Het vernielde blok van Nieuwolda en de collecten voor de armen aldaar

De diaconierekening van Nieuwolda meldt op 7 december 1754 als ontvangstpost:

“Hebben de dieven nog in het block laten 2-3-1”

Met dat blok werd de holle houten paalkluis bedoeld, waarin de diakenen met name collecte-inkomsten stortten, om die op een afgesproken tijdstip gezamenlijk te gaan tellen. In Nieuwolda gebeurde dat tellen zo eens in de drie à vijf weken. Van 24 september tot 30 oktober 1754 was de opbrengst een kleine 50 gulden geweest en van 30 oktober tot 20 november ruim 22 gulden. Kortom: dat varieerde nogal. Laten we het erop houden dat de dieven minstens 20 gulden buitmaakten.

De dieven hadden het blok onherstelbaar vernield, want de diaconierekeningen noemen het ding niet meer. Je zou denken dat er dan meerdere soorten collecten in de rekening zouden opduiken, maar dat blijkt maar in beperkte mate het geval: alleen de buil- of zakgelden worden nieuw genoemd, terwijl de bekkencollecten bij de avondmaalsvieringen, die sporadisch al gespecificeerd werden, voortaan structureel apart worden geboekt. Maar van bekkencollecten bij dopen, trouwen en begraven is nog geen sprake – of die bestonden kennelijk nog niet in Nieuwolda, in tegenstelling tot allerlei omringende plaatsen, of die zaten, ondanks de afwijkende collectemethode, nog bij de builgelden in.

—

Bron: RHC Groninger Archieven, Toegang 262 (archief hervormde gemeente Nieuwolda) inv.nr. 25.

“Haar verschijnen alleen was als het ware al voldoende voor de gouden medaille”

De eerste keer dat mijn aandacht gevestigd werd op de Olympische Spelen, was in 1964, toen dit plaatjesalbum uitkwam – destijds werden de winter- en zomerspelen nog in hetzelfde jaar gehouden, maar wel in zeer verschillende plaatsen:

De grote ster van Innsbruck werd Sjoukje Dijkstra, die als eerste Nederlander ooit een plak won op de winterspelen. “Haar verschijnen alleen was als het ware al voldoende voor de gouden medaille”, aldus mijn inplakplaatjesalbum:

De snelle jongens vielen tegen – Rudie Liebrechts, van wie veel verwacht werd, ging zonder medaille naar huis:

Had sinds lang niet meer in dit album gekeken, laat staan op de achterkant. Het blijkt een uitgave van het margarinemerk Brio. Daar zullen dan wel punten voor gespaard zijn. Dat grijze stippeltjesdessin op de achtergrond van merknaam en plantaardigheden doet me denken aan het formica op onze keukentafel:

Naschrift:

Heb nog even nagekeken wanneer dit album precies op de markt kwam. Dat was in november 1964, dus vlak voor Sinterklaas. Bij elk pakje Brio zat een foto. Aangezien er in het hele album 80 van die foto’s gingen, moest je als huisvrouw dus minstens 80 pakjes Brio kopen om het album vol te krijgen. In mijn album missen echter wat foto’s, onder andere die van Kees Verkerk, die er duidelijk voor een ander doel is uitgehaald.

Leeuwarder Courant 5 november 1964.

Wapens, krijgslieden en graftombes – tatoeages bij jeugddelinquenten (1901)

Stukje mensenhuid met diverse tattoos, Frankrijk 1930-1900. Science Museum Londen.

“De voorstellingen, die de jonge delinquenten op hun lichaam hebben, versterken de waarschijnlijkheid dezer theorie. Werktuigen en andere voorwerpen, die herinneringen zijn aan een beroep, vindt men daaronder ongeveer niet. Zeelieden tatoeëeren zich een anker, soldaten het onderscheidingsteeken van het wapen waartoe zij behooren, handwerkslieden een werktuig. Onder de bewoners van de verbeterhuizen (= gevangenissen, HP) zijn wapens de meest geliefde onderwerpen voor tatoeage: in de eerste plaats dolken, dan pistolen, degens, lansen, pijlen; sommigen hebben deze wapens een aantal malen afgebeeld, anderen hebben doorstoken harten er aan geregen, tot zelfs 7 toe, of het aantal slachtoffers dat zij maakten er naast geschreven.

 Op de afbeeldingen van wapens volgen die van krijgslieden; dan graftombes, soms met de namen van slachtoffers, verder ook bloemen, vogels, vreemde phantastische geslachtswapens, kruisen, kransen, sterren enz. Daarbij komen ook veel opschriften voor, waardoor oproerige, als: ‘Leve de anarchie’, ‘Dood aan C.I.U.’, ‘Leve de misdadigers’. Ook zeer onzedelijke voorstellingen en woorden vindt men, die bewijzen voor de vroegrijpheid van deze jeugdige misdadigers op erotisch gebied.”

—

Bron: ‘Wetenschappelijke mededeelingen’ in Soerabajjasch Handelsblad, 3 mei 1901.

Bron van de illustratie: Preserved tattoos (een collectie historische tatoeages op sterk water).