Familiebericht

2014-06-29 026

Op het eerste gezicht is het een trieste mededeling, maar de dood kan ook genadig zijn en dat is hier het geval: gisteravond is mijn moeder overleden.

Ze was al een poos aan het dementeren, daar kwam half juli een forse hersenbloeding overheen, sindsdien is ze maar een paar keer bij volle bewustzijn geweest, maar was er door de bank genomen een steeds verdere achteruitgang. Mijn broers en ik hadden het misschien over een paar maanden verwacht, maar de laatste dagen ademde ze ook nog maar zeer moeizaam en zo kwam de dood toch nog enigszins plotseling.

Voor de goede orde: ik ben niet diep in rouw, eerder opgelucht dat haar een verdere lijdensweg bespaard is gebleven. De komende week zullen hier echter niet veel nieuwe berichten worden geplaatst.


Waternavel staren

Als ik dit filmpje goed begrijp, wordt de waternavel in deze zuidoost-Hoogkerker sloten binnenkort aangepakt. De rest van het Westerkwartier zou al goeddeels bevrijd zijn van het spul, blijkbaar rukken de bevrijders vanuit het westen op. Dat doe ik dan ook maar:

  • Slootje parallel en aan de noordkant van het fietspad, helemaal dicht:
    2015-08-14 001
    Sloot richting voormalige vloeivelden suikerfabriek, voor tweederde vol:
    2015-08-14 003
    Sloot richting Peizerweg, halfvol:
    2015-08-14 009
    Sloot naar eind vloeiveld, helemaal vol:
    2015-08-14 011
    In de grote tochtsloot is sprake van een beginnende kolonisatie:
    2015-08-14 013
    Sloot naar het noorden, halfvol – op plekken waar andere waterplanten groeien komt het spul minder gauw:
    2015-08-14 018
    Opnieuw een stukje van de grote tochtsloot – hier kruipt de waternavel tegen de wal op:
    2015-08-14 024
    De volgende sloot naar het noorden, bijna voor de helft bezet:
    2015-08-14 027
    Blaadjes op steeltjes:
    2015-08-14 028
    Sloot richting Peizerweg, voor viervijfde bezet:
    2015-08-14 029
    Ingezoomd op de voorgrond:
    2015-08-14 030
    Sloot richting Peizerweg, minstens voor de helft bezet:
    2015-08-14 031

Op 10 juli is de toestand hier aangekaart bij het waterschap. Ben benieuwd hoe lang het nog duurt voor ze hier komen.


Mayday op Zuiderhaven

De studenten van zeilclub Mayday kruisten weer over de Zuiderhaven:

011


Wat betreft ‘de drol’ van Armando

Over smaak valt niet te twisten – neemt niet weg dat ik dat beeld van Armando ook niet mooi vind.

Het beeld behaagt in elk geval niet. Veel mensen zijn van mening dat kunst moet behagen. Wat dat betreft ben ik toch wel een andere mening toegedaan. Kunst mag je ook een knal voor de kop geven. Maar of zo’n omgeving als rond dit beeld daar nu zo geschikt voor is?

Armando zou toch moeten kunnen uitleggen wat hij beoogt met dat beeld op die plek. Dat bedoel ik zowel voor hemzelf als rtv Noord-Holland. Wat het medium valt te verwijten is dat het hem onverhoeds de microfoon voor de neus duwt. Proletenmanieren zijn dat en ze tieren welig in het huidige medialandschap.


‘Coniferen der wetenschap’, of de afkalving van het Gronings in ‘de betere kringen’

En dan zie je in zo’n Groninger brief van Molleboon, anno 1932 in De Gooi- en Eemlander, opeens een paar streektaalsociologische aperçu’s, die je ergens anders niet zo gauw zult aantreffen. Waar deze correspondent spreekt over verhaspelingen van moeilijke woorden door Groningers, merkt hij op:

“Ik bedoel hier natuurlijk de eenvoudige Groningers, die zich van hun dialect bedienen, dat in middenstandskringen bijna niet meer wordt gehoord, alhoewel het zich daar nog langen tijd heeft gehandhaafd, zij ’t niet zuiver. De Groningsche kooplieden en handelaren van de nu bijna uitgestorven generatie spraken een merkwaardig taaltje. Een mengelmoes van dialect en beschaafd Nederlandsch. Zij zeiden niet huis, ook niet hoes, maar huus. Zoo tusschen beiden in dus.

Ik herinner me, dat ook in de Raadsvergaderingen dat eigenaardige dialect werd gesproken. Zoo bijv., hoe een achtenswaardig lid van het koopmansgilde als zijn meening te kennen gaf, dat de gemeente een zeker ambtenaar moest „wegrecommandaieren”: Meneer de veurzitter, we mouten die meneer wegrecommandaieren….

Datzelfde raadslid sprak ook van de coniferen der wetenschap. Het woord corypheeën was hem te moeilijk. Zoo constateert de volksmond, dat een deur wiedewaogen (wagenwijd) openstaat, dat de seneraode (serenade) der studenten weer leuk is geweest, dat de serenen (seringen) bloeien, dat iemand kop-over-hals (hals-over-kop) de vlucht neemt, of in de Agrikolen- (Agricola)straot woont. (…)

Het dialect verdwijnt, zooals gezegd, langzamerhand geheel uit de z.g. „betere” kringen.”

In het derde kwart van de negentiende eeuw spraken adel en patriciaat in Groningen nog zo plat mogelijk. Je kunt veronderstellen dat nadien de streektaal in deze kringen minder in tel was, anders zou zo’n observatie rond 1930 niet zijn gedaan. De Groninger kooplui en handelaren van eind negentiende eeuw moeten de upper class zijn gevolgd in het afzweren van dialect. Zij spraken rond 1900 nog een soort van mengtaal tussen Gronings en ABN. Maar dat was (ruim) een kwarteeuw later blijkbaar ook weer een gepasseerd station.


Torteldetortel (2)

2015-08-09 133

2015-08-09 134

2015-08-09 135

2015-08-09 136
(Gezien aan het Zuiderdiep.)


Melkboerenhondehaar

„Als men op een of andere ree van Brazilië een kofschip ziet liggen, waarmee iemand met een beetje durf de Zuiderzee oversteekt, behoeft niemand er zich over te verwonderen als er uit de roef een kop met melkboerenhondehaar opduikt, die zegt: „Lig nait te hammeln, man”. Als hij niet verongelukt, staat diezelfde avonturier op zeventigjarigen leeftijd in Veendam of Zoutkamp naar het lossen en laden van een schip te kijken. Hij heeft dan trijpen pantoffels aan.”

Jan Fabricius over de Groningers, zoals geciteerd door Molleboon in ‘Brieven uit Groningen’, De Gooi- en Eemlander 1 april 1932.


Rondje Midlaren

Was nog maar net voorbij het Stadspark op het fietspad langs het Omgelegde Eelderdiepje, of daar kwam een klassieker vrij laag over – Prinses Amalia, zoals ze nu heet, de DC3 uit 1944 die ooit bezit van prins Bernhard en het eerste regeringsvliegtuig van Nederland geweest is:
2015-08-09 005
Ter hoogte van Eelderwolde drie nieuwe uitkijkstoelen, met handig laddertje als rugleuning:
2015-08-09 011
Het uitzicht als je op zo’n stoel staat:
2015-08-09 013
Achter de Schelfhorst:
2015-08-09 020
Akker met bloemen bij de Hooiweg:
2015-08-09 027
Bij de Drentse A tussen de Osbroeken en het Noordlaarderbos:
2015-08-09 041
Zag er geen enkele weidebeekjuffer, maar wel kano’s:
2015-08-09 044
Wist niet dat je hier mocht kanoën?:
2015-08-09 045
Voorgevel van een dakloos botenhuis bij Midlaren:
2015-08-09 061
Bij boerderij De Horsten, Noordlaren, deze doorzon-Pipowagen van de beeldhouwer Ad van Berkel:
2015-08-09 068
Met er omheen werk van hem.
2015-08-09 069
Bij dezelfde boerderij deze constellatie met zonnebloemen:
2015-08-09 070
Verderop aan de Meester Koolweg een akkertje met wilde bloemen:
2015-08-09 072
De zilverreiger kwam in beeld, zij het wat veraf. Hij vloog echter op en zette zich neer op een plaats waar hij veel zichtbaarder bleek, toen ik er even later langskwam:
2015-08-09 080
Bij het pontje over de Hunze heerste grote drukte. Ik schatte dat ik nog wel een lichting voor me had staan, en besloot via de hoge kant van het Gorecht weer naar huis te gaan:
2015-08-09 118
Onderweg nog even langs de DUO-tuin geweest – die is nog steeds prachtig:
2015-08-09 124


Een zilverreiger in de Oostpolder

In de Oostpolder, ten zuiden van de Osdijk, fourageerde vanmiddag een zilverreiger. Heb het beest een kwartiertje gevolgd:
2015-08-09 093
Vrij ondiep daar:
2015-08-09 097
Eerste poging:
2015-08-09 098
Mispoes.
2015-08-09 099
Opnieuw iets in het vizier:
2015-08-09 102
Loos alarm:
2015-08-09 106
Ha, hebbes:
2015-08-09 108
Dag voorntje:
2015-08-09 109
Hap-slik-weg:
2015-08-09 110
Verder maar weer:
2015-08-09 111 was 115
Oei, dat is een dikke:
2015-08-09 112
Iets te dik, zo blijkt. Het voorntje zit ook nog krang in de hals:
2015-08-09 117


Naar Hoogeveen via Norg en Dwingeloo

De rit begon vrij gruwelijk. Ik besloot over de ongebruikte busbaan langs de Groningerweg naar Peize te rijden en aan de kant geschoven lag daar een kapotgereden vos. Heb er foto’s van gemaakt en wilde er eigenlijk wel een van tonen, maar aan de andere kant knal je daar mensen mee voor de kop en bovendien: welk doel dien je daarmee? Hier geen foto van de dode vos derhalve. Tè confronterend.

Selfie-station, Peizerwold:
010
Zowaar wat bloeiende heide bij de Bunnerveenseweg (later op het Dwingelerveld zag ik niets):
015
Bord bij Norg dat begrip probeert te kweken voor de teelt van snijmaïs.
017
Begroeid golfplaten dak bij Norg:
019
Vertier voor snelfietsers in Norg:
021
Slakje tussen de brempeulen vlakbij Huis ter Heide:
026
Deels terneergeslagen korenveld bij Smilde:
031
‘De ontmoeting’, beeld van Tine Mersmann op de oostelijke wal van de Drentse Hoofdvaart bij Hoogersmilde:
036
Bloeiende hortensia tegen een donkere schuur:
041
De Venesluis:045
Geeuwenbrug:
049
De schuur van het jaar staat in Geeuwenbrug:
055
Bij Leggeloo:
057
In de buurt van Eursinge deze wipkar:
074
Krom weglopende sloot met roodbont vee bij Hoogeveen:
076
De Huishoud- en Industrieschool waar mijn moeder heenging, staat te huur (Pesserstraat, Hoogeveen):
080


Propaganda voor het Vaderlandsch Historisch Volksfeest (1919)

In de jaren 1916-1921 bestonden er in Groningen vergevorderde plannen om de kermis af te schaffen en te vervangen door een volksfeest met veel lichamelijke oefening. Maar hoe pakte je dat aan? De Raadscommissie voor het Kermisvraagstuk ging te rade bij steden als Zaanstad, Maastricht, Middelburg en Arnhem, die eerder met dit bijltje hadden gehakt. Vooral Arnhem pakte uit. Het zond de Groninger commissie onder meer alle propagandamateriaal, dat in 1919 gepaard was gegaan met de organisatie van het ‘Vaderlands Historisch Volksfeest‘ op het terrein van het pas geopende Openluchtmuseum. En zo komt het dat we in een obscuur Gronings archief de prachtigste ontwerpen uit Arnhem vinden.

Uitnodiging persconferentie in een tamelijk tierelantijnerig lettertje:
1 - 2015-08-04 037
Prospectus, gezet in hetzelfde corps:
2 - 2015-08-04 023
Een heel vel sluitzegels, in twee soorten nog wel:
3 - 2015-08-04 022
De ene soort:
4 - 2015-08-04 022b
En de andere:
5 - 2015-08-04 022 n
Het beeld van die tweede sluitzegel – een boerendans rond een oranjeboom – keert terug op het officiële programma:
6 - 2015-08-04 006
En twee afffiches. Het ene ontworpen door Pieter ten Besten en elders te zien in ongekreukte staat:
7 - 2015-08-04 014
En het andere van de hand van H. Sanders, welk exemplaar eveneens elders vlak te bekijken is:
8 - 2015-08-04 027

Bron: RHC Groninger Archieven, Toegang 1193 (Raadscommissie voor het kermisvraagstuk) inv.nr, 8.

Overigens had de provincie Groningen een vrij considerabele inbreng bij dat Vaderlandsch Historisch Volksfeest in Arnhem. Maar daarover graag een andere keer.


Rondje Peize – Roderwolde

Grazend vee bij de Drentse Dijk:
2015-08-06 027
Het bochtje Brunlaan-Bommelier:
2015-08-06 037
In de Onlanden van veraf een paar zilverreigers gezien, waarvan dit er een is:
2015-08-06 048
De avond valt aan de Hamersweg:
2015-08-06 055


Opgewonden Haflingers

Zeven Haflingers hielden zich vlak bij elkaar op aan de rand van een perceel aan de Langmadijk. Dan leken ze nieuwsgierig naar iets te kijken:
004
Dan trokken ze gezamenlijk langs de afrastering
007
Dan gingen ze uiteen, terwijl een enkeling zijn bestijgingsneigingen botvierde:
012
Dan liepen ze synchroon langs de draad:
017
Toen ik verder fietste, bleek dit de reden voor hun aparte gedrag – er liepen wat nieuwelingen aan de overkant van de weg:
022
Zéér belangwekkend, die nieuwen:
023
Sommige toeschouwers leken wel fotomodel:
026
Volgens mij werden hun manen gecoiffeerd:
028


Van zweefmolen tot autoscooter – attracties op de Hoogkerker kermis (1963-1968)

Alle attracties van de Hoogkerker kermis in de jaren zestig gegroepeerd op een rijtje:

1963 1964 1965 1966 1967 1968 Frequentie
Zweverij & Draaierij
Zweefmolen v v v v v v 6
Golfbaan v v v v v 5
Fietsmolen v v v 3
Luchtschommel v v v 3
Draaimolen v v 2
Swingmill v v 2
Cakewalk v v 2
Kindermolen v 1
Eterij
Oliebollenkraam v v v v 4
Gebakkraam v v 2
Patat v 1
Gokkerij
Balcospel v v v v v 5
Brievensport v v v v v 5
Bumperspel v v v 3
Speelgoedlijntrekspel v v 2
Eendenspel v 1
Behendigheid
Schiettent v v v v v v 6
Autoracebaan v v 2
Autoscooter v 1

In de sector draaierij en zweverij was er altijd een zweefmolen en vrijwel altijd een golfbaan. Een luchtschommel en een fietsmolen stonden de helft van de kermissen. Soms was er in deze sector iets extra’s, zoals een cakewalk en een swingmill.

Een oliebollen- of gebakkraam was ook altijd van de partij. Patat was nog niet zo ingeburgerd op de kermis. Dat wat betreft de eterij.

In de sector gokkerij ontbraken het balcospel (met grijpers, meen ik) en de brievensport vrijwel nooit. Die brievensport was ik alweer helemaal vergeten. Je kocht een envelop en daarin zat een nummer of iets dergelijk dat verwees naar een prijs. Wat er sportief aan was, ontging me destijds al ten ene male – maar dan op de Havelter kermis. Gek dat het touwtjetrekken hier nauwelijks voorkwam – dat was in Havelte vaste prik, in mijn herinnering tenminste.

In de sector behendige omgang met apparaten van verscheiden slag was er altijd een schiettent. Een autoracebaan of autocooter echter, zag je veel minder vaak op de Hoogkerker kermis.

Bron: de vergunningen van B&W van Hoogkerk, zoals die te vinden zijn in RHC Groninger Archieven, Toegang 1748 (archief gemeente Hoogkerk) inv.nr. 3951 (stukken over de kermis).

 


Onlander avondrondje

Bij het Stobbenven- of oerwoldmonument, Hooiweg Roderwolde:
2015-08-03 009
Ik verbeeld me dat die palen er minder regelmatig bijstaan dan eigenlijk de bedoeling is en dat sommige ietwat scheef zijn gaan hangen door de storm van laatst. Een foto uit eenzelfde hoek heb ik niet. Deze, van twee jaar geleden, is het enige vergelijkingsmateriaal:
2015-08-03 010 Was 2013-05-27 - 048
Stukje kitsch dat zo op de cover van een fantasyroman zou passen:
2015-08-03 017
En deze boom kreeg wat Van Goghiaans over zich:
2015-08-03 023