Rondje Sandebuur

Even voor Roderwolde – het voorjaar ontspruit in uitbundige kleurvariatie:
DSC04975
Bij Sandebuur – er ontstaat een bui:
DSC04981
Clair-obscur:
DSC04983
Coulissen bij Sandebuur:
DSC04992
De beginnende bui weerspiegeld:
DSC05000
Suikerfabriek Hoogkerk:
DSC05018
Achter de bui:
DSC05020
Boven Westpoort:
DSC05026


Mijn opa mikte eerst vooral op de boeren

De vestigingsadvertentie van mijn grootvader Vondeling in Dwingeloo, die ik tevergeefs zocht in de Meppeler Courant, blijkt in werkelijkheid gestaan te hebben in de Provinciale Drentsche en Asser Courant, op 22 juli 1939:

PDAC 22.7.1939 opa Vondeling vestiging in Dwingelo

Hij was blijkbaar meer gericht op Assen dan op Meppel. In Assen woonde een broer van hem en de noordelijke voorkeur zal vast ook te maken gehad hebben met zijn komst uit Zuidhorn.

In de agrarische gemeente Dwingeloo vormden de boeren zijn voornaamste klandizie. Hoewel er nog maar vijftien jaar electriciteit in Dwingeloo was, konden sommige leidingen blijkbaar al worden beschouwd als afgeschreven. Er zaten nog van die stoffen omhulsels om, destijds. Dat zal het zijn.

Het telefoonnummer komt wat laag voor, het was waarschijnlijk dat van Hotel Mulder, waar hij tijdelijk woonde, terwijl zijn huis in aanbouw was. Een maand eerder was de bouw aanbesteed. Een maand later stond zijn inschrijving bij het Handelsregister in de krant.


Fijne aanvullingen Delpher

Delpher, de krantendatabank van de KB, kreeg vandaag een aantal fijne aanvullingen, wat het noordoosten van ons land betreft vooral uit het bezit van het Veenkoloniaal Museum in Veendam, maar ook van het Drents Archief en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedernis (IISG):

Veenkoloniën:
Drenthe:
Socialistica:
Blijft natuurlijk altijd nog iets te wensen over:
de Winschoter Courant!

Onlander fazant in avondtenue

DSC04911

DSC04912

DSC04922

DSC04923


Rondje Ezinge

Bij de kerk van Dorkwerd:
DSC04827
Dacht dat zwanen alleen bij vrieskou samenschoolden, maar vanmiddag zat deze groep bij het Aduarderdiep ter hoogte van Oostum:
DSC04830
Wilgenkatjes in het laatste stadium op de oever van het Aduarderdiep:
DSC04835
De ‘hut’ bij de voormalige boerderij van mijn achterneef in Feerwerd is al een poos van het doorzonmodel. Met een westerstorm gaat-ie geheid ondersteboven:
DSC04839
Omdat de bomen langs de oprijlaan daar gekapt zijn door de nieuwe eigenaar, moest de roekenkolonie verhuizen. Ze resideert nu bij het sportveld van Feerwerd. Twee van de leden:
DSC04844
In Ezinge op visite geweest bij mijn achterneef en daar weer de Lijempf-agenda uit 1947 gezien met de gedroogde klavertjes vier:
DSC04856
Op de terugweg bij de kerk van Den Ham deze buizerd:
DSC04876
Haas in dekking bij Nieuwklap:
DSC04886


Onlander avondrondje

Kabelhaspels bij nieuwe weg naar Van der Valk in aanbouw, toekomstig crematorium en uitbreiding Eelderwolde:
DSC04795
De hooimijt van Peizermade wordt gesloopt:
DSC04800
Canadese ganzen op de voorgrond:
DSC04805
Voorbij spoedend fuutje:
DSC04807
Massa’s riet waaruit een vreemd vogelgezang klinkt:
DSC04810
Bij het kleine brugje. Hoop hier nog altijd spelende otters tegen te komen:
DSC04812
Massa’s riet 2:
DSC04818
Boswal:
DSC04823


April wast het Martinikerkhof schoon

DSC04637

DSC04638

DSC04639

DSC04641


Grote schoonmaak

Vanochtend op weg naar mijn werk.
– Op de balcons van de Gabriëlflat aan de Zuiderweg:
DSC04385
Op de Ringweg West nabij meubelboulevard Peizerweg:
DSC04391
Alom mannen met hogedrukspuiten op hoge posities.


Windows 10: een wanproduct, dat met fascistische opdringerigheid gepousseerd wordt

Nu ik een kleine week ervaring met Windos 10 heb, denk ik er sterk over om de installatie ervan maar ongedaan te maken en terug te keren naar Windows 7. En wel hierom.

Allereerst de manier waarop het spul bij mij en talloze anderen geïnstalleerd is. Ik kijk even naar het Journaal, blijkt bij terugkomst Windows 10 te worden geïnstalleerd. Zonder mijn bewilliging. Met dreigende boodschap op het scherm: gelieve niet te onderbreken, want dan gebeuren er ongelukken. Natuurlijk weet ik dat MS updates kan installeren. Af en toe komt dat ook ongelegen en is dat ook best irritant. Maar een heel besturingsprogramma, waarvan de installatie twee uur aan tijd kost? En een veelvoud aan tijd om terug te vinden wat je vrijwel onmiddellijk nodig hebt? Je zult maar een deadline moeten halen.

Dan wat er extra aan is: allemaal rommel, bullshit en ballast, commercie, reclame en flutspelletjes. Leuk voor MS dat zoveel mogelijk van je te weten wil komen. Niet leuk voor mij. De meeste van die rotzooi heb ik inmiddels alweer verwijderd.

Dan de browser. Die gebruik ik niet. De kolom met bookmarks kan je alleen maar rechts op het scherm krijgen, terwijl ik die links op mijn scherm gewend ben. Nergens vind ik een methode om die favorieten links te krijgen. Verder werk ik graag met een thuispagina: Google. Als ik iets lees en ik wil er meer van weten, wil ik stante pede terug kunnen naar Google om op zoek te gaan. In Windows 7 had je daar nog het huisicoontje voor. Is niet meer zo, MS heeft in zijn peilloos oneindige wijsheid het huisicoontje weggeflikkerd, van zijn nieuwe browser moet je eerst maar een bookmark aanmaken, die dan – o wee o wee – verplicht rechts op je scherm staat.

Bestandsbeheer is zo mogelijk nog een grotere ramp. Windows 7 betekende wat dit betreft al een achteruitgang ten opzichte van XP, doordat je geen handmatige volgorde meer mocht bepalen voor je bestanden. Wat met name bij afbeeldingen nou juist zo handig was, omdat je foto’s op die manier heel gemakkelijk naast elkaar kon zetten met het oog op een selectie. In plaats daarvan schreef Windows 7 als optionele volgordes alfabetisch of laatst of eerst aangemaakt voor. Wilde je nog weer disparate foto’s bij elkaar zetten, dan moest je de bestandsnamen manipuleren. Allemaal extra omslag, waar je niets aan hebt. Tijdverknooierij.

Bij documenten was ik gewend aan een beeld met eerst de mappen en dan de losse documenten, beide op volgorde van laatst aangemaakt eerst. Dit schijnt nu ook niet meer te mogen van de MS-genieën. Het dichtst bij het ideaal komt nog de mogelijkheid: eerst de laatst aangemaakte documenten. Maar dan krijg je dus de mappen onderaan. Zodat je, als je losse documenten over mappen wil distribueren, weer de hele boel moet omgooien.

Zoals je bij Windows 7 al een onverwijderbare ‘map favorieten werkbalk’ bij je bookmarks in de maag gesplitst kreeg, krijg je nu bij je afbeeldingen twee voorgekookte en niet weg te branden mappen opgedist, namelijk: “Camera-album” en “Opgeslagen afbeeldingen”. Dit is nu echt iets voor de intelligentsia die MS kennelijk als zijn doelgroep ziet. Je zou toch ook eens op het idee komen om je eigen en van andermens gedownloade foto’s in mappen met bestandsnamen van eigen vinding te stoppen. Bah, wat creatief! En iedere keer dat je voortaan je overzicht van afbeeldingen voor je neus oproept, word je tot je innige leedwezen weer opgescheept met dit vertoon van briljante intelligentie.

Nog erger is het dat je een foto, eenmaal op je scherm, niet meer traploos met het tandwieltje op je muis kunt vergroten of verkleinen. In en uitzoomen mag alleen nog maar door te klikken op een plus of min. Ook kan je vanuit vergrote of verkleinde toestand niet meer rechtstreeks doorklikken naar de vorige of volgende foto – je moet dan eerst eerst weer terug naar de thumbnails of bestandenlijst . Wat zei ik?: allemaal extra omslag, waar je niets aan hebt. Tijdverknooierij.

In Windows7 kon je foto’s op twee manieren bewerkbaar maken. Door op de thumbnail met rechtermuisknop te klikken, kreeg je Paint. Kon je daarmee de foto vergroten of verkleinen, een uitsnede maken of er een tekst inzetten etc. Door met je rechtermuisknop op de volledige foto te klikken, kreeg je een menuutje waarmee je Picassa kon inschakelen. Was reuze handig! Maar, huil mensen, dat is niet meer zo. In de kouwe oorlog met Google heeft MS besloten de consument op te zadelen met een eigen fotobewerkingsprogramma, dat via dezelfde weg ingeschakeld wordt.

Kortom: hier wordt met fascistische opdringerigheid een onvoldragen wanproduct gepousseerd, dat vooral de belangen van MS zelf moet dienen, en dat de consument behandelt als een onmondige kleuter. Vooral het bestandsbeheer vergt zoveel extra handelingen, dat Windows 7 verkieslijk is. Ben alleen een beetje bang voor ongelukken, als ik systeemherstel inschakel.

Een kennis van me is wel ingenomen met Windows 10 en hij verzekert me dat dat alles naar je hand te zetten is, hoewel het soms best moeilijk is om uit te vinden is hoe je zoiets moet doen. Het kost je zonder meer drie dagen. Maar ik heb helemaal geen zin om drie dagen bezig te zijn met een gebruiksaanwijzing. Daarvoor is het leven te kort en de tijd me te kostbaar.


Vrijgezellenfeest op Bangeweer

DSC04382

Nu de lui van Old McDonalds er na één enkel winterseizoen al de brui aan hebben gegeven, gaat een cateringbedrijf kennelijk feesten geven in de restaurantboerderij op Bangeweer.

Waarbij ik me afvraag of je die term rokjesdag zomaar mag gebruiken voor een commercieel initiatief. Hij is verzonnen door Martin Bril, vervolgens wegens algemene Anklang een soort van volkseigendom geworden, maar als je hem gebruikt om geld mee te verdienen, hebben de erven Bril wel recht op een vergoeding, volgens mij.


Met zo’n baard is het ultieme kwarkgenot onhaalbaar

DSC04357

Over deze poster is al het een en ander gezegd en geschreven, maar dan vooral over de verschijning van meneer. Ik zou het over een ander aspect willen hebben: de slagkreet.

‘Taste life to the full’ mag in de oren van velen wat beter klinken dan ‘Alles eruit halen wat erin zit’, in de context van reclame voor een potje met kwark maakt dat natuurlijk helemaal niets uit.

Nu poseert meneer heel fijnproeverig en decent met een lepeltje in zijn getatoeëerde klauw, maar als je echt de allerlaatste streepjes overheerlijke kwark uit zo’n potje wil peuren – zo kunnen talloze ervaringsdeskundigen u verzekeren – dan doe je dat met je tong. Heeft men dan echter een baard, én zeker zo’n model als meneer, dan blijft daar nogal wat van de lekkernij in achter wat er naderhand uitgespoeld moet worden. Zonde gewoon!

Met zo’n baard, kortom, is het to the full tasten een godsonmogelijke zaak. Zo’n baard maakt het ultieme kwarkgenot onhaalbaar.


Voorjaarsrondje Leek

Het ooievaarsnest in Peizermade, vlakbij het transferium Hoogkerk, wordt nu ook bewoond:
DSC04267
Rietvlakte in de Onlanden:
DSC04273
Een slang van vele tientallen meters in een Roderwolder sloot – coöperatieve glasvezelaanleg?
DSC04282
Weg tussen Roderwolde en Leek, nu met koploper:
DSC04292
Ouwe boomsingel bij Leek:
DSC04314
De tientjesdonateurs van Museum Nienoord konden vandaag gratis naar binnen:
DSC04325
Ik geloof dat ik daar met een schoolreisje op de lagere school voor het laatst naar een rijtuigenexpositie ben geweest.  Evocatie van een stelmaker aan het werk:
DSC04333
Vitrine met zilveren zwepen, o.a. die van de harddraverij in het Friese Tzum, 1741:
DSC04335
De nogal riant overkomende kamer van de paardenknecht, waar een roskam en brandijzers op tafel liggen:
DSC04344
Op de terugweg langs de Traansterweg:
DSC04365
Ook daar – een eend met een soort van pompon op de kop:
DSC04371
Diepgravend onderzoek naar de mogelijkheid om hoogspanningskabels ondergronds te brengen:
DSC04375


Wringenveiling

Zevenhuizen.

Zevenhuizen.

Op 17 april 1769 bereikte de Oldambtster drost via wedman Mellema een rekest van koopman C. Helder. De laatste maakte in zijn verzoekschrift kenbaar,

“hoe deselve wel genegen was om bij uitmijninge te laten verkopen 80 à 90 eiken wringen met prop en slagpalen”.

Zo’n evenement trok mogelijk veel publiek en je mocht het daarom niet organiseren zonder toestemming van de drost. Vandaar het rekest, waarmee Mellema vast een grijpstuiver verdiende. Maar consent vormde in zulke gevallen zelden een probleem en ook nu weer verleende de drost het dadelijk.

Koopman Helder kwam vermoedelijk uit Slochteren of anders de stad. Wedman Jan Mellema, die als afmijner of veilingmeester zal hebben gefungeerd, vervulde zijn functie in de rechtstoel Winschoten. Daar zal dan ook de uitmijning of veiling dan ook hebben plaatsgevonden, eerst bij opbod en vervolgens bij afslag (de eerste die dan “mijn” of “mienend” riep was koper van ’t aan bod zijnde kavel).

Tot zover even de persoonlijke aspecten aan het rekest. Dan de voorwerpen die onder hamer kwamen: de ‘wringen‘ of ‘vringen’. Hier werden draaihekken mee bedoeld, bestemd voor gebruik op dammen van weilanden – eigenlijk is de term wring of vring een afkorting van vreding of bevred(ig)ing (afschutting).

Idealiter hing en hangt zo’n damhek (zie foto’s) op twee dampalen:

  • Ten eerste de ‘draaipaal’ met er bovenop de ‘prop’ waarop de ‘bovenboom’ scharnierde. Die prop zat vlakbij de zware, als hefboom fungerende ‘wringsteert’ van de bovenboom.
  • Ten tweede de slagpaal met de houten vork of ijzeren schoot, waarin je het smalle uiteind van de bovenboom kon laten vallen om het hek te sluiten.

In Winschoten kwamen er in april 1769 dus ruim tachtig van die setjes onder de hamer. Je zou denken dat koopman Helder ‘s winters enkele timmerlui aan het werk had om ze te prefabriceren. Alles op de bonnefooi – hij was dan een ondernemer met enige durf. Maar naar ik aanneem, zal hij vooraf hebben gezien dat er in Winschoten en omgeving een markt voor zijn hekken was.

In het Oldambt zijn die ouwe hekken niet zoveel meer te vinden wegens graanteelt en vervanging door moderne metalen hekken, maar in Noord-Drenthe zie je ze hier en daar nog wel:

Tussen Anloo en Gasteren.

Tussen Anloo en Gasteren.

Eelde. Uiteind bovenboom bij de slagpaal ontbreekt, met provisorische oplossing.

Eelde. Uiteind bovenboom bij de slagpaal ontbreekt, met provisorische oplossing.

Peize.

Peize.

Bij Een - afgedanktie wringen naar Fries model, met een dubbele schoor waarvan de punt boven het hek uitkomt.

Bij Een – afgedanktie wringen naar Fries model, met een dubbele schoor waarvan de punt boven het hek uitkomt.

Bron naast de gelinkte: K. ter Laan, Groninger woordenboek, het lemma ‘vring’.


Rondje Meerstad – Waterhuizen

Eerst even naar het Pepergasthuis:
DSC04143
Dan langs het Eemskanaal naar Ruisscherbrug. Onderweg dit opknappertje:
DSC04151
Reeën bij Middelbert:
DSC04156
Het stuk Meerstad waar het deelplan Tersluis komt, met een eerste rietgedekte boerderette van een soort dat je ook wel in Giethoorn ziet:
DSC04163
Er werd druk gewerkt aan ’t verloat, straks als ook de kroeg er staat het stralende middelpunt van Tersluis:
DSC04167
Nog verder naar het noordoosten deze rondcirkelende buizerd:
DSC04176
Terug. De weg werd afgeschuierd door een tractor met roterende borstels ervoor, een tamelijk stoffige aangelegenheid:
DSC04182
Het effect op korte afstand, windafwaarts:
DSC04213
Drie van een verspreid grazend groepje van vijf reeën:
DSC04214 was 4186
Boerenschuur krijgt nieuw dak, Middelbert:
DSC04216
Hesselinkslaan, Westerbroek:
DSC04225
Broekbos bij de Hesselinkslaan:
DSC04227
Scheepswerf, Waterhuizen:
DSC04234
Bloeiend …zaad op de dijk langs het Winschoterdiep:
DSC04238
Schuur met in het hooi buiten de deur een zonnebadend geitje, gezien vanaf de Noorderzanddijk tussen het Winschoterdiep en Haren:
DSC04240
Gezicht op de stad vanaf de Noorderzanddijk:
DSC04245


Consternatie in de gasthuiskerk – dominee sterft op kansel

De Pepergasthuiskerk, vanmiddag.

De Pepergasthuiskerk, vanmiddag.

“Deze man is ons ontrukt door den dood , schielyk en onverwagt, en langs enen ontsacchelyken weg Godts. Want des zondags morgens na de kerk gaande om in zyn beurt te prediken, zonder enige ongesteltheit (= ziekte, HP) te gevoelen of te klagen over ongemak, predikte zyn Eerw[aarde] over Ephesen V:15 “Ziet dan hoe gy voorzigtiglyk wandelt, niet als onwyze, maar als wyze”. En dat met vele opgewektheit voor zig zelven en voor zyne toehoorderen, zonder dat men de minste, verzwakkinge in kragt of stemme konde bespeuren, ten einde toe.

Wanneer nu bezig was in het laaste gebedt om enen zegen over het gepredikte woord te smeken, en dat met pleitredenen in te dringen, onder andere met deze woorden “dewyl Godt genen lust heeft in den doot des zondaars, maar dat hy zig bekeere en leve”. Met dat laatste woort Leve, bleef de stem in de keele, en zyn Eerw. stierf, als in een ogenblik, zo dat men op de predikstoel in allerhaast toelopende ter hulpe, nauwer noot de laaste levenssnik gewaar wiert. Tot grote ontsteltenisse en beroeringe van deszelfs lieve vrouwe en der gehele vergaderinge, zodat Godts huis met geween, in plaatse van psalmgezang vervult wierde. En tot overgrote droefheit van de geheele gemeente van Groningen.

Dog tot ’s mans geluk, die zonder verschrikkingen of worstelingen van den doot, in een punct des tydt van de predikstoel na den Hemel overstapte: dien dat te beurte viel, daar Vader Augustinus na verlangde: dat de Heer hem predikende of biddende mogte vinden. Want dog: “Zalig is de dienstknegt, welken zyn heer, als hy komt, zal vinden alzo doende”.”

Op deze wijze stierf, op 23 juli 1752, de Groninger predikant Johannes Fredericus van Oostbroek. Volgens zijn biografie in de Boekzaal der Geleerde Wereld, waaraan bovenstaand citaat ontleend is, was de man net vijftig jaar oud. Hij liet een weduwe en drie minderjarige kinderen na, die vlakbij de kansel in een kerkbank zullen hebben gezeten. Om welk godshuis het ging, verklapt de bio ons niet, maar uit een aantekening van collega-predikant Robertus Alberthoma (Groningsche Volksalmanak 1910, 58) wordt duidelijk dat het de Pepergasthuiskerk was.

Het voorval haalde, naar het zich laat aanzien, geen enkele krant. Wel was het ’t gesprek van de dag in Groningen. Er verschenen dan ook verscheidene lijk- of grafdichten over Van Oostbroek, gemaakt door onder meer de bestuurder HermanTjassens (zijn zwager), Jacobus van Buizen (boekhouder van de Waag), de drukker Jacob Bolt, de belastingman Jan Bruins en de theologiestudent L. Udema.

Deze poëmen kwamen terecht in twee bundelingen, kortweg Op het zo onverwagt sterven en Ter uitvaart van. Hoewel het niet bepaald om grootse poëzie gaat, maakt ze de algemene ontsteltenis voelbaar. Vooral Jan Bruins beschrijft in Uitvaart de consternatie in de gasthuiskerk:

“Men hoort alom geschrei, gejammer en geween
Weergalmen in Gods kerk. O help! daar vald hy neder
“Ach hemel help!” Dit was der vrouwen woord zoo teder
Maar ach het was te laat! Het helpen was gedaan
Door dezen val scheen hy reeds zelfs de dood te ontgaan.
De ziel zoo ras omhoog, het lichaam dus ontvlogen
Was voor geen dood verschrikt! De dood toont geen mededogen,
Maar treft hem met een pyl in eenen oogenblik.
Geen wonder dat elk een byna verstyft van schrik…”