Een toonbeeld van levensvreugde

Pietje Segaar, ook wel Moal Pietje, was een Groninger stadstype, dat in 1901 overleed in het krankzinnigengesticht van Medemblik Wagenborgen. Van hem zijn er redelijk wat foto’s bewaard gebleven, maar wat hem nou precies tot zo’n populair mikpunt van camera’s maakte, is minder doorgrondelijk dan zijn voorkomen.

Bij toeval vond ik een later getuigenis van een oud-stadsverslaggever:

“Ieder kende Pietje en Pietje kende ieder. Elke morgen al vroeg liep hij in de Herestraat op en neer en raapte al de sigarenpeukjes op, die door de boemelaars ’s nachts waren weggeworpen. En dan liep hij verder de hele dag de Herestraat op en neer, rokend en met een gezicht waarvan de levensvreugde afstraalde.”

Een gelukzalige gek, kortom. Iedereen zou even gelukzalig willen zijn, maar weet ook dat de gekte er dan bijhoort.

Bron van de foto: RHC Groninger Archieven 1986-07271.

Wat zijn mollebonen?

Onlangs bleek me weer eens, dat er nog steeds verwarring bestaat over de molleboon die de Groninger zijn bekendste bijnaam verschafte. En dat terwijl de Wikipedia toch zo’n goede definitie geeft. Deze sluit althans goed aan bij de beschrijving die ik vond in een krant van bijna een eeuw geleden:

“De molleboonen vormen nog een echte Groninger versnapering. Wanneer een vreemdeling in Groningen komt. koopt hij direct in den een of anderen winkel eeri zakje molleboonen. Molleboonen zijn niets anders dan gewone paardeboonen, die tot aan ’t ontkiemen toe gekweekt, daarna gedroogd en vervolgens in den oven geroosterd zyn.

Over den oorsprong van ’t woord molleboon is men het niet eens. Sommigen beweren, dat mol eigenlijk molt = mout betekent. Anderen zeggen, dat ze oorspronkelijk gebakken werden in een mol, een langwerpigen ronden bak.

De bekende molleboonbrander was wel de heer Straatman aan ‘t Zuiderdiep, die dan ook als Hofleverancier het Rijkswapen boven de deur heeft. De firma Straatman — thans de heer Perdok — ontvangt nog heden ten dage bestellingen uit alle oorden des lands. ’t Is dan ook een heerlijke en tevens gezonde versnapering, zoo’n zakje Groninger molleboonen.

Een schilder werd eens geïnspireerd door deze half ontbolsterde boonen. Hij ontwierp prentbriefkaarten — werkelijk aardig, waarop molleboonen, in hun grille vormen gestyleerd werden tot koddige menschfiguren.”

Notitie: Straatman en Perdok waren beide brood-, koek- en banketbakkers. De mollebonen zullen ze gewoon in de oven hebben meegeroosterd tijdens het bakken van hun andere producten. Perdok zat oorspronkelijk aan de Schoolholm, maar nam per 1 mei 1914 de zaak van Straatman op Zuiderdiep 71 (nu een tapijthandel; nabij de Haddingestraat) over. In de Eerste Wereldoorlog waren de paardebonen kennelijk ergens anders voor nodig, maar in oktober 1918 kon Perdok het publiek verheugd meedelen, dat de mollebonen weer verkrijgbaar waren. In 1950 overleed hij, zijn weduwe zette de zaak nog tot zeker 1954 voort.