Ommetje Kuzemer

Aduarderdiepsterweg – jong paard schuurt zich aan betonpaal:
DSC00580
Hoendiep voorbij Enumatil – deze gaf maar een paar druppels af:
DSC00595
Bij Briltil – ondanks het instabiele weer vloog deze meneer met zijn luchtscooter naar het westen:
DSC00605
Zijn voorland gezien vanaf ’t Faan:
DSC00615
Schuur op ’t Faan:
DSC00620
In Niekerk onweersgerommel, maar ik dacht dat ik de dans wel weer zou ontspringen. In Oldekerk begon de twijfel:
DSC00627
Wat dichterbij de bui, in een bocht:
DSC00630
Nu toch maar even in een bushokje gedoken:
DSC00632
Net op tijd:
DSC00640
Het voordeel van zo’n bui is dat alles wat groen is enorm opfrist. De ijskelder van de Kuzemerkooi:
DSC00643
Kuzemerweg:
DSC00649
Tel uw zegeningen één voor één, maar dan anders gezegd op een bordje langs de Kuzemerweg:
DSC00652
Hoek Kuzemerweg en Kloosterpad:
DSC00656
Bij het Kloosterpad stak ik even een dam van een weiland in, om naar de lucht te kijken. Bleken daar een paar reeën rond te struinen, voorop een geit, die de richting bepaalde, achter haar aan een jonge bok:
DSC00667
Hier en daar werd een hapje geproefd:
DSC00671
Ze hadden me wel in de gaten, maar waren niet echt schuw. Ze eindigden hun tocht ook vrij dichtbij – laatste beeld van het bokje vlak voordat het achter een bosschage verdwijnt:
DSC00694
Maarsdijk:
DSC00707
Hoek Hoendiep en Lettelberterdiep, Enumatil:
DSC00716
Bij de Poffert droogde een aalscholver zijn vleugels:
DSC00722
Wat er aan de achterkant zo uitzag:
DSC00726


Rondje Lieveren – Enumatil

Man heeft zich met campingstoel op de dijk van de Gouwe geposteerd en zit een boekje te lezen:
DSC00332
Wisselend bewolkt:
DSC00334
Er liepen dus maar liefst 28 ooievaars rond op een stuk hooiland, dit zijn er 11:
DSC00347
Achter de wagen aan:
DSC00353
Vleeskoeien bij Foxwolde:
DSC00378
Het tolhuisje daar, nu eens van de zijkant:
DSC00390
Weehorsterweg onder Roden – een dikke bult zand, helemaal bezet met kamille:
DSC00413
Het Lieversche  of Oude Diep:
DSC00416
Langs het paadje naar de vistrap groeit uitbundig deze grijsgroene plant met donkerrode bloempjes. Bijvoet blijkt de naam (met dank aan Hendrika):
DSC00424
Lieverschediep, stroomafwaarts van de vistrap:
DSC00425
Beetje langs deze beek zitten struinen, tot ik een paar mensen met enorme macro-lenzen tegenkwam. Twee dagpauwogen op koninginnekruid (alweer dank aan Hendrika), met op de achtergrond nog een hooibeestje:
DSC00433
Parende juffertjes:
DSC00442
Koevinkje:
DSC00458
Het wordt een goed lijsterbessenjaar (trouwens ook aan appels geen gebrek):
DSC00465
Mensingebos:
DSC00468
De kerk van Roden was open. Romaans doopvont:
DSC00472
Bij het orgel, geschonken door de familie Hoppinck in 1776, zit een gedicht van Lucas Trip, destijds een nationale beroemdheid. Erboven uitbundig rococo-snijwerk:
DSC00478
Dat bekroond wordt met een eekhoorn:
DSC00481
Bij de Zulthe wordt een boerderij, rijksmonument, grondig gerestaureerd. Dit is het stookhuis:
DSC00483
Een eind verderop stond een blaarkopkalfje te drinken en te pissen tegelijk. Helaas hield het met drinken op toen ik de camera in stelling bracht (het pissen hield nog even aan):
DSC00491
Tussen Leek en Midwolde veel boerenwormkruid in de berm,  waar aardig wat bijen en zweefvliegen op zaten:
DSC00498
Stuifmeelbolletjes:
DSC00509
Gerestaureerde boerderij in MIdwolde aan de achterkant:
DSC00528
Op het viaduct tussen Lettelbert en Oostwold deze atalanta:
DSC00533
Gezicht op richting Lettelberter Petten vanaf dat viaduct – de molen in de verte staat in Enumatil:
DSC00542
Vreemde wolkenlucht: aan de ene kant een soort vlokjes, aan de andere kant vegen.
DSC00550
Puttertje bij het Hoendiep zuidzijde:
DSC00557
Ook daar: dit spreeuwenjong op een hek:
DSC00568


Jong esdoornblad

DSC00395

DSC00396

DSC00397

DSC00401

Gezien bij de golfbaan in Roden.


Ooievaars op Onlander hooiland

Filmpje gemaakt vanmiddag om een uur of half twee, kwart voor twee. In totaal waren het er 28 stuks. Op datzelfde Onlander hooiland vlakbij Roderwolde fourageerden er een paar jaar eerder ook al een stuk of 12, maar dit sloeg natuurlijk alles.


Woestijnsprinkhanen in Groningerland

Woestijnsprinkhanen, zoals ze in 1748 over Engeland uitzwermden. Gravure in Thomas Pennant, A Tour in Wales (1781).

Woestijnsprinkhanen, zoals ze in 1748 over Engeland uitzwermden. Gravure in Thomas Pennant, A Tour in Wales (1781).

Terwijl een enorme veldmuizenplaag, die vooral in het Oldambt huishield, ogenschijnlijk even verminderde, leek het of zich eind september 1824 een nieuwe “verwoestende geesel” aandiende: er kwamen woestijnsprinkhanen neer, het eerst op de Oostwolder- en Finsterwolderpolder en wat later op de Noordpolder, bij Ulrum en ten zuiden van de stad Groningen. Gelukkig ging het slechts om geringe aantallen; bij Emden, in Oost-Friesland, waren het er wat meer.

In stukken die andere kranten grif overnamen, berichtte de Groninger Courant over de komst van de Gryllus migratorius, zoals Linnaeus het beestje had genoemd. Daarbij ging het blad uitgebreid in op de ‘natuurlijke historie’ van het dier, “om het oordeel van het publiek op ware gevolgtrekkingen te bepalen”. Zo zou de woestijnsprinkhaan in zijn vlucht sterk lijken op het insect, “’t geen wij vileinbijter of glazenmaker (Libella) noemen”, al was de sprinkhaan veel zwaarder en had hij extra springpoten, waarmee hij minstens 9 meter afstand kon overbruggen. Een wijfje droeg wel 150 eieren, die het in ‘t najaar afzette en die in het voorjaar uitkwamen. Na vier verpoppingen begon in juni “hunne hooge vlugt, met den wind heinde en verre voortgezweept”.

Het blad meldde dat de woestijnsprinkhaan slechts in warme nazomers vanuit Libië en Arabië overkwam, en dat hij in 1747 en 1748 “ontzettend veel schade” had aangericht in Silezië, Polen, noordelijk Duitsland, Nederland en Groot-Brittannië. In september 1747 bereikte hij op een zuidoostenwind deze noordelijker gelegen Europese contreien via Walachije, Moldavië, Zevenbergen en Hongarije. Aanvankelijk schonk men er weinig aandacht aan, tot de afgezette eieren in april 1748 uitkwamen en in juni het zwermen begon.

“zoodat in het midden van die maand de verwoesting, door hen aangerigt in het gras en opgeschoten graan , alom de aandacht der regeringen tot zich trok, doch niet meer konde worden gestuit, en zij in augustus en september zich heinde en ver verbreidden.”

Hieruit moest de les getrokken worden dat een vroegtijdige bestrijding veel ellende kon voorkomen. Al kon een strenge winter ook handig zijn – die van 1748 op 1749 maakte een eind aan de woestijnsprinkhanenplaag.

Overigens bracht de krant graag een onderscheid aan met een inheemse sprinkhaan, die zich in Drenthe en Westerwolde blijkbaar wel eens tot een plaag ontwikkeld had: de locusta Germanica.

Bron:

Groninger Courant van 28 september en 12 oktober 1824.

 


‘Boer tussen kunst & koren’

scan_0100 (2)

Vandaag op de kop af 54 jaar geleden, stond Albert Waalkens op de cover van de Katholieke Illustratie.

Binnenin het blad, later opgegaan in de Nieuwe Revue, vind je een uitgebreid beeldverslag. De boer uit Finsterwolde dankte de ongewone belangstelling aan het feit dat hij “doelbewust nieuwe wegen heeft ingeslagen”. In en om zijn boerderij zag men namelijk een grote collectie abstracte kunst. Zelfs aan zijn verschijnling kon je het merken:

“De heer Waalkens laat tot in zijn uiterijk zien, dat hij de moderne kunst is toegedaan. Hij ziet er uit als een schilder, compleet met kortgeknipte baard, golfbroek, kleurig hemd en sportjasje. Niets aan hem verraadt de boer, zoals men gewend is zich die voor te stellen.”

Vooral de kunstenaar Siep van den Berg was ruim met zijn werk in Finsterwolde vertegenwoordigd. Waalkens leerde hem als leerling op de Middelbare Landbouw School in Groningen kennen en ze raakten bevriend: Van den Berg was degene die de toch al bestaande kunstliefde van Waalkens aanwakkerde en omboog naar het moderne. En ook was Van den Berg er de oorzaak van, dat Waalkens een kunstgalerie begon.

Dat kwam zo. Waalkens zou voor zijn oude vriend een tentoonstelling organiseren in het pas opgeknapte gemeentehuis van Finsterwolde, maar mocht daar nog geen spijker in de muur slaan. Reden om de expo te verplaatsen naar Waalkens’ ongebruikte koestal, die voor dit doel helemaal verbouwd werd . Aanvankelijk zou het een eenmalige aangelegenheid zijn, maar een Amsterdamse galeriehouder kreeg er lucht van en die wist Waalkens over te halen er een permanente zaak van te maken.

Bij de opening was de opkomst zo groot, dat voor het eerst in het bestaan van Finsterwolde er het verkeer geregeld moest worden. Omdat de zaak vlakbij de destijds nogal veel gepromote Groene Kunstweg lag, kwamen er ook geregeld Duitsers en Scandinaviërs langs. “Er zijn zelfs mensen die er een fikse reis uit Leeuwarden voor over hebben”, aldus de Katholieke Illustratie, die daarmee vast een grapje van Waalkens overnam.

Dit exemplaar van de Katholieke Illustratie kreeg ik onder ogen dankzij filmer Buddy Hermans. Hij maakt momenteel een documentaire over Albert Waalkens met de werktitel ‘Boer tussen Kunst en Koren’. In april volgend jaar gaat de film in première in de Klinker in Winschoten. Dan is het tien jaar geleden dat Waalkens overleed.


“Je kunt er pas over oordelen als je er geweest bent”

“Je kunt er pas over oordelen als je er geweest bent”, was een kreet die een jaar of dertig à vijftig geleden voortdurend tegen bestrijders van de Apartheid werd ingebracht. En ja, ik heb hem in een discussie ook wel eens aan moeten horen.

Het is natuurlijk volstrekte kolder – dezelfde mensen die deze kreet aanhieven hadden meestal wel hun mening klaar over Cuba of de Sovjet Unie, zonder dat ze die staten ooit bezochten. Van buitenaf is vaak ook een globaler oordeel mogelijk dan van binnenuit.

Tegenwoordig hoor je de kreet nooit meer en terecht niet. Stel je voor dat we over Isisland steeds zouden moeten horen: “Je kunt er pas over oordelen als je er geweest bent”.

Als je er geweest bent, kan je dat niet eens navertellen.

Naar aanleiding van


Onlander hooierij

DSC00240
Iemand die zeg 25 jaar in coma lag, zou, aangenomen dat zijn geheugen nog intact was, toch wel heel vreemd tegen dit plaatje aankijken. Destijds ging het hooi nog niet in rollen. De zichtbare stadsgebouwen zijn ook nieuw voor hem.


De kerk van de Friese kampvechters. En een hijgend hert

De toegangsdeur is zo te zien wel eens tegenaan getrapt:
DSC00095
Eerst maar eens een rondje eromheen – de kerk van Westerwijtwerd oogt dan nog vrij gewoon:
DSC00098
Aan de achterkant zat ooit een halfronde koorafsluiting, een romaanse absis als in Oldenzijl, maar die is in de negentiende eeuw vervangen door een rechte muur:
DSC00099
Bij het koor dit Jugendstil-grafmonument voor onbekende personen:
DSC00100

Magisch momentje: terwijl ik het schip binnenkwam, fladderde een vlinder voor me uit in een streep zonlicht voorbij de orgelbeun. Helaas wilde het beestje niet in dat zonlicht blijven fladderen of anderszins poseren. Hij kon ook hoog komen gezien de gewelven – baksteengotiek in diverse metselverbanden:
DSC00108
Was helemaal vergeten dat hier de befaamde muurschildering uit het begin van de veertiende eeuw te zien is van de twee Friese kampvechters, verbeeldende de strijd tussen Goed en Kwaad. Let speciaal ook even op hun kapsel, dat tegenwoordig  weer in de mode is bij vooral voetballers en voetbalsupporters
DSC00112
Welke nou Het Goede vertegenwoordigt?  Rechts de zwaardvechter met zijn ronde schild:
DSC00114
En links een krijger met ‘kletsie’ of lans. Zo’n kletsie zou ook heel multifunctioneel gebruikt kunnen worden als polsstok, maar daarvoor lijkt me dit exemplaar toch wat te kort. Maar misschien heeft de restaurator een stuk niet terug kunnen vinden? Hoe de aanhangsels van ’s mans schild werken, is me ook een raadsel: DSC00115
Nont, of een Friese vechthond:
DSC00117
Op het koor onder meer het graf van Anna Cnol, die in 1646 overleed. Als wapen voerde ze een edelhert dat uit een bos tevoorschijn springt (naar Psalm 42?):
DSC00130
Simpel ‘gefiguurzaagd’ koorhek, dat misschien een gesneden empire-exemplaar verving:
DSC00143
Dubbele vergrendeling bij de toren:
DSC00152


Rondje Westerwijtwerd

Boer bij Thesinge doet kleurenstudie met agrarische materialen:
DSC00052
De sterkste man van Thesinge deed intussen enig zwaar werk:
DSC00058
Klaverveld met stadssilhouet:
DSC00065

Een eindje verderop stond een file auto’s.  Toen ik de kleurenstudie fotografeerde, was een ouder echtpaar op e-bikes gepasseerd. Daarvan bleek de man tegen het asfalt gesmakt. Volgens een omstander was geen sprake van een aanrijding,  de man zou ‘uit zichzelf’ gevallen zijn. Hij zat verwezen rechtop de weg, omringd door een hele groep passanten. Op het asfalt lag een flinke plas bloed. Zorg was er voldoende aanwezig en iemand had de ambulancedienst ook al opgeroepen, dus ik ben maar snel doorgereden. Wel weer een ongeluk van een senior met een e-bike, intussen.

Graanvelden bij Sint Annen:
DSC00066
Bij Sint Annen – de verdeling van schaduw verloopt niet altijd zo dat het schaap met de grootste schaduwbehoefte aan zijn trekken komt:
DSC00077
Tussen Sint Annen en Westerwijtwerd: tractor te koop, wel een opknappertje:
DSC00079
Afgesloten oprijlaan naar boerenplaats bij het Kardingermaar – deze staat waarschijnlijk op instorten door aardbevingsschade:
DSC00082
Watermolen bij het Westerwijtwerdermaar, gezien over een maisveld heen:
DSC00089
Bij de kerk van Westerwijtwerd:
DSC00091
Schuur in aanbouw te Boerdam bij Middelstum:
DSC00157
Boterdiep of Deelstermaar tussen Fraamklap en Onderdendam:
DSC00162
Bij Onderdendam waren de futen die ik van het voorjaar ook al eens fotografeerde, bezig met hun tweede nest. Er lagen al drie eieren in, maar het ouderpaar was nog druk bezig met woningverbetering:
DSC00165
Ik vond hem nogal een uitslover:
DSC00172
Koe aan stik bij verlaten huiswierde, Onderwierum:
DSC00194
Hek langs het fietspad tussen Onderwierum en Winsum:
DSC00202
Oprijlaan naar vervallende boerderij:
DSC00213
Sleepbootje uit (oorspronkelijk) Haarlem aan steigertje te Winsum:
DSC00217
Dorpsgezicht Winsum:
DSC00219
Een nieuwe voorgevel bij Sauwerd (dacht ik). Ze zullen er vast nog een zaag langs halen:
DSC00224
Brandganzen bij Harssens:
DSC00228


Grote Karekiet

Halteweg tussen Sint Annen en Westerwijtwerd, vlakbij de spoorwegovergang. Met dank aan Peter en Jan die wisten wat voor vogel het is, die hier onzichtbaar verscholen in het riet zingt.


Waarom Trump de verkiezingen wint

“Finally, do not discount the electorate’s ability to be mischievous or underestimate how any millions fancy themselves as closet anarchists once they draw the curtain and are all alone in the voting booth. It’s one of the few places left in society where there are no security cameras, no listening devices, no spouses, no kids, no boss, no cops, there’s not even a friggin’ time limit. You can take as long as you need in there and no one can make you do anything. You can push the button and vote a straight party line, or you can write in Mickey Mouse and Donald Duck. There are no rules. And because of that, and the anger that so many have toward a broken political system, millions are going to vote for Trump not because they agree with him, not because they like his bigotry or ego, but just because they can. Just because it will upset the apple cart and make mommy and daddy mad. And in the same way like when you’re standing on the edge of Niagara Falls and your mind wonders for a moment what would that feel like to go over that thing, a lot of people are going to love being in the position of puppetmaster and plunking down for Trump just to see what that might look like.

Quote uit de weloverwogen, tragi-hilarische prognosticatie van Michael Moore, waarom Trump de verkiezingen zal winnen.

Eenzelfde voorspelling had je mutatis mutandis ook op Brexit kunnen loslaten. Of kan je straks op Wilders loslaten. Democratie verkeert in zijn tegendeel zonder verantwoordelijkheidsbesef in het stemhokje.


Rondje Abelstok

Gezicht op de kosterij van Leegkerk vanaf het kerkhof van Hoogkerk:
DSC09934
Kleiwerd:
DSC09940
Er werd wat groots verricht bij de Dorkwerderbrug:
DSC09945
Boerenhang- en sluitwerk:
DSC09946
Samenklittende kudde roodbont vee; op de achtergrond het kennelijk wat hoger gelegen Adorp:
DSC09951
Paaseilandkunst op schuur in Wehe-Den Hoorn:
DSC09969
Mernaweg bij Wehe – iemand reed hier met een grote tractor achteruit het graan in. Kan me haast niet voorstellen dat de teler dat zelf deed:
DSC09972
Zuring bij graanveld onder Klein Maarslag, tussen Abelstok en Warfhuizen:
DSC09981
Vervallend oud pandje aan de overkant van de Vaart Oostzijde, Warfhuizen:
DSC09984
Let vooral ook even op de kade, die hier op instorten staat:
DSC09985
Gezicht vanaf de dijk tussen Schouwerzijl en Schaphalsterzijl
DSC09991
Stoppelveld bij Schaphalsterzijl:
DSC09996
Dijkpassage bij Schaphalsterzijl:
DSC09998
Buizerd bij Alinghuizen kent kunstje (“Kijk mama, op één poot”):
DSC10007
Klaar om op te vliegen:
DSC10009
De Reitdiepdijk bij Garnwerd was zwaar bezet met Jacobskruiskruid. Enerzijds een mooi gezicht, maar ik kan me niet voorstellen dat de manegehouder even verderop dat leuk vindt. Zou hier überhaupt nog wel aan begrazing worden gedaan?:
DSC10014
De kruin van de dijk:
DSC10015
De brug ging net open:
DSC10018
Wierum – haas in de klaver:
DSC10026
Op Paddepoel is een oude boerderij prachtig gerestaureerd:
DSC10031


Marilyn Monroe in Kropswolde

Het krot tegenover station Kropswolde wordt steeds meer een reclamezuil voor commerciële en ideële reclame – vanuit de trein gekiekt:

DSC09744

Dat Juicelake, een wat kinderachtige vertaling van Sappemeer, is een webshop voor t-shirtjes en zo.


Hamersweg bij zomeravond

Foto’s maandagavond op twee momenten gemaakt aan de Hamersweg:
DSC09758

DSC09762

DSC09764

DSC09767

DSC09771

DSC09816

DSC09817

DSC09818