Adrillentwist
Geplaatst op: 5 oktober 2005 Hoort bij: Ommelanden Een reactie plaatsen“Sancta sanctis!” In Winschoten dreigen ze, na de ternauwernood verijdelde afschaffing van Sint Vitus, opnieuw een heilig huisje te slopen. Onder aanvoering van het VVD-raadslid mevrouw Irene Vrooland wil het Comité Adrillen af van de maandag als dag voor de traditionele Allerheiligenmarkt. Volgens rtv Noord omdat op maandag de loop eruit is. Het Comité wil Winschoten weer als vanouds op Adrillen doen bruisen. En daarom moet het feest van de maandag naar de zaterdag of zondag.
Collega-raadslid Karel Kötz van GroenLinks, een echte vakbondsman, ziet helemaal niets in dit idee. Vrooland, geeft hij toe, is “een heel creatieve vrouw”, maar ze heeft ook “te weinig binding met de stad”. Meer toeloop op maandag, dat kan hij zich voorstellen, “maar in dit geval gaat het om een stukje afbraak”. Als mevrouw Vrooland haar zin krijgt, “dan is de Adrillenmarkt ten einde”, profeteert Kötz.
Zou ‘t? Het mag dan zijn dat de Winschoters al twee eeuwen op de eerste maandag in november hun Adrillen houden, maar dat had van meet af aan een commercieel motief. Dat zou Kötz toch moeten weten. Traditioneel eindigden veel dienstverbanden begin november. Dan beurden Oldambster arbeiders en boerenknechten hun loon, en met een grote jaarmarkt op die dag kon de middenstand van Sodom daar mooi een graantje van meepikken.
Allerheiligen, het feest van de martelaren en heiligen zonder eigen naamdag en dus eigenlijk een soort geestelijke kliekjesdag, valt steevast in op 1 november. Of je nu kiest voor de maandag of de zaterdag in de Allerheiligenweek, dat maakt qua oorspronkelijke naamgeving niet zoveel uit. Kötz vergeet bovendien dat de meeste mensen werken op maandag, en niet meer zo houden van een blauwe maandag houden. Feesten en de beest uithangen, dat is nu meer iets voor het weekend.
groninganus 
Sommige dingen moet je niet veranderen. Ook deze traditie niet. Je verhaal dat het altijd al commercie is geweest klopt natuurlijk wel maar ook in het weekeinde zal de animo waarschijnlijk wel teruglopen. De Zuidlaardermarkt, dat loopt toch nog steeds goed en is ook op een werkdag. Maar daar heb je ook nog de dieren die een extra dimensie aan de markt geven. Ik denk dat de mensen een beetje flauw zijn van de Hamburgertenten op de veredelde braderieen, wat de Adrillen zo langzamerhand ook aan het worden is. Eenheidshamburger dus.
Dr. Haakma Tresling, die in 1874 een opstel schreef in het Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde over de ondervoeding bij de landarbeiders in het Oldambt, had het toen al niet erg gevonden als de Adrillenmarkt was afgeschaft.
“Dan zijn de leden van die groote menschen-familie der proletariërs van hele Oldamt, op de Winschoter jaarmarkt en elders te zien, knechten zoowel als meiden, als Nederlandsche wilden rond hossende in hoogen graad van dronkenschap”.