Kluun, Kluunskip, kluunskonk en klunen
Geplaatst op: 10 februari 2010 Hoort bij: Stad toen 5 reacties“Maar het beroemdste bier in het noorden van Nederland was oudtijds, en nog voor vijftig jaren, het Groninger kluunbier. Nog heden draagt het veerschip van Groningen op Leeuwarden in laatstgenoemde stad algemeen den naam van Kluunskip, omdat het oudtijds dat beroemde bier meebracht. En als iemand, door veel van dat kluunbier te drinken, op zijn ouden dag podagra of ”t pootje’ kreeg, dan zei men in Friesland: hij het ’n kluunskonk (skonk, friesch voor been).”
Aldus Johan Winkler (te Leeuwarden) in de Navorscher van 1874, pag. 573. In Groninger stukken heet het bier doorgaans kluin.
Van kluin of kluun schijnt trouwens klunen afgeleid te zijn, als je bijvoorbeeld deze website mag geloven:
“De waggelende gang waarmee iemand de herberg verliet, na het drinken van een paar potten Kluin werd ‘kluinen’ genoemd. In de loop der eeuwen werd dat verbasterd tot ‘klunen’ en slaat nu op de waggelende gang van een schaatser op het land.”
groninganus 
Ik heb dit verband met het klunen nooit gelegd maar volgens mij gebruikte mijn vader geregeld het werkwoord kluun’ (of klunen) als je moeite moest doen om ergens op te komen, b.v. een heuvel opklimmen of zoals we 35 jaar terug met ons Dafje 33 ‘over de baarg’n van de Belgische Ardennen hin kluunden’. (Wat is dat Gronings lastig om te schrijven zeg, bestaan daar ook taalregels van?)
@Lesneyman,
Ja, die bestaan.
Zo horen werkwoorden altijd met -en op het eind geschreven te worden. Met kommaatjes in lucht knauw’n is er ds niet bij, je moet voluit knauwen. Zie:
http://nds-nl.wikipedia.org/wiki/Grunnegs_(sp%C3%A8llen)
http://www.sillius.nl/groningana/spelling.html
http://nds-nl.wikipedia.org/wiki/SONT-spelling
Of koop anders:
http://www.boukenplaank.nl/N_frame.html?http://www.boukenplaank.nl/Zakwoordenboek-Gronings-Nederlands_-Siemon-Reker–N_art_126.html
Dank je! Nou dat valt voor mij als Groninger ook nog niet bepaald mee zeg! Des te knapper vind ik het nu dat ik het al jaren redelijk beheers (Spreken dan).
Je zou bijna gaan denken dat Jan Roelof Kruithof in 1985 ten tijde van de Elfstedentocht net wat te veel kluunbier heeft genuttigd … 😉
@Jan,
Zijn hoogtijdagen waren toen voorbij:
Vroegere dorpsgenoot van me, trouwens. Zelden zo’n fanatiek stuk sjagrijn meegemaakt.