dat hij afgemaakt ging worden.

Het belangrijkste: er is een oplossing, er is opslagruimte. Gratis!!! Eerst kwam City Box met een aanbod, en vervolgens, via Patrimonium, het Centraal Boekhuis. Inmiddels hebben beide ondernemingen besloten om het samen te gaan doen. City Box geeft hem de ruimte, en Centraal Boekhuis doet het vervoer…

Oud gevelsteentje op nieuw plekkie

Aan het het A-Kerkhof noordzijde, in de portiek van nummer 39, zit deze gevelsteen. Dat is nog niet zo lang het geval. Volgens bouwhistoricus Taco Tel zat het steentje eerst in de achtergevel van hetzelfde pand en bracht de eigenaar het over naar de nieuwe plek waar meer mensen er zicht op hebben.

Rode Weeshuispoort deerlijk gehavend

De Rode Weeshuispoort is zijn bovenste gedeelte kwijt:

Gezien de breuklijn werd er nogal wat kracht op uitgeoefend. Dat het bovenste stuk weggehaald is voor een restauratie, lijkt daarom uitgesloten.

De poort hoort er eigenlijk zo uit te zien:

Het wooncomplex achter de poort is van Lefier, dezelfde corporatie die ook het complex achter het poortje met de wildeman, het zeemonster of de Gorgon aan het A-kerkhof zz in eigendom heeft. Medio augustus werd de poort daar vernield, En nu maar hopen dat beide zaken niets met elkaar te maken hebben.

Met dank aan Roelant voor de tip.

Een blokje om met Taco Tel

Vrienden van de Stad bestaat 25 jaar. Daarom organiseerde de club vandaag diverse tochten en rondleidingen. Zelf koos ik voor de wandeling langs middeleeuws Groningen met bouwhistoricus Taco Tel, een wandeling die neerkwam op een blokje om langs Grote Markt, Gelkingestraat, Carolieweg en Oosterstraat.

Onderweg het nodige opgestoken. Echt oude panden kan je bijvoorbeeld vaak herkennen aan ‘de drup’. Dat is een smalle ruimte langs de zijmuur die bedoeld was voor hemelwaterafvoer. Ooit droegen de panden namelijk rieten daken zonder goten. Het water moest dan wel weg kunnen, vandaar die vrije ruimte tusen panden. Na de komst van de pannendaken met goten loonde het dan niet om de ruimte van zo’n drup weer in te nemen. Dan zou immers de hele zijmuur een eindje verderop neergezet moeten worden, terwijl er ook nieuwe balklagen zouden moeten komen. Daarom liet men het maar zo, aldus Tel.

Hij wees ook op verschillende soorten muurankers en kozijnen. De echt oude muurankers zijn gesmeed uit één stuk en hebben geen knop, terwijl oude kozijnen veel forser zijn dan jongere.

Natuurlijk wist ik wel dat er aan de Grote Markt en de Oosterstraat enkele middeleeuwse steenhuizen hadden gestaan. Het gaat onder andere om de panden waar nu Drie Gezusters en VERA in zitten. Dit waren verdedigbare panden die hoog uittorenden boven de omringende huisjes van één bouwlaag. Je kunt zulke steenhuizen nu nog vaak herkennen aan de bel-etages, die extreem hoog zijn, wel vier à vijf meter. Maar wat me verbaasde is dat er aan de Gelkingestraat ook een paar van die steenhuizen hebben gestaan. Ik dacht dat dit ooit een achterpad was voor de erven aan de Herestraat en de Oosterstraat, maar de die bescheiden functie was rond 1250, 1300 kennelijk al passé.

Op Gelkingestraat 20 heb je deze bovenetage met een dak evenwijdig aan de weg:

Bij een opknapbeurt, een paar jaar geleden, kwamen er allerlei bouwsporen tevoorschijn, die erop wezen dat er ooit acht smalle vensters in die bovengevel hadden gezeten. De bovenetage had dus ooit een renaissancegevel, waarvan de reconstructietekening er zo uitziet:

Precies zo’n bovengevel zie je ter plaatse ook op de vogelvluchtkaart van Haubois uit 1643, met nog een goede indruk van de ondergevel erbij. Er zou dus een gevel van ca, 1600 op die plek kunnen herrijzen. Niet dat je dat moet willen, maar gelukkig is er veel mogelijk tegenwoordig.

Op de vrijgekomen zijmuur van Gelkingestraat 36, een pand dat in principe ongeveer even oud is als nummer 20, zie je heel mooi hoe er in de negentiende eeuw een nieuwe voorgevel tegenaan geplakt is. Rechtsonder de oudste stenen – het pand was ooit een enkele woonlaag hoog. Later wordt het pand opgetopt, met de kleinere stenen die toen gebruikelijk waren:

In de Sieboldsgang aan de westkant van de Gelkingestraat, waar zich de oudste gevelsteen van Groningen bevindt, wees Tel op dit venster uit de zestiende eeuw. Links zitten nog de haken voor het luik, dat precies in de uitgehakte profielen viel. Boven heeft de vensteropening juist afgeschuinde kanten. Daar zat volgens Tel een glas-in-loodraampje in:

Niet alles wat de revu passeerde was even stokoud. Deze console bij Oosterstraat 44 bijvoorbeeld, lijkt rococo, een stijl in het midden van de achttiende eeuw. Is niet zo. Het gaat om nep-rococo uit de negentiende eeuw:

Aan de andere kant van de Oosterstraat, op nummer 33, wèl het echte werk:

De wandeling eindigde in het pand Oosterstraat 25/25-a. Op de zolder kregen we onder meer dit dichtgezette venster in de oorspronkelijke, zestiende-eeuwse achtermuur te zien:

En in de kelder de oorspronkelijke gewelven:

Veel vermaak op duurzame mobiliteitsmarkt

Ik was eigenlijk van plan om naar Feerwerd te fietsen, maar bleef hangen op de Grote Markt, waar de manifestatie ‘Uit de auto’ aan de gang was, hetgeen gepaard ging met enige fotogenieke toestanden:

Alex Vissering was er aan het zingen, begeleid door een bigband:

Rijles op de heksenmobiel:

Uitleg bij de gedichtengenerator van Twannie:

De ATB-hoek:

Luchtfietser op niveau (filmpje):

Boris en collega-striptekenaars van Lamelos beschilderden een schutting:

De explicateur van de gedichtengenerator, nu van wat dichterbij:

Je kon de Segway uitproberen:

Of een ligfiets van de Ligfietsgarage Groningen:

Maar ook wii-en op fietskracht was mogelijk, dankzij Rebours:

Terwijl op de achtergrond een meneer zich op vreemde en weinig efficiënte wijze voortbewoog:

Aardbeienventers

Vanavond kwart over zeven. Rumoer op straat. Er wordt aangebeld. Het blijkt een aardbeienventer:

De laatste aardbeienventer kwam hier eind jaren zeventig aan de deur. Die liep ’s zomers met een handkar de buurt rond en had een langgerekte en ietwat klaaglijk klinkende ventersroep: “Paterswoldse aardbeien!”

De hedendaagse opvolger, afkomstig uit de Oosterparkwijk, oogde allesbehalve depressief. “Met Willem’s groente en fruit ben je goedkoper uit”, stond er op zijn aardbeienventersvehikel:

Achterop de vermelding dat hij tevens dj is, en wel van Nederlandstalige feestmuziek. Hier zijn kameraad en helper uit De Hoogte, die zo te zien ook wel schik in de ambulante aarbeienhandel heeft:

Opnieuw verrassingen onder de Grote Markt

Een ieniemienie fallus-insigne, dat is de laatste bijzondere vondst bij de derde opgraving op de Grote Markt. Eerder deze week kwam er een laat-middeleeuwse afwateringsgoot tevoorschijn.

Zoals bekend schuift de vooroorlogse rooilijn van de Grote Markt oostzijde straks zeventien meter naar het westen op. Daarom moeten er allerlei kabels en leidingen worden verlegd, en dat betekent weer de vernietiging van bodemarchief, dat archeologen dan eerst in kaart moeten brengen. Vandaar dat er nu een twee meter brede sleuf op het marktplein binnen de rijbanen ligt.

Op last van de een of andere overbezorgde instantie is die sleuf afgeschermd met een schutting. Anders dan bij de twee vorige opgravingen is er dus geen sprake van dat het publiek de archeologen vanaf een tribune volgen kan. Maar vanmiddag mocht het even binnen de omheining komen kijken en gaf Bert Tuin, de opgravingsleider, tekst en uitleg.

Ik kon ik er helaas niet bij zijn, maar heb er dit over gehoord. Dat de laatste mooie vondst – waarschijnlijk – een piepklein fallus-insigne was. Net als pelgrimstekens worden zulke opspeldbare fallusjes  wel vaker in stedelijke omgevingen aangetroffen, maar dat er ook eentje in het hart Groningen lag, is toch bijzonder.

Eerder kwamen er halverwege de opgravingssleuf twee rijen redelijk forse veldkeien  tevoorschijn. Er werd aanvankelijk zelfs even gedacht aan een hunebed, maar er bleek een minimaal straatje van rode bakstenen tussen te liggen. En dat maakt het tot een goot, die afwaterde op een sloot aan de oostkant van de markt.

Het mooie is dat Bert Tuin , die zowel archeoloog al;s historicus is, deze vondst kon koppelen aan de kroniek van Johan van Lemego, die vermeldt dat men in 1447 begon met het bestraten van de Grote en Brede Markt, een operatie die in 1448 haar volle beslag kreeg..

Volgens Tuin is toen alleen het zuidelijke deel van de huidige Grote Markt bestraat en markeert de goot de noordgrens van het geplaveide gedeelte. De goot verving een vroegere sloot. Ten noorden van de goot lag waarschijnlijk een brede berm en daar weer naast was er wellicht een keienweg, al is daar geen spoor van gevonden.

Alle foto’s van Kiekert

Dit weekend gratis met de stadsbus

Het schijnt dat we in de Week van de Vooruitgang zitten, die bedoeld is om stil te staan bij duurzame mobiliteit. 🙂 In het kader daarvan kunnen we hier in Groningen aanstaande zaterdag en zondag de hele dag gratis met de bus.

Ik geeft het maar even door, want volgens mij is er niet zoveel ruchtbaarheid aan gegeven.

De ontluistering van de suikerfabriek

De sloop van de Groninger suikerfabriek is in volle gang. Een week geleden sneuvelde de kalkoven, dat was de blikken vierkante toren aan de Hoendiepskant. Een RUG-studente, Kim Does, maakte daarna deze samengestelde foto van het geheel.

Ze is min of meer van plan er nog vaker langs te gaan. Hopelijk heeft ze er de tijd voor.

Bijnamenverzamelaar

Ik geef het maar even door, Henk vond het een leuk stukje, die Rarekiek in het Dagblad van vorige week maandag.

Alleen was zijn naam verkeerd gespeld. Hij heet niet Teuben, maar Meuken. Tenminste, zo heb ik het verstaan.

Meuken. Wat zal hij als jongen gepest zijn op school. Of valt dat wel mee? Ik zie al googelend dat een Henk Meuken zowel eind jaren vijftig de sterren van de hemel  speelde in het eerste van GVAV, als in de jaren zestig furore maakte in verschillende beatbandjes. Een multitalent!

Hij woont tegenwoordig in het Pelstergasthuis, zoals ook de oude rocker Kees van der Hoef. Dat zal vast gezellig zijn daar. Mark my words, het gaat er nog broez’n.

Volgens de Rarekiek heet hij Henkie Terrasstoel, de Nachtburgemeester van Groningen, Vijf jaar geleden noemde Gronical hem nog Henk Barkruk, onder bijvoeging van een gelijkluidend epitheton ornans.

De meningen over hem zijn altijd verdeeld.  Een reaguurder op Partyflock noemt hem een “oll zoepert”, Maar bij Vannacht heet hij weer de “Baron van Roden”.

Gasthuisstraatje

Ik ben helemaal de fotowedstrijd vergeten. Ik denk dat ik deze had ingestuurd:

Fotogeniek luchtje

Fotogeniek luchtje, vanavond om een uur of half acht, acht:

Ik was bij lange na niet de enige die het vastlegde:

• Pepijn Koning
• Jan Luursema
• dodde001
• FreddieZ
• Frescas
• annebetneef

Levende standbeelden

Vanmiddag in de stad. De meeste bewogen dus echt wel: