Vliegerfoto’s van Erik K.
Geplaatst op: 26 augustus 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsenEric K. postte een aantal prachtige vliegerfoto’s op Flickr. Onder andere van de sluis te Gaarkeuken, de veerboot van Schier in de haven van Lauwersoog (slideshow), en de Zwartendijkster Schans bij Een.
Het is dezelfde kerk, maar heel anders
Geplaatst op: 22 augustus 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsenOp speciaal, herhaald verzoek de foto van de kerk van Westeremden die ik zaterdag maakte op dezelfde positie die Henk Helmantel betrok voor het maken van zijn schilderij.
Zoals ik al opmerkte, zijn er grote verschillen. De kerkbanken zijn nu rood (of roodachtig bruin) en het koorhek heel donkerbruin. Bovendien heeft de kerkbeheerder de ramen op het koor weer opengewerkt, zodat het licht je tegemoet komt. Bij Helmantel zit er ook altijd iets extra’s in zijn weergave, een mystiek ‘je ne sais quoi’, die op zo’n globale foto van een kerkinterieur mist. Ik had daar nog aan kunnen toevoegen dat Helmantel het interieur met een wijdere hoek opnam, maar dat vond ik eigenlijk niet zo terzake doen.
De kluten van Breebaart
Geplaatst op: 21 augustus 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsenBegin jaren negentig woonden er drie vogeltekenaars en -schilders in de Oosterpoortwijk. Met dat gegeven wilde ik wat doen voor onze wijkkrant, maar toen overleed Roland Groenendijk, en verhuisde Erik van Ommen. De laatste heeft sindsdien ettelijke boeken gemaakt met co-auteurs, onder andere over de grauwe kiekendief en de zwaluw. Nu is er een boek van hem uit over de kluut. Perrie Hoekstra filmde Van Ommen, terwijl hij in de Breebaartpolder kluten zat te portretteren:
Kees Willemen online
Geplaatst op: 19 augustus 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsen
UK-cartoonist Kees Willemen, op de foto in actie op de KEI-markt, heeft sinds kort een website over zijn sneltekenaars-activiteiten. Kees toont er enige staaltjes van zijn kunnen en doet zijn tarieven voor een middagje tekenen uit de doeken. En er staat zelfs een heuse flash-movie op de voorpagina.
Work, buy, consume, die
Geplaatst op: 11 augustus 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsenGezien op het Zuiderdiep. In zo’n passepartout waarmee buitenreclamefirma’s illegaal plakruimte op bouwschuttingen claimen, zit dit keer geen poster. In plaats daarvan zijn er met een of meerdere sjablonen vier beeldmerken neergezet, die een bekende anti-materialistische slogan kracht bijzetten:

De beeldmerken zijn van McDonalds, BMW, Heineken en DHL. Het ensemble is een aftreksel van een Boomerang-kaart die drie jaar geleden verscheen, naar het schijnt een Gronings ontwerp.
Waar de sjabloonkunst vandaan komt, lijkt ook duidelijk. Pal naast de bouwschutting bevindt zich de de linxe Woonwinkel, waarvan de leden ook graag sjabloontjes maken:

“Ingang vrijlaten”
Geplaatst op: 28 juli 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsen
Garagedeur aan de Tuinbouwdwarsstraat. Ik denk niet dat het bedrijf erachter momenteel veel klandizie trekt.
Preventief onderhoud
Geplaatst op: 28 juli 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsen
Nummer uit 1956 van het Amerikaanse legerblad waar Will Eisner voor tekende.
Ter afkoeling
Geplaatst op: 28 juli 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsenWilt u afkoelen, bestudeer dan intensief het onderstaande schilderij, waarin het vriest dat het kraakt. Dit allerkoudste wintergezicht werd speciaal voor u, lezer van Gelkinghe, geselecteerd. Beschouwing is een probaat middel tegen oververhitting, in een oogwenk zult u merken dat uw gevoelstemperatuur vele graden zakt. Bovendien is het bekijken nog cultureel verantwoord ook:

Swingende Herebrug
Geplaatst op: 23 juli 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsenDe Herebrug heeft sinds kort een hobby:
De Oosterbrug probeerde het na te doen, maar dat ging faliekant verkeerd.
De Toekomst, Taco Mesdagplein
Geplaatst op: 7 juli 2008 Hoort bij: Geschiedenis, Kunsten 13 reacties“De ingang van het gebouw werd en wordt nog gevormd door een poort, versierd met beeldhouwwerk van A. van der Lee.”

“De beide opgaande zijden dezer poort worden gevormd door twee meer dan levensgrote figuren. Aan de ene zijde een landarbeider met zijn schop…”

“…aan de andere kant een industrie-arbeider met zijn voorhamer. Zij zijn de symbolische voorstellng van de arbeid, waarop heel de maatschappij steunt.”

“Op hun nekken rust een fries, waarin een zinnebeeldige voorstelling is gebeeldhouwd. In het midden gaat de zon op over een betere, meer op broederschap gebaseerde wereld en over die zon heen reiken twee figuren elkaar de hand, als symbool van de saamhorigheid van alle mensen.”

“De mannenfiguur rechts, met de vlag, wijst aan hen die volgen de weg naar die betere wereld…”

“…aan de andere zijde geven de figuren van een man met vrouw en kind en van de oude man aan, dat de betere wereld slechts bereikt zal worden als allen eendrachtig optrekken.”

“Moge deze allegorische voorstelling van het coöperatieve streven velen inspireren om mede te strijden voor een rechtvaardiger samenleving. Het is slechts een strijd van den geest, niet van het geweld, doch hij moet gevoerd worden voor de toepassing van het coöperatieve beginsel, op het practische leven van alle dag en onze strijdleuze is: Eén voor allen, allen voor één!”
In het voorjaar van 1913 verhuisde coöperatie De Toekomst haar bakkerij en bedrijfskantoren naar het Taco Mesdagplein, nadat ze als grootwinkelbedrijf aan de Coehoornsingel uit haar jasje was gegroeid. De geciteerde passages komen uit het tamelijk zeldzame gedenkboekje De Toekomst 50 jaar; Geschiedkundig overzicht van de Coöp. Productie- en Verbruiksvereniging ‘De Toekomst’ u.a te Groningen, aan de hand van haar notulen samengesteld door den tegenwoordigen directeur H.A. Bastiaans (Groningen 1938).
Al is de Toekomst allang verdwenen, in het pand zit nog steeds een coöperatie, maar dan van schippers, voor de aankoop van oliën, vetten etc.
Ik was nog nooit in die straat geweest, maar had het fries wel eens gezien in een of ander boek over het socialisme hier in Groningen. Sinds medio mei, toen Suzanne een foto van het kunstwerk op Flickr plaatste, had ik al zin om het eens te gaan bekijken. Door de aankoop van dat gedenkboek kwam het er vanmiddag van.
Peizer paard wil bij de film
Geplaatst op: 30 juni 2008 Hoort bij: Drenthe, Kunsten Een reactie plaatsen
Glas in lood bij Smid & Hollander
Geplaatst op: 28 juni 2008 Hoort bij: Hoogkerk, Kunsten Een reactie plaatsenAl een paar keer was me in het voorbijgaan opgevallen, dat er een heel mooi glas in lood-ensemble moest zitten boven de hoofdingang van het Smid & Hollander-kantoor aan het Hoendiep in Hoogkerk. Gistermiddag er maar eens even aangebeld. Ik mocht binnen komen om het te fotograferen:

Helaas scheen de zon op dat moment niet:

De man die me binnenliet wist niet wie het kunstwerk gemaakt had. Maar volgens de datum 18 mei en jaartallen 1927 – 1967 linksboven is het aangebracht bij het veertigjarig bestaan van het bedrijf:

Het gebouw dateert van 1958, zo blijkt uit een ander kunstwerk dat aangeboden is door het personeel. Dit hangt in de vestibule en laat goed zien wat voor product de EsHa-fabriek maakt:

Schilderde Egbert Reitsma het klooster Ter Apel?
Geplaatst op: 2 juni 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsen
H. kwam afgelopen weekend langs met dit schilderij. Volgens hem is het heel knap geschilderd en komt het uit de sfeer van De Ploeg. Zelf vond ik er eerst niet zo heel veel aan, al deed de dunne verflaag me wel denken aan het feit dat Ploegers nogal eens met wasbenzine schilderden.
H. komt primair bij me met zulke werkjes, om aan de weet te komen waar het uitgebeelde vastgoed zich bevindt. Dat wist ik dit keer meteen: Ter Apel, het gaat om het klooster aldaar. Vanavond zag ik dat bevestigd aan de hand van wat foto’s in de kerkendatabank van de RUG – zie de bewijsstukken a, b en c.
Een veel hardnekkiger probleem betreft de vraag, wie het schilderij maakte. De op zichzelf al iele signatuur staat rechtsonder en is op de donkere achtergrond nauwelijks te lezen. Wel maakte ik er meteen Reitsma van, met nog geen enkele gedachte aan een concrete schilder. H., bij wie er ook geen belletje ging rinkelen, zocht de naam bij hem thuis op in het schilderslexicon van Scheen. Volgens hem kwam er dan maar één persoon in aanmerking: de gereformeerde Groninger architect Egbert Reitsma, die voor de oorlog in de stijl van de Amsterdamse School werkte, maar daarna zakelijker ontwerpen ging afleveren. Deze Reitsma was dus ook schilder, en als zodanig aangesloten bij De Ploeg.
Je bent dan benieuwd naar plaatjes om te kijken of er overeenkomsten in stijl zijn. Googelen met ‘schilder Reitsma’ leverde de website van de stichting Egbert Reitsma op, waar staat dat er nog niet zo lang geleden een tenoonstelling is geweest en dat er van Reitsma nu 110 schilderijen bekend zijn. Een daarvan staat op de laatst gelinkte pagina. Inderdaad lijkt er stijlovereenkomst in de nogal dunne behandeling van lucht, bomen en gras, al kan de wens ook de vader van die gedachte zijn, en dat moet maar niet.

In de allereerste Nieuwsbrief (pdf) van de stichting, uit september 2005, staat op de laatste pagina een handtekening van Reitsma. Vergelijk ik die met het signatuur op het schilderij van H., dat ik via Picassa hierboven wat duidelijker heb laten uitkomen (en van een bijschrift in wit heb voorzien) dan zijn er nogal wat verschillen. Maar een handtekening zetten met een vulpen op glad papier is ook wat anders dan een stroef doek signeren met een penseel en dunne verf. In elk geval zegt het ontbreken van de s op het doek niets – op papier blijkt die s een dun haaltje onderaan de t, die in beide gevallen dus wèl een neerwaarts gericht dwarshaaltje kent.
Uit diezelfde nieuwsbrief blijkt, dat Reitsma niet alleen nieuwe kerken – zoals de gereformeerde kathedraal van Andijk – ontwierp, maar ook oude kerken schilderde. De Groninger kunsthandelaar Han Vos heeft momenteel van Reitsma nog een interieur van de Groninger A-kerk op zijn site staan, dat hetzelfde vaag-mystieke heeft, als het doek van het klooster ter Apel. Ook in het handschrift lijken er overeenkomsten. Dat geldt eveneens voor enkele ingekleurde architectuurontwerpen (a, b) die ik van Reitsma op internet aantrof.
Maar ja, je verneukt jezelf toch ook niet graag. Tot een positieve identificatie heb ik nog niet kunnen besluiten. Bovenstaande foto’s zijn daarom inmiddels naar wat deskundigen gegaan. met de vraag of zij er hun licht eens over willen laten schijnen.
De isotypen van Gerd Arntz
Geplaatst op: 17 mei 2008 Hoort bij: Kunsten Een reactie plaatsenGerd Arntz was een Duitse grafisch ontwerper, die na Hitlers’ machtsovername naar Nederland vluchtte. Hier zou hij blijven. Hij maakte vooral isotypen of vignetten. Dingetjes die indertijd zo normaal waren, dat je eraan voorbijging. Inmiddels zijn ze lichtelijk gedateerd geraakt, en worden ze van de weeromstuit mooi. Je vindt er honderden in zijn web-archief.



Recente reacties