Nieuwe theorie over veenlijken
Geplaatst op: 8 augustus 2006 Hoort bij: Geschiedenis Een reactie plaatsenEamonn Kelly, conservator Ierse Oudheden van het Nationale Museum van Ierland, heeft een nieuwe theorie over de veenlijken. Volgens hem zijn bijna alle Ierse exemplaren gevonden op een grens van vorsten- of stamland:
“Deze mensen kunnen gijzelaars geweest zijn, of afgezette vorsten of kandidaat-vorsten die geofferd zijn om voorspoed voor de nieuwe vorst te garanderen. De offers maakten deel uit van een ritueel, dat vooral ook een vruchtbaar gewas van de goden af moest smeken.”
Of het nu gaat om Ierse, Deense of Drentse veenlijken, bijna allemaal vertonen ze de sporen van een gewelddadige dood. Er is al heel wat afgediscussieerd over de vraag waarom deze mensen om hals zijn gebracht: voor straf of als menselijk offer? De Romeinse historicus Tacitus, tijdgenoot van menig veenlijk, vertelde dat geëxecuteerde misdadigers in de moerassen gegooid werden omdat hun lichamen er nooit verteerden en hun zielen er nooit meer uit zouden kunnen komen. Maar Tacitus had dat ook maar van horen zeggen. En dat zeggen kwam via via van heel ver weg.
Ook de twee veenlijken van ca. 300 voor Christus, die drie jaar geleden in Ierland tevoorschijn kwamen, vertonen weer de sporen van moord en doodslag. Zo bleek de man van Oldcroghan onthoofd. En de man van Clonycavan, eveneens een twintiger, kwam door messteken om het leven, nadat onder andere zijn tepels grotendeels afgesneden waren. Maar, en dat doet niet bepaald aan misdadigers denken, ze liepen er voor hun dood nog tiptop bij. De man van Oldcroghan had perfect gemanicuurde vingernagels. En de man van Clonycavan, alias de David Beckham van de IJzertijd, droeg een soort van mohikanen-coupe, die in model bleef met een gel waarvan de ingrediënten helemaal uit Zuidwest Frankrijk of Spanje kwamen. Beide mannen, luidt Kellies conclusie, hoorden bij de bovenlaag van hun samenleving.
Rond hun beide, inmiddels gevriesdroogde veenlijken heeft het Nationale Museum van Ierland nu een tentoonstelling opgetuigd, ‘Kingship & Sacrifice’, waar ook wapens, feestspullen, grensmarkeringen en koninklijke waardigheidstekens te zien zijn. Ook deze voorwerpen zijn weer vaak aan het moeras geofferd, en uit het veen opgedolven.
Documentatie:
groninganus 
Leuk, interessante theorie
(en die Beckham links is helemaal super, grijns)
Uit de literatuur blijkt dat veel veenlijken rood haar hadden. Wellicht werden ze daarom vermoord? Veengrond werd van oudsher in o.m. Engeland, Nederland en Duitsland “Moor” genoemd. Zie ook de vele plaatsnamen in Europa die eindigen op “moor”. Het woord “(ver)moorden” was dus oorspronkelijk de aanduiding voor het ombrengen van mensen wier lijken in het moor werd gegooid.
Het is mij inderdaad ook al opgevallen dat vele veenlijken rood haar hebben. Ofwel is het puur toeval, want Ierland is wel de streek vaan de roodharigen!?
Zou het woord “moor” iets te maken hebben met de Arabische stam Moren? Het zal er waarschijnlijk niets mee te maken hebben, maar, wetenschappelijk gezien, moet je alle mogelijkheden bekijken.