Hoe de duivel aan Groningers verscheen

“Dat in de provincie Groningen de oude verscheen in de gedaante van eenen hond of van een kalf, wisten wij sedert langen tijd, maar thans ontdekken wij, dat dezelve zich in het Oldambt dikwijls aan het bijgelovige volk vertoont in eene andere gestalte, aan welke men den naam van hommelstommel geeft. Dit verschijnsel is van boven als een paard en van onderen als een mensch. Tevens bespeuren wij nu eerst, dat in het Gooregt en in Drenthe de heksen dikwijls en zeer algemeen in de gedaante van hazen verschijnen. De verhalen welke nopens deze omwandeling en veelvuldige verschijningen onder het volk in omloop zijn, zijn zo buitensporig en beuzelachtig, dat het waarlijk zeer gunstig op de lachspieren werkt, wanneer men dezelve hoort vertellen.”

Bron: W. in Antiquiteiten (1823) pag. 140, 141.

Commentaar: Behalve de hond, komen me al deze verschijningen onbekend voor. Wat mij betreft lijkt het er dan ook op, dat de schrijver (Nicolaas Westendorp) zijn eigen ‘buitensporige beuzelachtigheden’ projecteerde op het volk. Als ik het wel heb speelde zijn klassieke achtergrond hem hierbij parten – zo is de hommelstommel het omgekeerde van een centaur.

Het vervolg.