De Bonte Brug als bottleneck

Op de website over zeesleepvaart van Hans van der Aar trof ik deze foto uit begin juli 1951 aan van de spiksplinternieuwe zeesleper Holland, die vanaf de werf in Foxhol door het Oude Winschoterdiep naar Delfzijl gaat. De Holland ligt een meter of vijftig voor de Bontebrug in Groningen, en is daar vastgelopen op een slikbank. Dat vormde niet het enige probleem, want ook de funderingen van de Bonte Brug waren uitgezakt. De Holland kon dan ook alleen met de nodige kunstgrepen de brug passeren, een operatie die maar liefst vier uur duurde. Een bruidspaar, dat met de familie in koetsjes voor de Bonte Brug wachtte, moest daardoor een heel eind omrijden en kwam te laat op het stadhuis.

Vermoedelijk ging het hier om een van de laatste keren dat er zo’n groot schip het Oude Winschoterdiep passeerde, want niet veel later moet het veel bredere Nieuwe Winschoterdiep gereedgekomen zijn. De omgeving van dit stukje Winschoterdiep is intussen ingrijpend veranderd. Zo staan de eerste vier panden vanaf rechts op de foto er sinds een jaar of twaalf niet meer. In het hoogste was de firma Kwint gevestigd, in oliën en vetten, dekkleden, tenten en markiezen.

Op het stadsgebied langs het Oude Winschoterdiep, ooit verrreweg het belangrijkste scheepvaartkanaal van de stad, vinden we rond 1650 al enkele scheepswerven. Vanaf 1742 ging de Bonte Brug een bottlneck vormen bij het afvoeren van scheepshollen naar de Noorderhaven, waar ze afgebouwd werden, en de brug werd in de loop der eeuwen dan ook meermalen verwijd. Hieronder een wat oudere foto, waaruit blijkt dat het doorvoeren van een coaster echt centimeterswerk was. Bijzonder op deze foto zijn de kleine huisjes links. Die stamden uit de achttiende eeuw en zijn nu zeker al vijftig, zestig jaar verdwenen.

Aanvulling 27 april 2024:

Van wijlen Luit Dijkstra kreeg ik naderhand in 2010 drie foto’s die hij als jongen met een eenvoudig boxje gemaakt had, toen de Holland in 1951 door de Bonte Brug gebracht werd. Ze bleken precies na de andere gemaakt te zijn:

Op de voorgrond de Oosterhaven, links de oude Brink, achter het schip de oude Graansilo bij de Griffestraat en rechts de Trompkade

Hier zie je nog net de Jozef- of dronkemanstoren door de bebouwing van de Trompkade heen: