Dwars door Domelaland
Geplaatst op: 2 juli 2014 Hoort bij: Het Noorden 11 reactiesMet de trein naar Sneek. Teruggefietst langs Joure, Heerenveen en de Opsterlandse Compagnonsvaart.
In Sneek bleek de Solar Race net te beginnen – het eerste wat ik er hoorde omroepen was de Groninger equipe, die na het verbranden van haar boot bij de Blauwe Stad een leenboot had bemachtigd. Het was er vrij druk bij de Waterpoort:
Snel naar Heerenveen. Wim Duisenberg zijn ze hier nog niet vergeten:
In het Museum Willem van Haren was er een met veel merchandise omgeven tentoonstelling van wijlen de rockzanger Herman Brood:
Maar daar kwam ik niet voor. Ik kwam voor de Domela Nieuwenhuisafdeling. Maar die werd nou net opnieuw ingericht, zodat niet alles te zien viel. Wel nog vele portretten van Us Ferlosser, zoals deze:
Zoals bekend ondernam Domela niets tegen de persoonsverheerlijking, wat hem door politieke kameraden ook wel kwalijk genomen is. Ik vroeg me vanmiddag in dat museum af of hij misschien ook aan die portretten verdiende, zoals Hitler later flink aan de zijne verdiende. Dat zou de lankmoedigheid van Domela dan kunnen verklaren. Het geld kon hij immers goed gebruiken.
Een ouder echtpaar zat in stille contemplatie voor de gereconstrueerde werkkamer van Domela. Met de pingeltjes van mijn camera was ik duidelijk een stoorzender in deze gewijde stilteruimte, waarin het schrijfbureau het hoogaltaar vormde:
In een vitrine lag een heel dik album, door zijn vrienden gevuld in 1904, toen Domela zich 25 jaar voor de socialistische beweging had ingezet:
Omdat ik wilde weten of de broer van mijn overgroetmoeder erin voorkwam, vroeg ik in de museumbibliotheek of er een uitgave was met alle namen. Een oudere vrijwilliger met een mooie witte baard keek voor me en kwam op de proppen met de originele albumbladen, die beplakt waren met brieven, onder meer van een Kropotkin, Alexander Cohen en Titia van der Tuuk. Het was dus geen album met handtekeningen, zoals ik meende, maar meer een brievenboek. Helaas kwam de broer van mijn overgrootmoeder er niet in voor.
Verder maar weer – een hybride topgevel in Gorredijk:
De Opsterlandse Compagnonsvaart, ooit de ader voor afvoer van turf:
Sluis en sluiswachterswoning bij Lippenhuizen:
Gevelsteen op een ouwe veenboerderij:
Op afstand dacht ik dat er een antieke trekschuit lag. Maar het was een kleurig beschilderde Engelse canalboat:
Zo beland je nog eens ergens – of: in den vreemde kom je altijd iets bekends tegen. Klein Groningen ligt overigens vlakbij Moskou en Petersburg:
Voor Donkerbroek lag deze sampan jonk uit Hongkong:
Ook Donkerbroek – Jugendstil-topgeveltje met gemankeerde zonnewijzer:
Ernaast deze uitgeholde zandstenen gevel, waarvan de voegen intact zijn – hoe dit gebeurd is? De gevel ligt op het westen, maar dan zouden alle stenen min of meer aangetast moeten zijn:
Haule – het uithangteken van een glas-in-loodboerderij:
groninganus 
De kalkzandstenen van veel van die roze huisjes komen van de kalkzandsteenfabriek Albino van de familie Roelfsema in Hoogersmilde: http://www.industriespoor.nl/Roelfsema.htm
Tineke Roelfsema heeft samen met Bernardine Beenackers een boekje gepubliceerd met nog bestaande huizen: “Huisjes van zand”: http://kleioskoop.nl/projecten/kalkzandsteen-huisjes-van-zand . Ook het huis van mijn buren uit 1906 aan de Hereweg in Meeden staat er in. De identiek aangetaste muur staat op het oosten. De kalkzandsteen komt er na de winter in dikke schilfers af. Het lijkt me dat ze door bevriezing los komen. Aardig is dat in die zachte stenen de initialen van de buurkinderen staan gekrast. Van hen kochten we zeven jaar geleden ons huis.
De aangetaste gevel lijkt me het gevolg van een verkeerd uitgevoerde gevelreiniging. Daarbij is de bakhuid van de stenen aangetast, of zelfs de hele glazuurlaag weggestraald. Door het indringen van vocht brokkelt de steen dan af. Je ziet het helaas vaker.
Bericht voor de lezer: De reactie van Frans is door het systeem opgehouden omdat ze meerdere links bevat. Martin heeft deze reactie dus niet gezien heeft voordat de zijne hier verscheen en hij reageert dus niet op Frans!
The Queen Bee – het vaartuig gefotografeerd te Donkerbroek – was in de zeventiger jaren van de vorige eeuw een opvallende verschijning op de Nederlandse wateren. Ze lag destijds ook enige tijd niet ver van het Centraal Station te Amsterdam.
Dit schip is evenwel geen sampan, maar een Chinese jonk. Sampan betekent oorspronkelijk ‘drieplank’ en slaat aldus op kleine vaartuigen. Deze boten worden gewoonlijk roeiend of wrikkend voortbewogen, Heel soms zijn ze uitgerust met een zeil. The Queen Bee was een meermast zeilschip met een gigantisch zeiloppervlak en een roer ter grootte van een schuurdeur.
Een oceaanwaardig schip, onttakeld te Donkerbroek. Kan de teloorgang van de ambachtelijke scheepsbouw symbolischer verbeeld worden dan op deze foto van Groninganus? Dunkt mie nait.
Dank voor de verbetering, die ik nu ga doorvoeren!
De queen bee is jarenlang in mijn bezit geweest ik vind het erg jammer om te zien dat ie er weer zo slecht bij ligt
Interessante tocht buiten je provinciegrens.
PS: hoeveel km op de teller? Lijkt me een behoorlijke rit.
Het was ongeveer 100 kilometer.
Mooie tocht langs voor mij bekende plaatsen, vaarten en wegen.
Je laat hier weer mooi zien dat je op de fiets veel meer fraaie details ziet dan in de auto. 🙂
Leuk, en veel bekends, Donkerbroek waar ik woonde, De compagnonsterfeart waar ik vaak langs fietste, En al die andere plekjes!