De doofstomme aanrander
Geplaatst op: 11 november 2014 Hoort bij: Geschiedenis 2 reactiesKloosterburen, 1 januari 1818, zes uur ’s avonds. Bij pikkedonker loopt een dagloonster naar huis. Opeens duikt een man op, die haar probeert te kussen. Zij weert hem af, maar hij houdt aan en ze glijden uit in de klei. Daar slaat hij haar de rokken over het hoofd en ontbloot zo haar onderlichaam. Terwijl hij bovenop haar kruipt, schreeuwt en vecht ze uit alle macht. Omdat hij niet zo sterk blijkt dat hij haar met één arm in bedwang kan houden, krijgt ze tot vier maal toe haar rokken weer omlaag. Dan, eindelijk, daagt er hulp op. Met een laatste krachtsinspanning vlucht ze in een huis. Maar ook daar belaagt hij haar nog. Minutenlang beukt en schopt hij tegen de deur aan, tot hij er al brommend vandoor gaat.
De verdachte, Berend Jans Smid uit Groningen (28), is gauw gevat. Want in de omgeving kent men hem wel. Al jaren komt hij er zo nu en dan bedelen om voedsel, drank en nachtverblijf. En omdat hij doofstom is, heeft hij daar redelijk succes mee, want voor doofstommen koestert men medelijden, zeker als ze zo schrander zijn als Berend.
Maar Berend zat niet lang op school, getuige zijn verhoor door Charles Guyot van het Groninger Doofstommeninstituut, die het gerecht ook een rapport over Berend levert. Een blauwe maandag was Berend leerling op ’t instituut, maar telkens liep hij weg. De laatste keer ontsnapte hij zelfs dwars door het dak. En steeds ving zijn moeder hem op. Volgens Guyot vertroetelde die moeder Berend. Bij haar, de gescheiden vrouw van een turfschippersknecht, is Berend ook nog regelmatig thuis, als hij niet rondzwerft.
Guyot acht Berend toerekeningsvatbaar. En inderdaad blijkt Berend schuldbewust. Hij bekent dat hij “zijn geweer” al bij “de schaamte” van de vrouw had, maar dat hij hem er niet in kon brengen, doordat ze zo tegenstribbelde.
Wegens aanranding met geweld veroordeelt het Hof van Assissen hem tot twee jaar tuchthuis.
Sint Maarten in Heveskes (ca. 1920)
Geplaatst op: 10 november 2014 Hoort bij: Geschiedenis 3 reacties“S.: Met Sint Maarten liepen we met een uitgeholde biet…
De B.: Altijd met een uitgeholde biet! Om vier uur begonnen we daarmee buiten het dorp. Als het dan een beetje donker werd, kwamen we ermee in het dorp. Bij bepaalde huisjes, zoals bijvoorbeeld bij Heddema, gingen we drie of vier keer aan.
S.: Ja, die had het toch niet in de gaten.
De B.: Dan stond je wel met tien man bij de deur, hè, en ging je zo… zo… je hand uitsteken en dan kreeg je er een oude appel in, of een peer…
S.: Ja je zong… geef me n appel of een peer…
De B. Of een cent, maar ook niet méér dan een cent! En dan kwam er weer een nieuwe groep en als kwajongens gingen we daar ook weer mee. (…)
[Afdwaling naar ander onderwerp.]
De B.: Om nog even op Sint Martinus terug te komen: je ging toch meer naar de welgestelde mensen toe. De middenstand en de boeren. Bij de arbeidersbevolking kwam je beslist niet. Later is dat veranderd. De arbeiderskinderen liepen wèl mee.”
Bron: B. de Boer Rzn. (geb. 1910) en A. Smedema-van Clooster (geb. 1911), ‘Onze jeugdjaren in Heveskes’ in Corrie A. de Groot-van der Meulen (red.), Weiwerd, Heveskes, Oterdum: de verdwenen dorpen van de Oosterhoek (Bedum 1991) pag. 204/205.
Rondje Leutingewolde – Lettelbert
Geplaatst op: 9 november 2014 Hoort bij: Drenthe, Ommelanden 4 reactiesGras groeit op rollen hooi. Onder het talud van de A7 bij de Bornstertol:
Bij het Omgelegde Eelderdiepje:
Eelderma – ganzen, ganzen, ganzen:
Het Achterstewold, Peize:
Schotse Hooglanders bij de Turfweg tussen Leutingewolde en Nietap:
De Groeve tussen Nienoord en Midwolde:
Bij het Lettelberterdiepje – vergezicht op de stad:
De brug over het Hoendiep van bedrijventerrein Westpoort:
Dialectiek der toponiemen
Geplaatst op: 9 november 2014 Hoort bij: Ommelanden, Veldnamen 2 reactiesOp een dam aan de Lopsterweg onder Stedum ziet men dit plaatsnaambord:
Het bord, zo blijkt uit een stuk in De Stedumer van mei 2011 (pag. 8 e.v.), is een restant van een oudejaarsstunt van een paar jaar eerder. Een eindje verder ligt namelijk de buurtschap Juist onder Loppersum en de initiatiefnemers vonden het kennelijk nodig om zich hierbij aan te sluiten, onder gelijktijdige beklemtoning van de lokale eigenheid.
Het bord schijnt vervaardigd te zijn door het bedrijf dat ook officiële plaatsnaamborden maakt. Een van de initiatiefnemers wist de weg – hij werkt bij de gemeente Groningen als facility manager.
Ommetje Slochteren – Schildwolde – Stedum
Geplaatst op: 8 november 2014 Hoort bij: Ommelanden 3 reactiesBlauwe reiger bij Niemeijer in de sloot, Peizerweg:
Het fietsparkeren rukt langs het spoor op naar het westen:
Duidelijke directieven tussen Harkstede en Schaaphok:
Elke richting rood:
De rechtervleugel van de Fraeylemaborg in Slochteren:
Ik was er in twaalf jaar niet binnen geweest en genoot er vooral van het uitzicht:
Eigenlijk kwam ik er om het portret van de geleerde Hyleke Gockinga te fotograferen, maar dat hing er helaas niet meer. De rode kamer:
Nog een uitzicht:
Heksenkring van vliegenzwammen in Schildwolde:
Stookhut op oud boerenerf, Meenteweg bij Schildwolde:
Zijweg het land in, bij de Meenteweg tusen Schildwolde en Ten Post:
Oosterpaauwenweg, buitengebied Schildwolde:
Boomsingels bij de Westerpaauwenweg:
Luddeweerstersloot:
Stedum:
Station Stedum:
Gebouw DvhN staat te koop
Geplaatst op: 8 november 2014 Hoort bij: Media, Stad nu 4 reactiesLübeckweg 2, het pand waarin de redactie en voorheen de pers van het Dagblad van het Noorden zijn ondergebracht, en dat een jaar of twintig geleden ook gebouwd is voor de krant, staat te koop. Voor bijna zeven miljoen euro is dit krantenbolwerk van u:
Ben intussen benieuwd wat het nieuwe onderkomen van de redactie wordt. Iemand?
Vrijkaartjes te win voor concert in Haarlem
Geplaatst op: 8 november 2014 Hoort bij: Muziek, Stad nu 2 reactiesIn het hol van de leeuw, op een plek aan het Zuiderdiep waar vanwege een bepaalde koffieshop horden Groninger popmuzikanten langskomen, profileert Haarlem zich in een rijtje mupi’s als popstad:
Door ze een mailtje te sturen met je gegevens, kan je vrijkaartjes winnen voor concerten als van Will and the People, Miss Montreal of Spinvis. Voor zo’n concert moet je natuurlijk wel naar Haarlem. Maar dat lijkt me geen straf.
Hoe de exploitatie van ons aardgas begon (1963)
Geplaatst op: 5 november 2014 Hoort bij: Geschiedenis 2 reactiesBeeld en Geluid heeft een stel aardgasvideo’s online gezet. Groningen komt daarin uiteraard nogal eens ter sprake.
Stop tijdig!
Geplaatst op: 4 november 2014 Hoort bij: Kunsten, Stad toen 7 reacties
Deze foto is als bladvuller te vinden in de jaargang 1966 van Kruisband, de schoolkrant van de Rijks HBS aan de Grote Kruisstraat in Groningen.
Het is najaar op de foto. Het waait en het regent en het asfalt glimt. Een brommer van het type buikschuiver – populair onder de zogenaamde nozems – houdt halt voor een lange zebra over een dubbele rijbaan die de helft van een stedelijke weg vormt. Mensen steken over. Op de andere helft van de weg staan auto’s uit de jaren zestig te wachten voor een stoplicht. Verderop zien we een man in een bushokje, een plein en nog heel wat verder weg staan lage flats.
Terwijl ik de foto bestudeer, rijst er twijfel of de foto wel in Groningen genomen is. De situatie komt me hier niet bekend voor. Maar is de foto dan wel gemaakt door een leerling van de Rijks HBS? De compositie en de focus op het licht komen ergens als professioneel over: een Cas Oorthuys of een Ed van der Elsken zouden zich niet voor deze plaat hebben geschaamd.
Bovendien bevatten de Kruisbanden uit de jaren 60 vrij weinig foto’s. De redactie plaatste wel eens beeldmateriaal van popsterren als Cuby en Ramses, maar dat betrof duidelijk gratis verkregen publiciteitsfoto’s die me bekend voorkwamen uit andere bron. Zèlf foto’s maken daarentegen, was nog vrij duur. In de Kruisband stond wel eens wat propaganda voor een fotocurusus, een enkele leraar zal fotograferen als hobby hebben gehad, maar bij leerlingen moest je zulke wat meer ambitieuze amateurfotografen met een lantaarntje zoeken. Als leerlingen überhaupt al foto’s maakten, waren dat vakantiekiekjes en geen foto’s met de kwaliteit van bovenstaande.
Deze overwegingen zorgen ervoor, dat ik toch maar even ga googelen op het onderschrift in de Kruisband, te weten: ‘Stop tijdig!’
En dan blijkt dat er onder die titel in 1966 een campagne van Veilig Verkeer Nederland was, om de veiligheid van zebrapaden te vergroten. In de jaren 60 democratiseerde het gebruik van motorvoertuigen als brommers, scooters en auto’s in rap tempo, wat in de steden, naast veel stank, veel ongelukken met voetgangers op zebrapaden ten gevolge had.
Het lijkt erop dat die campagne hielp, want getuige de kleine berichtjes in de krant verminderde het aantal ongelukken op zebra’s. Op basis van dezelfde berichtjes in ons huidig tijdsgewricht durf ik wel te beweren dat de laatste jaren het aantal ongevallen op zebra’s weer flink toeneemt. Eigenlijk is de tijd weer rijp voor zo’n campagne en deze plaat zou zo weer kunnen worden ingezet, alleen zou ik de brommer en de auto’s dan verruilen voor iets hedendaagsere exemplaren.
Sneak preview van de GADO-tentoonstelling
Geplaatst op: 3 november 2014 Hoort bij: Stad nu 8 reacties
Vanaf aanstaande vrijdag is er een expositie over de GADO bij de Groninger Archieven. Dit ter gelegenheid van het feit dat het archief van deze voormalige busmaatschappij toegankelijk is gemaakt met een inventaris. Meer info.
Langs Euvelgunne, Harkstede en Ruischerbrug
Geplaatst op: 2 november 2014 Hoort bij: Ommelanden 9 reactiesOp Euvelgunne:
Nog lang niet kaal:
In de Euvelgunner jungle:
zont een Euvelgunner inboorling van hout:
Toen in de jaren tachtig een stuk Oosterpoort gesloopt werd en er vervangende nieuwbouw moest komen, wilde de gemeente Groningen perse geen puntdaakjes. Vandaar dat de Oosterpoort opgescheept zit met foeilelijke flats, die totaal niet bij de oude buurt passen. Intussen is de gemeente Groningen van mening veranderd – nu zie je dus alom puntdaakjes aan de stadsrand van Groningen verrijzen, zoals hier in Meerstad bij Harkstede:
De Woldsloot bij Ruischerbrug:
Nooit geweten dat er een klokkestoel op Ruischerbrug staat:
Weer een mooie lichtshow bij thuiskomst:
Losgeslagen kinderen aan de Peizerweg
Geplaatst op: 2 november 2014 Hoort bij: autobio 14 reactiesZaterdag 1 november 2014, ongeveer half zes à twintig voor zes
Het is al vrij donker aan het worden en vanuit de stad op weg naar huis fiets ik langs de Peizerweg. Daar zie ik drie jochies langs de rand van de stoep staan. Ze hebben een bult bladeren in hun armen. Ik heb nog niets door, maar als ik ze passeer, krijg ik de volle laag over me heen.
Ik ben laaiend. Ik stop, stap af en schreeuw dat ik ze dat af zal leren. Vlak voor ze hef ik mijn hand op. Een van de jongetjes zegt nu heel timide: “Sorry”. Ik vraag of hij denkt dat dat genoeg is, dat dunne woordje sorry van hem, maar laat mijn hand al zakken.
Dan beent zijn vader uit het huis. Die is een stuk of drie koppen groter dan ik, heeft kennelijk de scène gezien, maar ondernam dus totaal niets om te voorkomen dat zijn kroost argeloze voorbijgangers met straatvuil belaagt. Wel roept hij boos dat ik geen kinderen moet slaan. Ik zeg dat ik helemaal niet sloeg, geef toe dat ik wel dreigde, en roep: “Voed je kinderen eens op, klojo”. Denkelijk vanwege mijn stemverheffing en dat scheldwoord vindt hij reden voor een jijbak (“Je bent zelf onopgevoed”) en maant mij om verder te rijden. Maar ik heb geen woord van excuus van de man gehoord en ik sta op de openbare weg. Ik kijk naar het nummer van zijn woning en zeg dat hij gezien is. Hij vraagt honend of hij nu bang voor mij moet zijn. Nadat ik nog enige malen herhaald heb dat de klojo zijn kinderen eens op moet gaan voeden, zie ik in dat die boodschap absoluut niet landt en rij ik inderdaad maar verder, met een flinke dosis adrenaline in mijn lijf.
Als ik eerst het adres en vervolgens de man zijn naam googel, blijkt het zo’n kunstenaar die louter aan zwaar gesubsidieerde projecten doet en daarbij werk maakt dat (mij althans) volkomen koud laat. Daar heeft hij het blijkbaar zo druk mee, dat de opvoeding van zijn kinderen erbij inschiet.
Uiteindelijk zal dit ten koste van hemzelf gaan, maar dat krijgt hij nog wel door.
Speelgoedmuseum Roden: zonde als dit zou verdwijnen!
Geplaatst op: 1 november 2014 Hoort bij: Drenthe 2 reactiesVolgens het Dagblad van eergister staat het Roder speelgoedmuseum Kinderwereld “er financieel zeer slecht voor”. Een bestuurder voorspelde zelfs het einde als een ambitieus toekomstplan niet door zou gaan. Voor een onderzoek naar de haalbaarheid van dat plan vroeg het museum 65.000 euro aan de gemeenteraad van Noordenveld. Maar die vond een dergelijke investering “te riskant in relatie tot het vinden van een levensvatbaar perspectief voor Museum Kinderwereld”. Bovendien leek de lokale politiek niet genegen de vaste gemeentelijke subsidie – groot 58.000 euro – voor volgend jaar alvast uit te betalen, “om zo het liquiditeitsprobleem op te lossen”.
Als je dat allemaal zo eens leest, is het einde van dit museum nabij. En omdat ik nog nooit in Kinderwereld geweest was, ben ik er vandaag maar eens heen gegaan.
Het is best een leuk museum, moet ik zeggen! Zonde als dit zou verdwijnen. Wel zou het een tikje dynamischer mogen, door bijvoorbeeld op beeldschermen te laten zien hoe dat oude speelgoed functioneerde, en er tegelijkertijd ook meer interactiviteit in te brengen.
Anders gezegd: de grootouders met nostalgie worden wel goed bediend, maar de kinderen van tegenwoordig met hun digitale leefwereld een stukje minder. Overigens was de man die me het entreekaartje verkocht lang niet zo pessimistisch als het Dagblad. “Als dat geld er niet komt, blijft het museum in zijn huidige vorm bestaan”. Maar dat lijkt stilstand, en stilstand komt neer op achteruitgang, of niet?
Een persoonlijke keuze uit wat er allemaal te zien is:
Kaartspelen:
Een miniatuur marionettentheater:
Met deze joker in top:
Klapperpistooltjes (“Pow, pow, jij bent dood” – “Nietus, jij!”):
Kruidenierswinkeltje:
Keukentje – vrouw doet mee aan Heel Holland Bakt, haar man slaat steil achterover van haar fenomenale bakproducten:
Didactische plaat:
Bordspel:
Kat en Muis (ook een bordspel, vermoed ik):
Fornuisje met stoofpannetjes voor draadjesvlees:
Houten vrachtauto:
Hobbelkoe:
Rondje Roden
Geplaatst op: 1 november 2014 Hoort bij: Drenthe 2 reactiesLekker schurken aan een boom, op de Weehorst onder Roden:
Schurken aan een boom 2:
Fietspad bij Roden:
Tussen Roden en Nietap:
De beukenlaan van Nienoord naar Midwolde, voor zover die nog bestaat:
Ik las laatst ergens dat er zo weinig vliegezwammen waren. Hier een handvol in een berm bij Lettelbert:
Stiertje bij het Leekstermeer:
Zijn pa begraast de dijk:
groninganus 
Recente reacties