Een Romeins huwelijksamulet uit Groninger klei

Het zwarte schijfje van git, slechts 4,3 centimeter groot, toont een vrouw en een man met een jongen in hun midden. Omdat het uit een middeleeuwse sloot kwam, dachten de vinders eerst dat er de Heilige Familie op stond. Maar dat is niet zo. Het gaat om een laat-Romeins huwelijksmedaillon met een magische bedoeling.

Emeritus-hoogleraar Romeinse Oudheidkunde W.A. van Es schrijft erover in het nieuwe nummer van ’t cultuurhistorisch tijdschrift Stad & Lande, dat vandaag of morgen bij de abonnees in de brievenbus ligt. Volgens Van Es zijn ook in Keulen en York  dergelijke gitmedaillons uit de vierde eeuw na Christus  gevonden. Keulen en York waren de bekendste productie-centra van zulke sieraden. Het stuk uit De Held vertoont grote stijl-overeenkomsten met een sieraad uit Keulen en komt vermoedelijk daar vandaan.

Het medaillon van De Held diende waarschijnlijk als amulet dat onheil moest bezweren in de sfeer van huwelijk en gezin. Git gold bovendien als een middel tegen allerlei kwalen. Mogelijk is het stuk al in de Romeinse tijd in de grond beland, later weer gevonden en nogmaals verloren, dit keer in een veertiende-eeuwse sloot, die bij de opgraving van De Held tevoorschijn kwam.

Die opgraving (2004 – 2006) legde een in één keer opgeworpen bult bloot, die van de twaalfde tot het eind  van de veertiende eeuw als huispodium in gebruik was. De bewoners waren eenvoudige boeren. Ook tegen deze achtergrond is het medaillon een uitzonderlijke vondst.

Het nieuwe nummer van Stad & Lande bevat verder onder meer artikelen over de plaatjesalbums van Tiktak, de vergeten tuinarchitect Gerrit Vlaskamp en de gevolgen van een stormramp voor Zoutkamp (1807).

Stad & Lande verschijnt vier maal per jaar en gaat naar alle leden van de gelijknamige vereniging. Zij krijgen jaarlijks ook het Historisch Jaarboek Groningen thuisgestuurd. Het lidmaatschap van Stad & Lande, een club die verder veel historische lezingen organiseert, kost € 27,50 per jaar. Men kan zich opgeven via de website. Wil men alleen een los nummer van het blad, dat kan ook, het is voor € 5,50 te koop bij boekhandel Godert Walter aan de Oude Ebbingestraat in Groningen.