Bakkerij ‘De Tijdgeest’ (I)
Geplaatst op: 16 juli 2013 Hoort bij: Kunsten, Stad toen 2 reactiesDe plaatjes – gedrukt met reliëf – komen uit een oud plakboek. Ik denk dat ik ze omstreeks 1965, 1966 vond op de zolder van de boerderij in Feerwerd.
Brahmahoen:
Aardeekhoorn:
Lophiomys:
Lorie
“Bewaar de plaatjes, ze zijn leerrijk”, staat er achterop. En ook dat ze gedistribueerd werden via koeksoorten van beschuit-, koek-, en cakesfabriek ‘De Tijdgeest‘ aan de A-weg in Groningen. Bij de koeken van deze bakkerij zaten ook bonnen, en met 75 van die bonnen kon je een album krijgen om de verzamelde plaatjes in te plakken:
Met de kennis van nu denk ik dat de plaatjes van ver voor de oorlog zijn. Van na de oorlog dateert een album van De Tijdgeest, dat in het bezit is van de Groninger Archieven:
De plaatjes in dit album zijn glad, veel stijver, en een stuk minder mooi dan de plaatjes van de Feerwerder zolder. Ze spreken me ook veel minder aan. Zoals je ziet is het archief-album lang niet compleet:
De achterkant van het album uit het archiefdepot:
Morgen iets over het bedrijf.
—
Vindplaats van het album: RHC Groninger Archieven, toegang 1774 (documentatie bedrijven), inv. nr. 1296.
Ploeg-a-liser
Geplaatst op: 15 juli 2013 Hoort bij: Kunsten 6 reactiesDit landschap bij Ezinge heeft wel iets, een eh ʒə nə sɛ ˈkwɑː
Het is alleen een beetje saai. Daarom dat ding maar even door de Ploeg-a-liser gehaald. Simsalabim:
Jammer dat Picassa nog geen olieverftoets of benzinerelknop kent. Maar wat niet is kan nog komen.
De versterking van zo’n landschapje roept intussen de vraag op welke middelen die ouwe expressionista’s gebruikten.
Warffumer vocht in de Amerikaanse Burgeroorlog
Geplaatst op: 15 juli 2013 Hoort bij: Geschiedenis 10 reacties
Bron: Nieuwsblad van het Noorden, 27 maart 1895 (kolom 4 iets onder het midden).
Eén kikker minder bij Gravenburg
Geplaatst op: 14 juli 2013 Hoort bij: De actuele wereld 4 reactiesIk zie dit jaar veel minder ooievaars dan de laatste paar jaar. Maar vanmiddag op een afgehooid stuk land bij Gravenburg ineens drie. Zo noordelijk heb ik ze nog maar zelden gezien.
Dit was de minst afstandelijke:
Hij volgde iets:
Hebbes met een toefje groen:
Nog even zodanig afwerken dat het hapje smeu de keel doorglijdt:
Retour Noordwijk
Geplaatst op: 13 juli 2013 Hoort bij: Ommelanden 5 reactiesGele berg bij de Roderwolderdijk, noordkant A7:
Talud viaduct A7 bij Matsloot:
Schuur tussen Niebert en Nuis:
Aardappelland bij de Trimunterweg achter Marum:
Langs een fietspad tussen Trimunt en Noordwijk:
In de kerk van Noordwijk – werk van Rein Pol, vooral (zelf)portretten:
Noordwijk, een jugendstil grafsteen:
Bij de Leidijk, Lucaswolde:
Vreemd creatuur in de tuin van Klein Wonderland, Hooiweg Lucaswolde:
Engel met zeis, in dezelfde hof:
Melktijd bij Boerakker. Koe wil niet.
Landschap bij Boerakker:
Bauke Mollema flitste voorbij de Jonge Held
Geplaatst op: 13 juli 2013 Hoort bij: De actuele wereld, Hoogkerk, Ommelanden 4 reactiesVPRO-filmpje van jaren geleden toont Bauke Mollema, terwijl hij onderweg van Zuidhorn naar Groningen vertelt over het begin van zijn wielerloopbaan:
Een gereformeerde relikwie: de bijbel met ’t bloed van De Cock
Geplaatst op: 11 juli 2013 Hoort bij: Stad toen 3 reacties“Tot 1916 heeft de kanselbijbel in de gereformeerde kerk aan de Ebbingestraat te Groningen ergens met een bloedvlek geprijkt. Deze bijbel was gebruikt door de eerste afgescheiden predikant van Groningen, Hendrik de Cock. Ds. de Cock is jong gestorven. Hij had een zwak lichaam. Op een zondagmorgen in 1842 kreeg hij tijdens de dienst een bloedspuwing, die zo hevig was dat het bloed ook op de kanselbijbel spatte, Enkele weken later is ds. De Cock gestorven. Begrijpelijk dat deze bijbel als kostbaar erfstuk bewaard werd. Helaas bestaat hij niet meer. Toen in 1916 roodvonk heerste in het gezin van ds. Hamming heeft men uit een oogpunt van ontsmetting de bijbel moeten verbranden.”
Bron: De Nieuwe Holevoet 12 juli 1966
“Kwoajong, duurst nait?” Een messteek op de Blijhamster kermis
Geplaatst op: 9 juli 2013 Hoort bij: Familie 7 reactiesZoekend op mijn achternaam vond ik dit bericht uit het Nieuwsblad van 20 augustus 1928:
“Het mes.
“Gisteravond is S. Perton van Bellingwolde op de Blijhamster kermis een ernstige messteek in de borst toegebracht. Hij is naar het ziekenhuis te Winschoten vervoerd.”
Dan vraag je je af wie die S. Perton kan zijn. Het bleek de 21-jarige Sieno, zoon van de boerenarbeider Jacobus Perton.
Uit een berichtje van de volgende dag kan je concluderen dat er snel een verdachte was opgepakt:
“WINSCHOTEN, 20 Aug. Op bevel der justitie is heden de scheepsjager W. v. H., uit Bellingwolde, beschuldigd met een mes S. Perton in een der longen te hebben gestoken, na verhoord te zijn, in voorarrest gesteld.”
Nog weer een dag later bleek de toestand van de patiënt “verre van geruststellend”. Toch kan hij niet meer in levensgevaar hebben verkeerd, want justitie confronteerde de verdachte in het ziekenhuis met het slachtoffer.
Op 12 oktober, dus na zeven weken, kwam de zaak voor de rechtbank in Winschoten. Sieno Perton had vijf weken in het ziekenhuis gelegen, en liep dus alweer twee weken rond. Niettemin was zijn toestand “nog niet goed”.
De verdachte heette voluit Warntje van Heuvelen. Hij woonde in Veelerveen (en niet in Bellingwolde), was even oud als Sieno Perton en werkte niet alleen als scheepsjager, maar ook als arbeider. Wat hem ten laste werd gelegd, was mishandeling met zwaar lichamelijk letsel als gevolg.
Als getuige-deskundige was Dr. Johannes Hero Hommes opgeroepen, een arts verbonden aan het Winschoter Sint-Lucasziekenhuis.. Hij verklaarde dat hij in de nacht van 19 op 20 augustus de binnengebrachte Perton had behandeld en daarbij bevond
“dat deze Perton rechts van het borstbeen een grote gapende wonde had, die hevig bloedde en door huid, onderhuidsvet, borstkasspieren en het kraakbeen van 2 ribben tot in de rechterlong doorliep, in welke zich een sterk bloedend bloedvat bevond, dat voorts tengevolge van indringing van lucht in de rechter borstholte (…) het hart sterk naar links verplaatst was, [en] dat deze wonde levensgevaarlijk was…”
Sieno Perton wilde een civiele vordering instellen, groot 400 gulden, maar de president van de rechtbank merkte op, dat 150 het maximum was.
Volgens Sieno ging hij met een meisje naar de Blijhamster kermis, en stond hij daarmee te praten, toen de verdachte hem “onverwachts” en zonder enige waarschuwing aanviel met dat mes. Sieno vertelde dat hij geen aanleiding tot de mishandeling had gegeven, wat bij de rechtbank op ongeloof stuitte:
“De President: Dat wil er bij mij niet in.“
Ook verklaarde Sieno Perton dat hij niet dronken was geweest. Hij had slechts drie glazen bier gehad.
Warntje van Heuvelen gaf de messteek toe, maar Sieno Perton sloeg hem eerst op de arm en vervolgens had hij zich met dat mes verweerd.
Het meisje dat Sieno noemde, Geeske Beka Derks, een vijftienjarige landarbeidster uit Vriescheloosterveen, verklaarde dat ze niet uit was geweest met Sieno, maar met Warntje!
“Volgens haar was Perton begonnen te wrokken; hij wilde met haar uit. Toen kregen ze kibbelarij.”
Hoewel beide jongens even oud waren, maakte Sieno Warntje uit voor “kwajongen”, ook een term voor een jongen die, pas van school, ergens jongste boerenknecht was geworden. Sieno had dus wel degelijk aanleiding gegeven. Maar dat Sieno Warntje eerst op de arm zou hebben geslagen, zoals Warntje beweerde, had het meisje niet gezien.
Warntje zei, dat Sieno hem uitgedaagd had voor een vechtpartij, waarbij Sieno zou hebben gezegd:
„Kwajongen, duurst nait?”.
Sieno maakte in elk geval een slaande beweging, maar of hij hem wel eens raakte, wist Warntje nu niet meer.
De officier achtte de steekpartij en daarmee de mishandeling bewezen en eiste een jaar gevangenisstraf met aftrek van voorarrest.
De advocaat van Warntje vond, dat Warntje niet de opzet had gehad om een levensgevaarlijke wond toe te brengen. Sieno Perton gaf aanleiding, doordat hij tussen Warntje en het meisje was gekomen. Warntje had ook geen strafblad – hij stond juist “zeer gunstig” bekend.
Opmerkelijk: Sieno Perton verzocht de rechtbank om de “uiterste clementie” voor zijn rivaal.
In zijn laatste woord zei Warntje dat hij uit noodweer had gehandeld.
De rechtbank vond op 26 oktober Warntjes beroep op overmacht en noodweer echter ongegrond. Wel accepteerde zij als verzachtende omstandigheid, dat Warntje niet degene was, die met ruziezoeken begon. Doch:
“Overwegende dat het steken met messen een in dit arrondissement maar al te veelvuldig voorkomend euvel is, waaraan door een krachtig optreden paal en perk dient te worden gesteld…”
veroordeelde zij Warntje van Heuvelen tot acht maanden cel met aftrek van de ruim twee maanden voorarrest.
Overigens zou geen van beide kemphanen het meisje trouwen.
Van Warntje van Heuvelen staat er wel een foto op het web. Weliswaar is hij op die foto al op een zeer gevorderde leeftijd, maar het lijkt me een goeiige kerel. Ik wil dus best geloven dat mijn verre familielid de steek zelf uitlokte.
—
Bron (niet op internet): RHC Groninger Archieven, toegang 882 (archief Arrondissementsrechtbank Winschoten) inv. 584: het vonnis d.d. 26.10.1928 (bij rolnr. 105).
De Joker serveert hamburgers
Geplaatst op: 8 juli 2013 Hoort bij: Kunsten, Stad nu Een reactie plaatsenKom je op de fiets voorbij de McDonalds aan het Hoendiep richting stad, dan zie je deze figuur op een pilaar van de westelijke ringweg staan. De Joker serveert nu hamburgers? Smakelijk eten. Eigenlijk zou je hem moeten zien als je naar McDonalds toe komt, op deze manier geplaatst schiet hij zijn doel als anti-reclame voorbij.
Rondje Westerkwartier
Geplaatst op: 7 juli 2013 Hoort bij: Ommelanden 17 reactiesCosta Ruskenveen:
Bij de Tichelwerkbrug – koeien zoeken de schaduw op:
Terwijl de nubische geiten collectief liggen te zonnen:
Traansterweg – koe met enkelband:
Kerk van Tolbert – afgedankte windvaan:
In de kerken van Tolbert, Niebert, Nuis, Marum en Noordwijk is momenteel werk van realistische kunstenaars te zien. Dit stilleven met jeneverfles en oorijzer van Rob Møhlmann hangt in Tolbert:
En dit uiltje van Erik van Ommen zag ik in Niebert:
Overzicht interieur kerk van Niebert:
Curieuze vlag bij landbouwmuseum ’t Rieuw (waarover een andere keer meer):
Bouwvallige schuur bij Jonkersvaart:
Een laatste blik op de beuken van de Nienoordsingel nabij Midwolde die ze na de bouwvakvakantie gaan kappen:
De leeuw van Lettelbert (windvaan):
In het rechthuis van Aduard
Geplaatst op: 5 juli 2013 Hoort bij: De actuele wereld, Ommelanden 3 reactiesIk mocht vanmiddag even een kijkje komen nemen in dit pand aan de hoofdweg in Aduard:
Het werd omstreeks 1600 neergezet als rechthuis, wat het twee eeuwen bleef. In de negentiende eeuw was ’t het gemeentehuis van Aduard. Al die tijd zat er een herberg bij. Er werd dus recht gesproken, vergaderd, er vonden aanbestedingen, veilingen en aangiftes voor de burgerlijke stand plaats en tegelijkertijd werd er ook nog bier en jenever geschonken. Die combinatie van functies vond men indertijd nog héél gewoon. Dit was de zaal waar dat allemaal gebeurde:
Voor het opknappen van het interieur kwam onlangs Europees geld los. Helaas is er in de loop der tijden nogal wat verbouwd in het pand, en houdt het aantal ondubbelzinnige sporen van de oorspronkelijke inrichting niet over. Maar deze vaas lijkt me empire en de schildering zal dan uit de eerste decennia van de negentiende eeuw stammen.
Over de bouwgeschiedenis is er nog steeds discussie. Vlak boven de huidige vloer zie je bijvoorbeeld twee van zulke raampjes. De bruinige streep erboven laat hoogstwaarschijnlijk het niveau van een vroegere vloer zien. Erboven zat dan een kastenwand met bedsteden, en eronder een kelder, die zijn buitenlicht via zulke raampjes ontving:
Die kelder had de toegang aan de achterkant van het voorhuis. In de Middeleeuwen bevond zich daar nog de zuidelijke toegangspoort van de machtige Aduarder abdij, die ongelooflijk veel vastgoed in de omgeving bezat. Het rechthuis is deels opgetrokken van kloostermoppen, afkomstig van de gesloopte abdij. In de kelder van het rechthuis zal ooit de voorraad biervaten hebben gestaan. Hij bleek overwelfd:
Uit de steigeraarde kwam ook een vreemd stuk natuursteen tevoorschijn. Getuige de lijntjes lijkt het door mensenhand bewerkt. Als dat het inderdaad het geval is, zou het best eens een bouwfragment van de abdij kunnen zijn:
Paneel met behang uit de negentiende eeuw:
Een van de stichting Monument & Materiaal afkomstig jachttafereel, dat hier in het interieur zal worden verwerkt:
NSB-ers zorgden voor werkgelegenheid
Geplaatst op: 4 juli 2013 Hoort bij: Familie 1 reactieEen ver familielid van me bewaakte na de oorlog landverraders in de Carel Coenraadpolder bij Finsterwolde:
En een ander familielid snorde ze indertijd op in Den Haag e.o.:
Perton, S. 1901-05-02 Plaats van tewerkstelling: Politieke Recherche Afdeling Den Haag
De data geven hun geboortetijdstip aan. Van beide zitten er personeelsdossiers in de archieven van het Directoraat-Generaal voor de Bijzondere Rechtspleging (1945-1958). Nou maar hopen dat ze zich een beetje kosher hebben gedragen.
Overigens zijn er bijna 33.000 van die personeelsdossiers. Er bestond als het ware een NSB-verwerkende industrie.
Aanvulling 9 juli:
De A.E. Perton heet voluit Aike Elzo Perton en is een zoon van E. Perton en diens vrouw M. Bakker te Finsterwolde (zie de kolom rechts).
En S. Perton is voluit Stoffer Perton, zoon van de dagloner Hendrik Perton en Katrina Weeke te Vriescheloo. Deze Stoffer Perton was toen hij in 1926 te Winschoten trouwde, al adspirant politie-agent.
* Notaris dankt redders archief, meubels en woning
Geplaatst op: 3 juli 2013 Hoort bij: Geschiedenis 2 reactiesHoogezand den 6 December 1825
Heden namiddag, omstreeks half drie uur, ontdekte ik brand in mijne schuur, welke zeer vermoedelijk ontstaan was door de schoorsteen van de achterkeuken; en, daar de vlammen ook het voorhuis bedreigden, werden alle stukken, het Notarieel betreffende, andere papieren en huismeubelen, in zekerheid gebragt; doch eene schielijk toegebragte hulp, uit deze Gemeente, Sappemeer, Colham en andere omliggende dorpen, deed de zorg voor het voorhuis spoedig verminderen. Evenwel nam de brand in de schuur zoo spoedig toe, dat uit dezelve slechts de paarden en wagens gered konden worden, en de afzonderlijke schuur voor het hoornvee bleef, door haren afstand, mede verschoond. De welneemendste deelneming van alle lieden, die ter mijner hulp waren toegesneld, noopt mij om hun allen mijnen hartelijksten dank openlijk te betuigen, en inzonderheid den Heer Burgemeester dezer Gemeente, die door bestuur, raad en voorbeeld, tot laat in den nacht, de werklieden voorlichtte en aanmoedigde, – den Heeren Brand- en Kwartiermeesters, alsmede aan de Spuitgasten van het Hoogezand en Sappemeer, die door hunne bewezene diensten, reeds te tien uren in den avond, het voorhuis buiten gevaar stelden, en den brand in den schuur meester werden.
Wds. Hora Siccama
Bron: Groninger Courant 9 december 1825.
Wiardus Hora Siccama was notaris te Hoogezand tussen 1811 en 1829. De bedoelde burgemeester moet Cornelis Everts Borst geweest zijn, die tussen 1816 en 1840 deze functie bekleedde.
* AJP’s goddelijke amandeltjespudding
Geplaatst op: 2 juli 2013 Hoort bij: Stad toen 6 reacties
Bron: Nieuwsblad van het Noorden 8 oktober 1926 (bijgewerkt)
* Rondje Ezinge
Geplaatst op: 30 juni 2013 Hoort bij: Hoogkerk, Ommelanden 2 reactiesAlle monumentale erfbeplanting van Kweeklust aan de Aduarderdiepsterweg is vorig jaar eruit geropt. Sindsdien staat er een hek met een bordje Verboden Toegang, maar veel aantrekkelijks gaat er niet uit van de distelplantage die er nu is:
Vanaf de Aduarderdiepsterweg: het door de fundamenten gezakte diksapbekken van de suikerfabriek, dat nu moet worden afgebroken. De vraag is wat voor fout ze daar precies gemaakt hebben. In elk geval bestaat de eerste meters bodem er uit een laag klei op een pakket veen. Mogelijk is dit zelfs de plek geweest waar voor 1300 het Eelderdiep aantakte op de Hunsinge (of ’t Peizerdiep), wat dan ook zijn sporen op de bodem kan hebben nagelaten. Een andere vraag is of het belendende diksapbekken niet aan hetzelfde euvel laboreert|:
Hek bij Leegkerk:
De stippelmotten waren ook weer bezig met hun spinsels in meidoorns:
Bij de Zijlversterweg ging een kudde pinken in de achtervolging:
Bij Aduarderzijl werd de vijand afgeslagen:
Nieuw bruggetje bij de gerestaureerde Wetsingerzijl naar een model uit de negentiende eeuw:
De zijl zelf:
groninganus 
Recente reacties