Naar Groningen ging je meest met Groningers
Geplaatst op: 2 april 2013 Hoort bij: Geschiedenis 4 reacties
“Het veer op Groningen is omtrend het begin der voorige eeuw opgerecht, en meer dan honderd jaaren lang alleen door Groninger schippers bevaaren , die ruim veertig sterk waren, totdat de regeering van Amsteldam in ’t jaar 1716 besloot ook van haare zyde vier veerschippers aan te stellen, welken tegenwoordig tot op drie verminderd zyn. De Groninger beurtman vertrekt alle donderdagen en zondagen met het opengaan der boom.”
Aldus Amsteldam en zyne geschiedenissen, in’t kort dl. IV (Amsterdam 1790) pag, 135.
Commentaar: In de Gouden Eeuw lag het gepriviligeerde vaste lijndienstvervoer over water tussen Amsterdam en Groningers uitsluitend in handen van Groninger schippers. Hun collegae uit Amsterdam wisten blijkbaar wel winstgevender bestemmingen, die hoefden niet zo nodig vast en onder allerlei condities op Groningen te varen. Pas toen het een tijdlang economisch slechter ging met Amsterdam, maakten Amsterdammer schippers gading naar een deel van de Groninger koek, maar zelfs toen bestond er geen wederkerigheid. De Groninger beurtvaarders bleven dominant op deze route. Naar Groningen ging je meest met Groningers.
—
NB: Het plaatje is van een Dordtse beurtvaarder en komt uit het schetsboek van Adriaen van de Venne dat in het British Museum berust. Van Groninger beurtvaarders zijn er bij mijn weten geen plaatjes, maar hun schepen zullen er niet veel anders hebben uitgezien. (Ja, de vlag was natuurlijk anders.)
groninganus 
Over de Zuiderzee? Dan kon je nog verongelukken ook, met zo’n hulkje. Dan toch liever de trekschuit. De rijke mensen gingen zeker met het rijtuig?
Met rijtuig kon wel, maar dat duurde veel langer. Dan moest je langs de uitgestrekte woestenijen van de Veluwe en Drenthe, waarbij ook voorden door riviertjes genomen moesten worden en de koets kon omslaan. Reizen was sowieso gevaarlijk.
Als de zee het ruigst is, is de redding(boot) nabij ??
Lijkt er wel op…..
In 1716 werd van Groningen naar Amsterdam blijkbaar ook al in kilometers gemeten (vanuit hier) en vanuit Amsterdam naar Groningen kwam men toen ook duidelijk op hetzelfde aantal, maar dan in mijlen, uit. Daniël Lohues geeft in een van zijn liedjes daarop een prachtig commentaar. Ook niet geheel onbekend: in het westen weet men het Noorden te vinden in tijden dat het slecht gaat, daarna slaat de vergeetachtigheid weer toe of lijkt dat maar zo?.