Feiten over hop

In de late Middeleeuwen eerst gedeeltelijk en toen geheel en al de vervanger van gruit (een mengsel van gagel en andere kruiden) als smaakmaker van bier.

In het Drenthe van rond 1650 algemeen geteeld voor lokale behoefte. Waar een brouwer zat, was een hoppekamp.

Maar in Noord-Drenthe was het ook echt een handelsgewas, dat behalve naar kluinstad Groningen, geëxporteerd werd naar Oost-Friesland en het Graafschap Bentheim. Het kerspel Peize spande de kroon bij die teelt, met een derde van de telers en meer dan de helft vaan alle Drentse hoppekuilen.  Eenzesde à eenzevende van het totale beschikbare areaal werd er ingenomen door een kleine 400 hoppetuinen, perceeltjes van 30 bij 30 meter met hagen rondom, waarin je dus die hoppekuilen had: plantgaten van 70 centimeter diep in verband met de vele (paarde-)mest en stadsvuil en de ontwikkeling van de wortels.

Hop was een zeer kapitaals- en arbeidsintensieve teelt. Het land was zeven maal zoveel waard als gewoon land. Maar er zaten ook nogal wat risico’s aan vast: weer, ziekte, plagen en prijsschommelingen.

Door de afname van de bierconsumptie na 1650 en het verbod op mestuitvoer uit Stad & Lande vanaf 1699 (alle drek moest voortaan naar de Veenkoloniën) zakte de Noord-Drentse hopteelt in. Anno 1807 was er in Peize nog maar eenderde deel over van de hoptuinen uit 1650.

—

Bron:

Jan Bieleman, Boeren op het Drentse zand 1600 – 1910: Een nieuwe visie op de ‘oude’ landbouw’. (Wageningen, 1987), pag, 533 – 536.