Moord in Dorkwerd

Eind 1799 moest de jonge arts Jacob van Geuns een lijkschouwing in Dorkwerd verrichten. Op 3 december deed hij hier verslag van in een brief aan zijn vader, de hoogleraar geneeskunde Matthias van Geuns te Utrecht:

“De Herbergier had herhaalde reyzen aan Stuut zijn huis verboden uit hoofde van ongeoorloofde conversatie met zijn vrouw. Nog zeer nadruklijk had hij dit sondag te voren gedaan, toen hij hem weer bij zijn vrouw vond. Donderdag ’t huis komende van Aduart, alwaar hij met veele van de plaats was heen geweest  om de 5e termijn der geldheffing te betalen, vond hij hem weer in zijn huis. Er ontstonden woorden, & de man wilde hem het huis uitzetten. Doch tegenweer biedende en hem dreigende, haalde de herbergier een sabel. De vrouw en haar zuster met nog een man lopen ’t vertrek uit, de Herbergier raakt met Stuut aan ’t schermutselen, krijgt hem egter tot in de gang, dan voort daar op brengt Stuut aan de andere een steek in de rug toe, dat hij nae enige ogenblikken dood nedervalt!

Bij de schouwing bevonden wij, dat de steek, denkelijk met een mes gedaan, 2 vingerbreeds onder het regter” schouderblad, half duim van[af] de ruggegraad was ingegaan, tussen de 10 & 11e rib en doorgedrongen in de borst, meer dan 3 duim in de substantie der long penetrerende. deze waren alomme geweldig sterk aan ’t plura vastgegroeit. De bloeding was alerhevigst geweest en de dood was korte minuten nae de wonding gevolgt.

De moordenaar weerd vrijdag morgen in de stad gevat, hebbende die nagt nog in een herberg geslapen, menende ’s morgens vroeg de Bot[eringe]poort uit te gaan. Onderweg werd hij ingehaalt en nae veel moeite gevat.”

Koning van Holland leed aan een SOA

Koning Lodewijk Napoleon gold als

“een dier ongelukkigen, die de tol hunner amoureusheid levenslang moesten betalen”.

Hij had lues, oftewel syfilis, de harde sjanker. Hiertegen dronk hij aanvankelijk ezelinnemelk. Later gebruikte Zijne Majesteit het zog van een min. Deze dame zat altijd in een volgkoets, als hij ’s zomers naar buiten reed.

De ezelinnemelk en de min waren de koning aanbevolen door zijn eerste lijfarts, Matthias van Geuns, een hoogleraar geneeskunde aan de Utrechtse Academie. Van Geuns, een oud-Groninger stadsarts die nogal recht voor zijn raap kon zijn, verkeerde op vertrouwelijke voet met de koning.

Voordat Van Geuns Premier Médecin Consultant werd, ontbood de Koning hem eens met drie andere gerenommeerde geneesheren. Allemaal moesten ze hem apart onderzoeken en een eigen recept uitschrijven. Daarna moesten de heren overleg plegen om onderling tot een vergelijk te komen. Van Geuns paste hier toen voor, omdat zijns insziens een “hutspotrecept” het resultaat zou zijn. “Sire”, zei hij,

“dat is een maatregel waaraan ik mijn hond nog niet zou willen onderwerpen.”

Bron:
J.H. Sypkens Smit – Leven en werken van Matthias van Geuns M.D. 1735 – 1817 (Groningen diss.1953) pag. 132 – 138

Raadsverslagen uit een stakingsjaar

Een rondvraag over tractoren die mensen ’s nachts uit de slaap houden. Allerlei woningtoestanden van arbeiders. De aanvraag van een lokaal in de school als vergaderruimte voor de Landarbeidersbond (150 leden). Het samenscholingsverbod dat burgemeester Roelofs (een dikke boer) afkondigde. En de schuld die hij zou hebben aan de dood van Eltjo Siemens. Et cetera, et cetera.

Het zittingsjaar 1928/1929 was een ongemeen spannend jaar in de gepolariseerde gemeenteraad van Finsterwolde, waar de gevestigde orde nog vaak nipt stemmingen won met vijf tegen vier stemmen. De gedrukte officiële verslagen zijn gescand en staan op de website van het Cultuurhistorisch Centrum Oldambt. Ze zijn te bereiken door in de rechterkolom onder het kopje Archiefloket de link ‘Zoeken in collectie’ aan te klikken, om dan in het zoekvenstertje scan, gemeenteraad en Finsterwolde in te vullen.