Stadsbeul brengt ondraaglijke opschepper om hals
Geplaatst op: 11 december 2009 Hoort bij: Stad toen 8 reacties
Ik geloof dat ik dit toch maar even moet vertalen. Het stukje proza komt uit een boek, waarin het stadsbestuur van Kampen bijhield aan wie het vrijgeleiden verschafte. Dat waren vluchtelingen van elders, bijvoorbeeld doodslagers, zoals in 1545 de stadsbeul van Groningen, mr. Bartholomeus van Havelte.
In Groningen was Bartholomeus, zo vertelt hij, uit een herberg gehaald om dichtbij de Steentilpoort een vrouw bij Anne Tondrager in huis te helpen aan haar (gebroken) been (scherprechters waren vaak ook ledezetters en heelkundigen). Toen hij daar in huis kwam zat er een vreemde jongkerel, die (na het gedane werk) tegen hem begon op te scheppen. Dat duurde van de middag af tot wel vier, vijf uur (kennelijk had de beul niets beters te doen dan naar deze snakker te luisteren). Op het laatst trok die vent zijn degen en sloeg op hem in, zodat Bartholomeus ook zijn eigen degen maar trok, en de ander zodanig verwondde, dat die er een paar dagen laten aan overleed.
Bron: Bijdragen tot de geschiedenis en Oudheidkunde, inzonderheid van de provincie Groningen, deel X (Groningen 1873) pag. 107 bladvulling.
groninganus 
En dat gebeurde dus op onser lieve vrouwen dach navititatis.
Welke datum is dit? Ik heb dat even niet paraat…
Ik vind op internet:
*in profesto beate Marie virginis navitatis anno etc XV° (= 7 sept)
*8 september – Maria Geboorte – Feest
*op Onze-Lieve- Vrouwendag (2 Febr.) (Maar dat is Maria Lichtmis)
Heb je uitsluitsel? Bij voorbaat dank!
@RobH,
Volgens Speurwerk, een boekje van Paul Brood dat ik altijd in dit soort kwesties raadpleeg, was het 8 september.
7 en 8 september hoeven elkaar ook niet te bijten. Op de avond ervoor begon vaak al het heiligenfeest en vaak nam die avond de plek van de naamdag zelf in. Denk maar aan Sinterklaas: jarig op 6 december, maar de viering verschoof naar de vijfde.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Sinterklaas
Aig’n schuld. Met ’n beul valt nait te spot’n.
Harry, je hebt het over de verjaardag van Sinterklaas, maar heel veel bronnen zeggen dat hij op 6 december is overleden.
@Bert,
“Jarig” kan zowel op een geboorte als een sterfdatum slaan.
Lang niet gehoord,dat Groningse woord dat je voor opschepper gebruikt.
Wij zeiden overigens snakkerd.
Woonde de beul van Groningen niet aan het Zuiderdiep / Torenstraat? Haast tegenover de Stationstraat.De situatie was daar toen nog een ongedempd Zuiderdiep.
Maartje,
De scherprechter woonde inderdaad in de bbeulstoren, een middeleeuwse stadswaltoren waarnaar de Torenstraat is genoemd.
“Oudere naam: Bij de Beulije; ook wel: Scherprechterstorenstraat.”
>>>
http://nl.wikipedia.org/wiki/Straatnamen_in_de_stad_Groningen