Rottumeroog
Geplaatst op: 19 oktober 2008 Hoort bij: Wadden Een reactie plaatsen
Bij de foto’s van Sicco2007 op Flickr trof ik een mooie serie aan over Rottumeroog – hier heb je de slideshow.
‘Dit is de man. Dit is zijn bier.’
Geplaatst op: 26 februari 2008 Hoort bij: autobio, Wadden 7 reacties
Vlieland 1967. Let op het witte t-shirt van de stoere jongen rechts. Zo oud is die reclamespot dus.
Het betrof een vakantieweek van het dorpshuis, maar op de foto zie je bijna alleen middenstandskinderen, die zelf ook middenstanders werden. De stoere jongen met het witte t-shirt volgde zijn ouders op in hun verzekeringsbedrijf. De jongen op de voorgrond die zijn rode blouse omhoogtrekt is bakker geworden, net als zijn vader indertijd al was. En de jongen die het dichtst bij de vuurboets zit, met zijn hand voor zijn gezicht, heeft een schoenenzaak, net als zijn pa, maar dan in een ander dorp. Bij mijn weten is alleen de jongen die er met zijn blote bast tussenin zit, de zoon van een groenteboer, niet hetzelfde als zijn vader gaan doen.
Ik denk dat de crisis van de jaren zeventig het opvolgen van vaders in hun zaken behoorlijk gestimuleerd heeft. Zelf voelde ik daar helemaal niet voor, maar materieel had dat mijn leven er wel een stuk gemakkelijker op gemaakt.
PS: zie over de bierreclame van Amstel nog dit.
Het lied van de Waddeneilanden
Geplaatst op: 29 juli 2007 Hoort bij: Wadden 14 reacties
Voorgelezen versie (tevens bron)
Update vrijdag 17 augustus 2007
‘Nella van Zalk’, een vaste deelnemer aan de usenetgroep nl.regio.wadden, stuurde me een oudere, vollediger, en iets andere versie toe. Deze trof ze aan in Schiermonnikoog, het eiland der grijze monniken (uitgave drukkerij Rapida Delfzijl, 1938). Deze versie gaat zo:
“Wangeroog de schone
Spiekeroog de krone
Langeroog is een bottervat
Baltrum is een zandvat
Norderney dat rooverland
Juust is dat tooverland
Borkmers melken koeien
Rottum is een klein land
Schiermonnikoog is wel bemand
Amelander schalken
Hebben gestolen drie balken
Das avonds in de maneschijn
Daarom zal ’t hun wapen zijn
Terschelling heeft een hoge toren
En Vlieland heeft zijn naam verloren
Texel is een zeegat
En de Heldersche meisjes die weten dat.”
In deze versie krijgen Langeroog, Baltrum en Norderney de hun rechtmatig toekomende regels. De Borkumers melken koeien, in plaats van ze in brand te schieten. Texel is een zeegat, in plaats van een waaigat en de laatste regel luidt ‘De Helderse meisjes weten dat’ in plaats van ‘De Helderse kraaien zeggen dat’.
De versie die Nella vond, is dus niet alleen vollediger enz., maar ook minder denigrerend. Alleen komen de Amelanders er even slecht van af.
Famde fan de Lytje Pole (II)
Geplaatst op: 27 juni 2007 Hoort bij: Muziek, Wadden Een reactie plaatsen
Henriëtte Pieperiet treedt ook wel op met Greta de Pater. Samen brachten ze tien jaar geleden een cd uit, ‘Eilander lieten, fan de Lytje Pole’. Dat Lytje Pole of Kleine Pol in de cd-naam verwees niet alleen naar het eiland, maar ook naar een Schiermonnikoogs meidengroepje dat ooit furore maakte, de ‘Famde fan de Lytje Pole’. Om daar geen misverstand over te laten bestaan bevat de cd een enkele radio-opname uit 1951 van dat groepje.
Greta de Pater is iets jonger dan Henriëtte van Bon. Ze werd in 1936 geboren als dochter van de aannemer Hooghart, wiens familie graag en veel zong. Samen met haar oudere zusters Trieneke en Janneke vormde Greta Hooghart de kern van de ‘Famde fan de Lytje Pole’ en het toeval wil, dat het Volksliedarchief een maand voordat het opnames van Henriëtte van Bon maakte, onder Greta’s naam een aantal liedjes registreerde, die feitelijk collectieve prestaties van de Famde zijn.
De dames hadden goed naar The Andrew Sisters geluisterd. Ter vergelijking dezelfde twee liedjes als in het logje over Henriëtte, maar dan in de close harmony-uitvoering van de Famde:
Vermoedelijk zijn de opnames in het Volksliedarchief en op die cd lang niet de enige, die in archieven berusten, want de Famde zongen nogal eens in radio-uitzendingen, onder meer van de NCRV, de AVRO, en de Regionale Omroep Noord. Eigenlijk zou iemand al het archiefmateriaal eens bij elkaar moeten zoeken. Samen met het materiaal van Henriëtte van Bon zit er een hele aardige nieuwe cd in.
Famde fan de Lytje Pole (I)
Geplaatst op: 26 juni 2007 Hoort bij: Muziek, Wadden 2 reacties
Henriëtte Pieperiet is de troubadour van Schiermonnikoog. Ze treedt nog regelmatig op met piano of accordeon en zingt dan liedjes in de bijna uitgestorven taal van het eiland. Als er een radio- of televisie-uitzending over Schier is, dan is Henriëtte van de partij. Op zondag bespeelt zij het orgel in de dorpskerk, al ruim zestig jaar lang.
Volgens een autobiografietje in de Dorpsbode van Schier werd ze in 1934 geboren als dochter van tanker-stuurman, die zich kort daarvoor op het eiland had gevestigd als winkelier. Haar ouders speelden viool in een salonorkest dat af en toe in de hotels optrad. Ook schreven zij cabaret-achtige teksten voor de dorpsrevu. Zelf groeide ze daar in mee op. Op haar zesde speelde ze al mondharmonica en later gaf ze eens een Marlène Dietrich-pastiche ten beste, dat is wat ze erover loslaat.
Ze bezocht de Dalton-HBS in de Groninger wijk Helpman, maar verging er van de heimwee, en was blij dat er een MULO op Schier kwam, waar ze heen kon. Toch werkte ze begin jaren vijftig een poos bij Scheveningen-radio, en ging ze ook een jaar als au pair naar Engeland. Ze kwam weer terug naar het eiland, toen het toerisme midden jaren vijftig weer opbloeide.
Juist in die tijd komt de assistente van het Nederlands Volksliedarchief naar het eiland om opnamen te maken. Onder meer van Henriëtte, die we nu dus als twintigjarige onder haar meisjesnaam Henriëtte van Bon in de digitale Liederenbank van het Meertens-instituut aantreffen.
Bijvoorbeeld met Sukerjantjen.
Prachtige stem, daar had veel meer in gezeten, denk je dan. De melodie is overigens niet bepaald traditioneel, maar afkomstig uit Offenbachs opera ‘La belle Hélène’ (1864). Een eilander tijdgenoot van Offenbach, de bard Bline Jan de Boer, zette er een tekst op over de drie gezusters die met Pinksteren altijd een snoepkraam op het eiland exploiteerden.
Een ander lied dat Henriëtte van Bon in 1954 inzong, is het Torfmietersliet.
Hiervan komt me de melodie heel erg bekend voor, zij het dat er in mijn herinnering een Noord-Hollandse, tamelijk spottende tekst op stond, over een uiteindelijk neerstortende luchtballon. De eilander tekst, over de officieel beëdigde turfmeters die Schier ooit kende, was weer van Bline Jan.
Oude, eerbiedwaardige hotels
Geplaatst op: 23 mei 2007 Hoort bij: Stad toen, Wadden Een reactie plaatsen
Hugo van der Molen, een handelaar in antieke effecten te Haren, biedt ook deze brief te koop aan. Het epistel werd in 1887, toen het kusttoerisme nog een elitaire aangelegenheid was, verstuurd vanuit het Badhotel op Schiermonnikoog. De afzender, een Groningse, noemt een serie andere Groningers die met haar op het eiland vertoeven. Die dag, 25 augustus, loopt het al aardig tegen het eind van het seizoen:
“…de gasten verminderen al veel, wij zijn nu heden dunkt mij zoo wat om de vijftig aan tafel…”
Wat me vooral trof aan de brief was het briefhoofd. Naast de gravure van het Badhotel noemt het ene A. Hoven als directeur. Deze man was tevens eigenaar van Hotel Zeven Provinciën in Groningen, wat als referentie gold. Over dat Groningse hotel is niet veel meer bekend dan dat het op de prominente zuidoosthoek van de Grote Markt stond, en dat het in 1929 gesloopt werd voor het Grand-Theatre. In feite bereikte het een respectabele leeftijd, want een eeuw eerder bestond het ook al. Anno 1828 had de Zeven Provinciën twintig kamers met uitzicht op de Grote Markt en de Oosterstraat, drie grote zalen en een stal met plaats voor twintig paarden. Of dat in 1929 ook nog zo was, weet ik niet.
Zelfs bij oude, eerbiedwaardige hotels lijken horeca en historie geen gelukkige combinatie. Zo ging het tweehonderdjarig bestaan van Hotel de Doelen, eveneens aan de zuidzijde van de Grote Markt, ongemerkt voorbij. En zo veranderde hotel W.E.E.V.A. (het Woon- en Eethuis voor Allen) aan het Zuiderdiep een jaar of wat geleden klakkeloos zijn naam in Martini-hotel. Op de website van dat hotel herinnert ook niets meer aan de WEEVA, waar je twintig jaar geleden inderdaad nog een redelijk goedkope warme prak kon eten. Alleen doordat een Utrechtse gast foto’s op Flickr postte, kwam ik te weten, dat de prachtige glas-in-lood-ramen, die in 1941 bij het 70-jarig bestaan van WEEVA werden geplaatst, er nu nog steeds zijn:
Daggie Schier
Geplaatst op: 14 september 2006 Hoort bij: Wadden Een reactie plaatsenDe bestemming van het jaarlijkse redactie-uitje was dit keer Schiermonnikoog. Je kent het wel: fietsen, zwemmen, pootjebaaien, langs de vloedlijn lopen, lekker eten in een tent op het duin en van de natuur genieten.
Dat even eruit naar Schier een goed idee was, vond ook het Groninger stadsbestuur. Op de boot heen zat het voltallige college van B&W. Het ging, versterkt met enkele hoge ambtenaren, een robbertje onderhandelen in een bekend hotel:
Twee dagen duurt hun touwtrekkerij om de begroting – lees bezuinigingen, die in november in de raadscommissie komen. Toevallig zagen we vanmiddag oud-wethouder Ypke Gietema op het terras van hetzelfde hotel zitten. Dat wordt er vanavond vast nog gezellig aan de bar. Niet dat ik enigerlei verband met de hedendaagse Groningse politieke mores wil suggereren, maar intussen lagen er op het strand verrekte veel ‘scheermessen’:
Om bij natuurnieuws te blijven – het konijn scheen zich te herstellen. Dit exemplaar deed zich tegoed aan het puikste dijkgras:
Sommige kwelders kleurden rood van zeekraal, spul waar je je in de betere groentewinkel blauw aan betaalt:
groninganus 
Recente reacties