Bij de Riete of Braandkoele

Uit een stapeltje ongesorteerde paperassen en boeken viel deze ansichtkaart van Dwingeloo, verstuurd in de jaren vijftig. Afgebeeld zijn de Riete of de laatste braandkoele op de Brink aldaar, d.w.z. een kuil voor bluswater op de voorgrond met een sluisje voor periodieke aanvulling met regenwater, en op het middenplan de muziekkoepel waar regionale fanfares in de zomer onderling een concours hielden, terwijl je op de achtergrond een ouwe Saksische boerderij met meerdere baanders en woningen naast een moderner , vooroorlogs middanstandspand ziet staan.

De ansichtkaaart is verstuurd door een mevrouw Dolfing-Dolfing, een boerin. aan mijn grootmoeder die op dat moment (weer eens?) in het Wilhelmina Ziekenhuis te Assen lag. Waarschijnlijk kenden ze elkaar van de Boerinnenbond of de Plattelandsvrouwen. Met haar vriendelijke geste wild mevrouw Dolfing mijn grootmoeder (mevr. Vondeling) aan thuis herinneren. Waarschijnlijk is de ansichtkaart naderhand als tijdelijke bladwijzer beland in het laatste Sinterklaascadeautje van mijn grootmoeder, namelijk Kameleon Ahoy!, uit de bekende kinderboekenserie rond de vrolijke tweeling Hielke en Sietse. Met zo’n cadeau gaf mijn grootmoeder blijk van haar Friese herkomst. Ze kwam van het Friese Roodkerk in de buurt van Giekerk. al groeide ze op in het Groningse Oosterzand bij Enumatil. Ze had een zeer hoge bloeddruk en leed bijgevolg aan een nierkwaal. Zo heel gediscipineerd ging ze daar overigens niet mee om. Toen mijn grootvader haar eens snapte met zoute haringen – die ze niet mocht hebben – mopperde ze: “De zwien”n wilt nog nait vreten, dat zoltloze spul”. Op sinterklaasdag merkte ze tegen opa op het net of ze met allemaal naalden gestoken werd. Signaal waarschijnlijk van de hersenbloeding die haar even later dodelijk trof.

Het Kameleonboek was een posthuum cadeau, herinner ik me nu, werd na haar dood gegeven,

Die braandkoele op de ansichtkaart was een lokale beroemdheid en is tot eind jeren zestig veel vaker gefotografeerd. Waarschijnlijk de lokale roem ook te maken met de dorpsbrand die het dorp Dwingeloo in 1923 trof, de kerk.de synagoge en meerdere boerderijen verwoestte, en een dode kostte.