Met de jongedames Modderman mee naar het zuiden (VII en slot)
Geplaatst op: 16 augustus 2010 Hoort bij: Geschiedenis 6 reacties
“Des anderen daags den 13den Augustus gingen wij van Zwolle op Hasselt, waar wij ons wederom met de pont aan de andere kant van de IJssel lieten brengen en van daar op Zwartsluis. Van Zwartsluis langs een lage moddrige weg naar Wanneperveen. Van daar op Rokebosch langs een smalle slaagrige weg met kreupelbos omgeven. Van Rokebosch op Steenwijk, een aardig stadje dat een goede markt heeft en waar lekker wittebrood gebakken wordt. Van Steenwijk reden wij voorbij de buitenplaats van de Heer Van der Hoop naar Frederiksoord. Om alles recht goed te bezien hebben wij hier een geruime tijd stil geweest.
Op de Colonie No. 1 hebben wij eenige colonisten huizen gezien. Dezelve waren van binnen zeer netjes en rein, de inwooners alle zeer vlijtig. Ook hebben wij er de school bezien waar in zich een groot getal kinderen bevonden die alle stil en geregeld hunne bezigheden verrichteden. Vervolgens hebben wij het Magazijn bezien waar de voor de Colonisten gemaakte klederen die alle op de Colonie vervaardigd worden bewaard wierden. Daarna bezichtigden wij de spinzaal. Wij zagen daar een groot getal kinder alle evenzeer bezig, sommige met te spinnen wol. Kleine jongens van acht of negen jaren verdienden een stoter daags. De Colonisten gaan naar Fledder in de kerk.
Vervolgens hebben wij de Coloniën No. 3 en 4 gezien die net zoo zijn doch niet zoo voordelig . No 1 is wat meer vooruit. Het logement hebben wij ook bezichtigd, een groote zaal, noch een paar groote kamers en 10 à 12 slaapvertrekken. Er is een groot en fraai Bosch bij dat het logeren er zeer aangenaam maakt. Alles was er echter voor ditmaal zoo bezet dat wij ons verplicht vonden, hoe gaarne wij er des nachts ook wilden vertoeven, noch verder te rijden.
Na hier dus onze magen wat versterkt te hebben reden wij naar Diever en van daer op de Smilde waar wij logeerden bij Meijering in Het Roode Hart. Daar het bij uitstek fraai weder was, gingen wij na ons soupé besteld te hebben noch wat wandelen. Wij bezagen de kerk, een schoon ruim gebouw met een klein torentje. Bovenop de galerij kan men de grote toren van Groningen zien, benevens vele fraaije gezichten.
Des anderen daagsch, den veertienden Augustus, gingen wij van de Smilde op Assen, waar wij wederom eenen geruimen tijd pleisterden. Van daar op Vries, een triest dorp. Van Vries op IJ, van IJ naer de Punt, van de Punt op Glimmen alwaar wij het middagmaal hielden en thee dronken.
De regen hinderde ons daar te kunnen wandelen, waarom wij ons maer bijtijds in het rijtuig plaatsten. Van daer gingen wij op Haerdermolen, van Haerdermolen op Haren, van Haren op Helpen en van Helpen op Groningen waer wij om zes uren alle gezond en wel aankwamen, zeer te vrede over onze genoeglijke reis en door ondervinding geleerd hebbende dat het reizen beter voor het ligchaam is dan voor de beurs.”
—
NB: deze serie is tot een artikel verwerkt in Stad & Lande jrg. 2013.
groninganus 
Een fraaie conclusie, hoewel ik mijn twijfels heb. Ik weet niet of mijn lichaam een dergelijke reis per rijtuig over klinkerwegen op prijs zou stellen. Maar ik ben dan ook geen jongedame Modderman.
@Aargh,
Klinkerwegen op het platteland zijn iets van na 1860. Vlak buiten de steden, zoals op de Hereweg, had je nog een kilometertje of wat kinderkopjes misschien, daarna hield de wegverharing nagenoeg op en had je louter sporen in de grond.
Geweldig, Harry, die rondtuffende dames! En prachtig dat ze de kolonie aandoen!
– Die van der Hoop, is dat een Groninger? Dan heeft die ook over de koloniën gepubliceerd, want er hebben 1819-1820 artikelen (jubel-verhalen) in de Groninger Courant gestaan van een anonieme Groninger die een buitenplaats nabij Frederiksoord heeft.
– Met kolonie 3 zijn ze even in de bonen. Dat is Willemsoord en dat ligt bij Steenwijkerwold. Ze zullen bedoelen kolonie 2, de in 1819 gerealiseerde uitbreiding van Frederiksoord, de eerste bewoners heb ik verzameld op http://www.schackmann.nl/proefkolonie/Archief/181912Frederiksoord2.html
en http://www.schackmann.nl/proefkolonie/Archief/182208Frederiksoord2.html
– Kolonie 4 was toen (1821) de aanduiding van Wilhelminaoord.
– Het logement staat er nu nog, al heet het dan nu Hotel Frederiksoord en heeft het 534.000 verbouwingen achter de rug. MAAR DIT IS DE EERSTE BESCHRIJVING OVER HOE HET TOEN INGEDEELD WAS!!
– Het ‘Bosch’ is het Sterrebos, wat toentertijd een bedenkelijke reputatie kreeg als ‘een bij de kolonie gelegen bosch, waar de kolonisten van beiderley kunne tot laat in den avond vertoeven en zich aan allerlei losbandigheid overgeven.’
Dat hebben de dames blijkbaar niet meegekregen. Ze zijn helemaal uitermate positivo. Louter vlijtige kolonisten in zicht, terwijl er toen al een aantal weggestuurd/weggevlucht waren en er een aantal met groot chagrijn rondliepen. Wat ze over de school zeggen zal echter absoluut waar zijn, dat liep daar helemaal perfect.
Heel erg fijn, Harry, deze zij-bijdrage aan de geschiedenis van de kolonien.
Wil
@Wil,
Van der Hoop (1775 – 1826) was geboren in Arnhem, maar zijn moeder kwam uit Groningen. Ze was een telg uit het burgemeestersgeslacht Wolthers. Met haar verhuisde hij na de dood van zijn vader op elfjarige leeftijd naar Groningen. Zij hertrouwde met mr. Hendrik de Sandra Veldtman, heer van Slochteren, waarna zij met haar kinderen introk op de Fraeylemaborg. Daar groeide Van der Hoop dus verder op.
Van der Hoop trouwde in 1797 met de hoogleraarsdochter Arnoldina Thomassen à Thuessink. Uit hun zoon Evert stamt de familie Thomassen à Thuessink van der Hoop (van Slochteren).
Zie:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Abraham_Johan_van_der_Hoop
Van der Hoops dochter Elisabeth trouwde later met de zeer welbekende staatsman Guillaume Groen van Prinsterer. Zie over haar:
http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/DVN/lemmata/data/Hoop
Jammer dat er een einde komt aan dit prachtge reisverslag, maar de uitsmijter vergoedt veel. Tegenwoordig is het eerder omgekeerd: voor weinig geld reis je de halve wereld over maar of urenlang opgepropt in de krappe stoelruimte van een chartervliegtuig zitten goed voor het lichaam is – om maar te zwijgen van het vette voedsel en de sloten drank die de gemiddelde toerist al dan niet tijdens een all inclusive vakantie naar binnen werkt – valt nog te bezien…
Wat een prachtig eind. Met een platte beurs komt menig vakantieganger deze weken weer thuis