Herepoort terug?

herepoort buiten a

Een nieuwe vereniging ‘Vrienden van de Herepoort‘ wil de oude Herepoort, die sinds 1885 achter het Rijksmuseum in Amsterdam staat, naar Groningen terughalen. Momenteel wordt het Rijksmuseum verbouwd en de vereniging denkt het ijzer te smeden nu het heet is. Alleen werkt het Rijksmuseum niet mee. “De poort hoort bij onze tuin”, aldus een woordvoerder.

Boegbeeld van nieuwe Herepoort-vriendenclub is Robert Prummel, fractie-assistent en raadscommissielid van de Stadspartij, tevens verzorger van zijn eigen biografie op de Wikipedia. Ook de twee andere bestuursleden van de stichting behoren tot het kader van de Stadspartij. Je zou dus bijna denken aan een verkiezingsstunt, ware het niet dat burgemeester Wallage zich eveneens al achter het initiatief heeft geschaard. Hij wil er zelfs wel de handen voor uit de mouwen steken.

De vraag is nu, of Wallage wel beseft wat hij zich op de hals haalt. Want het gevaarte repatriëren is één ding, maar de lokatie waar je hem neerzet blijft vers twee. Natuurlijk kan de Herepoort niet terug op het Hereplein, de oorspronkelijke plek. Daarom willen Prummel c.s. het op de route van het Groninger Museum naar de binnenstad. En dat kan gezien het ruimtebeslag eigenlijk maar op één lokatie, pal achter het museum, hetzij op de route, of er pal naast en haaks op, in het plantsoen.

Afgezien van de vraag of het museum en de omwonenden – zoals oud-wethouder RO Ypke Gietema – daar nou zo op zitten te wachten, zijn soortgelijke mogelijkheden ook tussen 1874 en 1885 al eens geopperd. De eerste plek die men toen in gedachten had was haaks op het Hereplein, op de plek waar nu het Jozef Israelsmonument ‘Naar moeders graf’ staat:

herepoort hereplein b

De tweede mogelijke lokatie was aan het eind van de Heresingel, waar zich nu het Werkman-monument van Armando bevindt:

herepoort plekje c

Beide mogelijkheden gingen toen niet door, werden kennelijk verworpen. Echt fraai kan ik ze ook niet vinden. Over fraai gesproken: hedentendage bedoelt men met Herepoort natuurlijk uitsluitend het monumentale front. Van het reconstrueren van de de lillijke achterkant is geen sprake:

herepoort binnen d

Zoals Max van Dendermonde ooit eens zei: “Je kan nooit zuiver meer naar vroeger”.


30 reacties on “Herepoort terug?”

  1. Hylke schreef:

    Als jonkie van 8 jaar (1954) schreef ik een brief naar de toenmalige burgemeester Jan Tuin om het front van de Herepoort op de plaats van het poortje van de Prinsentuin te plaatsen. De zonnewijzer kon er dan gelijk ook opgezet worden. Het briefje haalde zelfs de krant, De Nieuwe Provinciale Groninger Courant van Jan Tude.
    Helaas ben ik het bewijsstuk kwijt… Maar het speelt dus al wat langer!

  2. Gelkinghe schreef:

    De krantenberichten en het briefje zijn vast nog wel terug te vinden in het archief. Verder hoorde ik vanavond dat de kwestie al twee keer officieel gespeeld heeft.

  3. michel schreef:

    Ben het met de actie eens, deze poort hoort bij de geschiedenis van Groningen en zal dus teruggegeven moeten worden door het rijksmuseum.

  4. Petra schreef:

    Ach, wat ze met de poort gaan doen maakt mij niet zoveel uit, k ben wel van mening dat de poort inderdaad bij Groningen hoort, en niet, zoals het Rijksmuseum te Amsterdam beweert, in de tuin van het Rijksmuseum!

  5. Kees Huizenga schreef:

    Ik vind het zeer opmerkelijk dat de initiatiefnemers de naam “Heerepoort” (met een dubbele e; zie de bovenste foto bij dit bericht) kenbaar niet correct opnemen in de naam van de vereniging in oprichting. Zie: http://www.herepoort.nl . Dit is een historische fout, die gelukkig nog te herstellen is.

    Wat betreft de lokatie van het monument denk ik aan het Martinikerkhof, aan de voet van de Martinitoren, voor het oorlogsmonument. De oude Heerepoort wordt dan een monumentale ingang naar het rustieke Martinikerkhof. Een provinciehoofdstad waardig.

    Het idee van Hylke om deze Heerepoort bij de toegang naar de Prinsenhof te plaatsen, vind ik zeer creatief en overwegenswaardig. Hiervoor alle lof!

  6. Gelkinghe schreef:

    Bij het Prinsenhof, diepzijde, staat al een monumentale poort. Die zou ik niet graag laten verdwijnen ten gunste van een Herepoortfront.

  7. Darkness schreef:

    Zet hem gewoon achter het museum neer op dat pleintje pal achter de museumbrug. Anders weet ik nog wel iets, zet hem in het Noorderplantsoen, of zet hem er pal voor als soort van ingang, desnoods maken ze er een mooi hekwerk omheen zoals het in het Amsterdamse Vondelpark is.

  8. Ik mis iets in deze discussie. Namelijk de waarde van de folly van Cuypers. Menig gebouw in “neo-nepstijl” wordt bewaakt als monument, omdat het een beeld is van zijn tijd. Dat geldt natuurlijk ook voor die poort met balkon in de tuin van het Rijksmuseum. De poortfronten zijn voornamelijk reconstructie (= neo-nep) de poort is geheel kunstmatig, want geen deel van een vestingwal en het balkon is totaal los van zijn functie, want niet toegankelijk aan de zijkant van de massa van de poort. Voorwaar een beeld van zijn tijd. Die poort revetements zijn zijn grotendeels nep. Alleen in het kader van de folly is het echt en die folly……heeft niets te doen met Groningen, Deventer of de Amsterdamse grachten, maar alleen met het Rijksmuseum

    Hans van der Veen

  9. Gelkinghe schreef:

    Dit is inderdaad een aspect dat ook in de discussie thuishoort, Hans.

  10. Floris5 schreef:

    OORDEEL ZELF: http://home.tiscali.nl/robeam/herepoort.html

    De Koningin heeft ook een paleis staan in Amsterdam… Misschien dat ze die ook weg wilt halen omdat het niet van de gemeente Amsterdam is… Haal gewoon het Rijksmuseum naar Groningen!!! Overigens heeft de Koningin het paleis gewoon gratis gekregen van de Amsterdammers, hahaha…

  11. Gelkinghe schreef:

    Een keer was ook wel voldoende hoor.

  12. floris5 schreef:

    ja, excuses daarvoor, was te veel, het was pure irritatie, sorry… Maar ja; Herepoortklucht: steeds weer opnieuw onzin uitkramen met een bord voor je kop…

  13. floris5 schreef:

    darkness, petra, michel, kees… Alsof het ding al naar Groningen komt… praten over WAAR hij komt te staan. Die foto heb ik overigens zelf vanavond gemaakt! Ik woon om de hoek! AFBLIJVEN DUS (sorry, maar het dringt niet door)

  14. Gelkinghe schreef:

    Wie blijft er niet af?
    Wat dringt niet door?

  15. Gelkinghe schreef:

    Sorry, je woont om de hoek waar die Herepoort – of de povere restanten die er van over zijn, geassembleerd als ammuse – nou staat, bij het Rijksmuseum?

  16. Gelkinghe schreef:

    in ammuse bedoel ik.

  17. floris5 schreef:

    ik woon om de hoek ja… Kom er elke dag langs

  18. Robert Prummel schreef:

    Beste Gelkinghe,

    Bedankt voor de vele aandacht voor de Herepoort!
    We kozen bewust voor deze spelling omdat het ook Hereplein en Hereweg is. De historische benaming was inderdaad met een dubbele e. Het is pijnlijk om te zien dat het Rijksmuseum nog steeds meent dat het een HeereNpoort is. Ik ben benieuwd naar het bordje dat ze er deze week, wakkergeschud door ons initiatief, bij hebben geplaatst.
    Hans van der Veen heeft boeiende gedachten over een ” Folie” maar gaat er aan voorbij dat Cuypers nooit beoogde om een dergelijke architectonische frivoliteit te bouwen… Het ging hem erom belangrijke architectuurfragmenten te bewaren in een tijd waarin men daar nog weinig oog voor had.
    Maar een historische stadspoort verdient een betere rol dan die die de Herepoort nu heeft gekregen!
    De verzameling bouwfragmenten is nooit uitgegroeid tot een volwaardig deel van de in het Rijksmuseum bewaarde nationale collectie. Er is weinig belangstelling voor. Er komt al meer dan 100 jaar niets meer bij en het hangt er, eerlijk gezegd, een beetje bij.
    Ook voor een museum geldt ” panta rhei” ( alles vloeit) ; een verzameling wordt samengesteld en ergens ondergebracht. Latere generaties kunnen op hun beurt beoordelen of een collectie op de juiste plaats staat.De verzameling wapens van de Londonse Tower is nu naar Noord Engeland overgebracht om het nationaal kunstbezit beter te verdelen. In het Loo vinden wij in de slaapkamer van de Koning-Stashouder een pronkbed uit de verzameling van het Metropolitan in New York. OOk daarvan zag men in dat het bed op het Loo meer op zijn plek was dan op de zolder in New York.
    Ik zie de tuin van het Rijksmuseum ook als een zolder.
    Ook van de daar bijeen gebrachte fragmenten moeten we ons afvragen of dit de beste plek is om ze te bewaren. De Cuypersvereniging is van oordeel dat Cuypers’ verzameling intact moet blijven. Veel bewoners van Deventer en Groningen zien hun poorten graag weer terug in hun stad. Dan is een poort geen folie meer maar komen historie en bouwkundige kwaliteit weer beide naar voren. Leg dit nu eens op de weegschaal en oordeel zelf.

    Met vriendelijke groet,

    Robert Prummel

    Voorzitter van de vereniging ” Vrienden van de Herepoort” http://www.herepoort.nl

  19. floris5 schreef:

    OORDEEL INDERDAAD ZELF:

    http://home.tiscali.nl/robeam/herepoort.html

    hier ziet u dat het niet op een rommelzolder staat… Het is al 120 jaar deel van het stadsgezicht van Amsterdam… Op de loop- tram- en fietsroute Leidseplein-Museumplein

  20. C. Regtop schreef:

    Kan de Herepoort niet op sokkels in het water bij het Groninger Museum worden geplaatst (aan het begin (stationszijde) van de Museumbrug)?

    Daar is het gevrijwaard van vandalisme. Mogelijk probleem is dat de rondvaartboten het vizier niet altijd op scherp hebben, getuige de aanslag op het Groninger Museum.

  21. P.A.W. Beaujean schreef:

    naar aanleiding van een vraag van de heer Robert Prummel op wikipedia zou ik graan zijn email adres willen ontvangen.
    Bij voorbaat hartelijk dank

    Peter Beaujean
    Via Verdi 113
    2272 WD Voorburg

  22. andre.wolters schreef:

    geef mij maar de herepoort.die terug MOET komen in groningen.in plaats van zo forum wat de binnen stad ontsiert en de olle grieze in de schaduw gaat zetten .ze kunnen de herepoort desnoods in het noorderplatsoen plaatsen bij de oude stadwallen.hopelijk pakt een stads bestuur dit op .dan zal het een stekpleister worden voor trouwfoto’s en zo .

  23. andre.wolters schreef:

    trekpleister worden bedoel ik .er is al veel gesloopt door wedhouders en bestuurs leden in loop van de jaren die GEEN hart voor de stad hadden en hebben .dat moet nu eens afgelopen zijn .blijf van de stad af als je geen hart hebt voor de oude historise binnnenstad dan heb je niks te zoeken in groningen .de herepoort behoort in de stad GRUNN

  24. Gelkinghe schreef:

    Nu weten we het wel meneer Wolters.

  25. appy kaauw schreef:

    Here poort in amsterdam? Dat kan toch niet waar zijn!!!?

  26. Archeo schreef:

    Een interessante verzameling van historische feiten, meningen en gedroomde wensen over de laatste Heerepoort van Groningen. Ik heb sinds 2018 tot op heden 6 van de 7 Groninger stadspoorten voor een een klein deel in kaart mogen brengen. Mijn collega had deze week de monumentale Poelepoort in beeld. Met de aanzet van 1 van de torens. Gezien de locatie ben ik meer voor het terugplaatsen van de Poelepoort overigens. Daarnaast zijn de poorten nooit echt verdwenen, maar liggen als fundament nog altijd onder de straten waar wij dadelijks over bewegen.

    Een initiatief dat ik zou aanmoedigen is al deels gedaan voor de 1ste Heerepoort. Het fundament is in de bestrating zichtbaar gemaakt. Het valt nog steeds niet op tenzij je er écht op let, maar het is in ieder geval in beeld gebracht. Helaas weten aannemers vaak niet dat de stenen met een reden zo gelegd zijn, wat weer zichtbaar is in de Pelsterstraat, waar de locatie van de middeleeuwse aarden wal was aangegeven. Deze stenen liggen nu niet meer zo strak als voorheen.
    Zoals de stad Utrecht de begrenzing van het Romeinse castra in beeld heeft gebracht met metalen goten, waaruit s avonds een beetje stoom opstijgt en verlicht is met gekleurd neon licht.
    Ook verrijzen op diverse plaatsen in Nederland en België tegenwoordig herbouwde versies van de oude stadspoorten, bovenop de fundamenten van de oude. Met veel pas en meetwerk om aan de regels van Malta te kunnen voldoen.
    En hebben steeds meer steden digitale reconstructies van de vestingwerken waarbij je met de VR techniek de poorten door je telefoon of tablet kunt bewonderen. Voor Groningen is daar bijvoorbeeld de kaart van Haubois uit 1643 voor gebruikt en geanimeerd door Los Digitalos en is De citadel van Alva digitaal gereconstrueerd door Marcel Leuning in samenwerking met Henk Wierts.
    https://www.youtube.com/watch?v=iL97Kuu-1vQ
    https://www.youtube.com/watch?v=M_TO499zVhc
    https://www.geschiedenisbibliotheekgroningen.nl/historie/schatkamer/bijzondere-archiefstukken/citadel-van-alva


Mijn gedachten hierbij zijn:

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.